COP31: Με νευρικότητα και ανοιχτά μέτωπα η έναρξη στην Αττάλεια

Με έντονη νευρικότητα και πολλά ανοιχτά μέτωπα ξεκινά σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2026, στην Αττάλεια της Τουρκίας η COP31, η ετήσια σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα. Η τελετή έναρξης θα καθυστερήσει κατά μία ώρα, χωρίς να έχει δοθεί μέχρι στιγμής επίσημη εξήγηση, ενώ οι διαπραγματευτές έχουν ήδη επιδοθεί σε μάχη για το ζήτημα της χρηματοδότησης. Μέχρι αργά την Κυριακή, οι αντιπροσωπείες δυσκολεύονταν ακόμη να συμφωνήσουν στην ατζέντα των συζητήσεων που θα διαρκέσουν δύο εβδομάδες. Στο εκθεσιακό πάρκο της πόλης επικρατεί ρεαλισμός, όχι ευφορία.

Το παζάρι της χρηματοδότησης διχάζει ανεπτυγμένο Βορρά και ευάλωτο Νότο

Η διαφωνία για το χρήμα κυριαρχεί ήδη πριν ανοίξει επίσημα η αυλαία. «Η COP31 ξεκινά με δυσκολίες», σχολίασε ο Τζάσπερ Ινβέντορ, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Greenpeace, σε μήνυμά του προς το AFP. Όπως ανέφερε, τα ευρωπαϊκά κράτη αρνούνται να συμπεριλάβουν στην ημερήσια διάταξη ορισμένα ζητήματα χρηματοδότησης, με τις κυβερνήσεις των ανεπτυγμένων χωρών να παραμένουν αμετακίνητες σε αυτό το σημείο.

Από την άλλη πλευρά, οι αφρικανικές χώρες ζητούν να μπει στην ατζέντα ο τριπλασιασμός της χρηματοδότησης για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, ένα κονδύλι απαραίτητο για την προστασία των πιο ευάλωτων κρατών από ξηρασίες, πλημμύρες και την άνοδο της στάθμης των ωκεανών. Αξιωματούχος της ΕΕ, ο κορυφαίος χρηματοδότης κλίματος παγκοσμίως, ξεκαθάρισε την Παρασκευή ότι δεν υπάρχει «πολιτική βούληση» για επιπλέον οικονομικές δεσμεύσεις.

Το σκηνικό βαραίνει μια χρονιά σημαδεμένη από κλιματικές καταστροφές, από τις πλημμύρες στο Νεπάλ και τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη ως τις πυρκαγιές στην Ινδονησία. Παράλληλα, η ενεργειακή κρίση που τροφοδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, η άνοδος των τιμών και οι δημοσιονομικές πιέσεις πολλών χωρών περιορίζουν τις φιλοδοξίες. Τον Σεπτέμβριο ο ΟΗΕ προειδοποίησε ότι ο πλανήτης κινείται σε πορεία ασύμβατη με τον στόχο του 1,5°C της Συμφωνίας του Παρισιού του 2015.

Η Άγκυρα βάζει στο τραπέζι τον εξηλεκτρισμό στο 35% έως το 2035

Η Τουρκία προεδρεύει της συνόδου με τη στήριξη της Αυστραλίας, η οποία έχει αναλάβει να ηγείται των διαπραγματεύσεων, μια διευθέτηση που προέκυψε από πρωτοφανή συμβιβασμό για τη διοργάνωση. Η Άγκυρα επιδιώκει να καταστήσει τον εξηλεκτρισμό το κεντρικό θέμα, με στόχο να συμφωνήσουν οι χώρες στην αύξηση του μεριδίου του ηλεκτρισμού στην παγκόσμια κατανάλωση ενέργειας στο 35% έως το 2035, από περίπου 20% σήμερα.

Και αυτή η πρωτοβουλία ενδέχεται να προκαλέσει εντάσεις. Η ΕΕ ζητεί «καθαρό» εξηλεκτρισμό, χωρίς άνθρακα, πετρέλαιο ή φυσικό αέριο, ενώ αρκετές χώρες που παράγουν ορυκτά καύσιμα αναμένεται να προβάλουν αντίσταση. Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία αποτελεί την πέμπτη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών μεθανίου από στερεά απόβλητα στον κόσμο, πίσω από την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και τη Βραζιλία.

Σκιά στη σύνοδο ρίχνει και η απουσία εκπροσώπων από τις ΗΠΑ. Σε διπλωματικό επίπεδο, η Κύπρος έλαβε κανονικά πρόσκληση παρά τις προσπάθειες της Άγκυρας να αποκλείσει τον πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη. Πολλοί περιγράφουν πλέον την COP31 ως μια προσπάθεια που στοχεύει κυρίως στο να μεταφραστούν σε συγκεκριμένη δράση οι δεσμεύσεις προηγούμενων συνόδων.