Εμφύλιος διαδοχής στους Ρεπουμπλικανούς μετά την ήττα Τραμπ

Η εκλογική αναμέτρηση της 3ης Νοεμβρίου άλλαξε μέσα σε μία νύχτα τους πολιτικούς συσχετισμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τους Δημοκρατικούς να ανακτούν την πλειοψηφία τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία. Η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου διαμορφώνει ένα νέο περιβάλλον για τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, ενεργοποιεί διαδικασίες που μέχρι πρόσφατα σχολιάζονταν ως θεωρητικά σενάρια. Στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος η συζήτηση για τη διαδοχή ανοίγει δημόσια.

Οι επτά έδρες της Γερουσίας και οι ψηφοφόροι που έφυγαν

Το μέγεθος της ήττας των Ρεπουμπλικανών αποτυπώνει την έκταση της μεταβολής. Οι Δημοκρατικοί κατέκτησαν επτά έδρες της Γερουσίας που βρίσκονταν σε ρεπουμπλικανικά χέρια, εξασφάλισαν την πλειοψηφία στη Βουλή και επικράτησαν σε πολιτείες όπου το κόμμα του Τραμπ διατηρούσε επί δεκαετίες ισχυρά ερείσματα. Το Τέξας, το Κάνσας, η Αϊόβα και η Νότια Καρολίνα αποτέλεσαν χαρακτηριστικές περιπτώσεις μιας αναμέτρησης στην οποία η δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων αποδείχθηκε ισχυρότερη από την κομματική τους ταύτιση.

Οδηγοί της μετατόπισης ήταν το κόστος ζωής, οι οικονομικές επιλογές του Λευκού Οίκου και ο πόλεμος με το Ιράν. Σημαντική μετακίνηση εμφανίστηκε σε κοινωνικές ομάδες που είχαν συμβάλει στην επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία το 2024. Ισπανόφωνοι ψηφοφόροι, νέοι, πολίτες χωρίς πανεπιστημιακή εκπαίδευση και τμήματα της εργατικής τάξης μετακινήθηκαν προς τους Δημοκρατικούς.

Η απώλεια αυτών των ψηφοφόρων θέτει σοβαρό πολιτικό πρόβλημα, καθώς αμφισβητεί την ανθεκτικότητα της εκλογικής συμμαχίας πάνω στην οποία ο Τραμπ είχε οικοδομήσει τη δεύτερη νίκη του. Ο ίδιος σχολίασε το αποτέλεσμα κάνοντας λόγο για «τεράστιο βήμα προς τα πίσω», ενώ ανέφερε ότι το χρηματιστήριο έχασε 3 τρισ. δολάρια μέσα σε μία ημέρα, διαβεβαιώνοντας πως η Αμερική θα επιστρέψει «μεγαλύτερη και ισχυρότερη από ποτέ».

Ρούμπιο και Βανς παίρνουν αποστάσεις από τον Λευκό Οίκο

Η συζήτηση για τις ευθύνες της ήττας διεξάγεται πλέον στο εσωτερικό της κυβέρνησης. Ο Τραμπ εξακολουθεί να αποτελεί το ισχυρότερο πρόσωπο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ωστόσο για πρώτη φορά στη δεύτερη θητεία του η δυνατότητά του να εξασφαλίζει εκλογικές νίκες για τους υποψήφιους που επιλέγει τίθεται υπό αμφισβήτηση. Η συντριβή στις ενδιάμεσες εκλογές πυροδότησε τη μάχη των επιγόνων.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ο Μάρκο Ρούμπιο και ο Τζέι Ντι Βανς, οι οποίοι προσπαθούν να ξεχωρίσουν από τον Λευκό Οίκο προκειμένου να διεκδικήσουν την προεδρία το 2028. Η κίνηση αυτή δείχνει ότι η εσωκομματική μάχη για τη διαδοχή δεν είναι πλέον σενάριο του μέλλοντος, αλλά τρέχουσα πραγματικότητα, καθώς τα στελέχη του κόμματος αναζητούν ταυτότητα ανεξάρτητη από τον απερχόμενο πρόεδρο.

Οι Δημοκρατικοί αντιμετωπίζουν διαφορετικό εγχείρημα: να μετατρέψουν τη μεγάλη εκλογική νίκη σε συνεκτικό σχέδιο εξουσίας με ορίζοντα τις προεδρικές εκλογές του 2028. Η διαχείριση της πλειοψηφίας στο Κογκρέσο και το ζήτημα της ηγεσίας θα κρίνουν αν η επιστροφή στην πλειοψηφία θα γίνει διαρκές πολιτικό προβάδισμα ή θα μείνει μια συγκυριακή νίκη.