Ποιοι ρίχνουν χρήματα στον «κουμπαρά» και πού επενδύονται

Πέρα από τη διπλή κατάθεση που μετατρέπει τα 100 ευρώ τον μήνα σε 2.400 ευρώ στο τέλος της χρονιάς, το νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη ρυθμίζει με λεπτομέρεια ποιος μπορεί να τροφοδοτεί τον νέο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων και με ποιους κανόνες τοποθετούνται τα χρήματα. Το μέτρο, που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ και ψηφίζεται τις επόμενες ημέρες στη Βουλή, δεν περιορίζει τις καταβολές στους γονείς. Αντίθετα, χτίζει ένα πλαίσιο όπου συγγενείς και επιχειρήσεις μπορούν να συνεισφέρουν, ενώ το Δημόσιο προσθέτει το δικό του μερίδιο μέσα σε ασφυκτικά χρονικά περιθώρια.

Από τους νονούς ως τις επιχειρήσεις: ποιοι γεμίζουν τον λογαριασμό

Στον λογαριασμό μπορεί να καταθέτει χρήματα οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο: γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, συγγενείς, νονοί, ακόμη και επιχειρήσεις. Το συνολικό όριο των εισφορών ανά παιδί ορίζεται στα 10.000 ευρώ ετησίως, ποσό που αφήνει περιθώριο να συμμετέχει ολόκληρο το οικογενειακό περιβάλλον στην αποταμίευση. Ο λογαριασμός ανοίγεται σε πάροχο, που μπορεί να είναι τράπεζα, εταιρεία διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων ή ασφαλιστική επιχείρηση, από τον νόμιμο εκπρόσωπο του παιδιού.

Το Δημόσιο καταβάλλει το ίδιο ποσό με τους ιδιώτες, με ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ τον χρόνο αρχικά, και η κρατική συνεισφορά πιστώνεται μέσα σε 30 ημέρες από κάθε ιδιωτική καταβολή. Η αντιστοίχιση δεν είναι απεριόριστη: αν μια οικογένεια τοποθετήσει 5.000 ευρώ, το κράτος προσθέτει έως 1.200 ευρώ και όχι ισόποσα. Για να είναι κάποιος δικαιούχος πρέπει να είναι ανήλικος έως δύο ετών, με ελληνική ή άλλη ευρωπαϊκή ιθαγένεια και φορολογικός κάτοικος Ελλάδας, κάτι που στην πρώτη φάση αφορά τα παιδιά που γεννήθηκαν από το 2025 και μετά.

Το αρχικό «ταβάνι» της κρατικής ενίσχυσης δεν μένει στάσιμο. Θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, ακολουθώντας την πορεία των τιμών και των εισοδημάτων, ώστε η αξία της στήριξης να μην απομειώνεται με τον χρόνο.

ETF και ομόλογα, όχι κρυπτονομίσματα: οι κανόνες επένδυσης

Το κεφάλαιο επενδύεται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα: αμοιβαία κεφάλαια και ETF, μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της ΕΕ ή του ΕΟΧ. Αποκλείονται ρητά οι τοποθετήσεις σε κρυπτοστοιχεία και παράγωγα, τα προϊόντα μόχλευσης, τα δομημένα προϊόντα και ορισμένες εναλλακτικές επενδύσεις, ώστε ο λογαριασμός ενός παιδιού να μην εκτίθεται σε υψηλό ρίσκο.

Οι καταθέσεις και τα αμοιβαία χρηματαγοράς θεωρούνται μετρητά και δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 5% του χαρτοφυλακίου, με ορισμένες εξαιρέσεις. Παράλληλα ισχύουν κανόνες διασποράς και όρια έκθεσης, έτσι ώστε το κεφάλαιο να μην εξαρτάται από μία μόνο μετοχή ή μία αγορά. Με τον τρόπο αυτό προστατεύονται τόσο οι ιδιωτικές εισφορές όσο και η κρατική συνεισφορά από απότομες διακυμάνσεις.

Την τελική επιλογή την κάνει η οικογένεια: ο κηδεμόνας καθορίζει το επενδυτικό προφίλ του λογαριασμού, δηλαδή τον συνδυασμό σταθερού εισοδήματος και μετοχών που ταιριάζει στον χρονικό ορίζοντα του παιδιού. Ο λογαριασμός μπορεί να ενεργοποιηθεί από τις αρχές του 2027 και λειτουργεί ως μακροπρόθεσμο εργαλείο αποταμίευσης και επένδυσης.