Κιτ 72 ωρών: Γιατί σιωπούν οι κυβερνήσεις και αδειάζουν τα ράφια

Η οδηγία των Βρυξελλών για το κιτ επιβίωσης 72 ωρών συνεχίζει να απασχολεί τα ελληνικά νοικοκυριά. Η συζήτηση έχει μετατοπιστεί σε δύο διαφορετικά επίπεδα: η επιμονή της Κομισιόν να κατονομάσει συγκεκριμένα σενάρια καταστροφής και η σιωπή των εθνικών κυβερνήσεων, ενώ παράλληλα αυξάνονται οι πωλήσεις ειδών πρώτης ανάγκης. Πίσω από την έκκληση της επιτρόπου Χάτζα Λαμπίμπ κρύβεται ένα μείγμα πραγματικής ετοιμότητας, αναπάντητων ερωτημάτων και σαφών οικονομικών συμφερόντων.

Οι πέντε απειλές που κατονόμασαν οι Βρυξέλλες

Στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων απευθύνθηκε σε 1.900 συμμετέχοντες από 80 χώρες. Η Χάτζα Λαμπίμπ τόνισε ότι οι πρώτες ώρες μετά από μια καταστροφή είναι κρίσιμες και κάλεσε κάθε Ευρωπαίο να ξέρει πώς θα προστατεύσει την οικογένειά του. Η προετοιμασία, είπε, ξεκινά από τα σπίτια, τα σχολεία και τις κοινότητες.

Σημαντικό ήταν ότι η Κομισιόν κατονόμασε τους κινδύνους. Ανέφερε ενδεχόμενο πόλεμο, εκτεταμένες κυβερνοεπιθέσεις σε βασικές υποδομές, υγειονομική κρίση τύπου COVID-19, φυσικές καταστροφές και ασύμμετρες υβριδικές απειλές. Τα πέντε αυτά σενάρια, αντί να ηρεμήσουν το κοινό, δημιούργησαν νέα ερωτήματα.

Το πρόβλημα είναι ότι η λίστα απαντά στο «τι» αλλά αφήνει ανοιχτά τα «ποιος», «γιατί» και «πότε». Η ασάφεια αυτή ενισχύει την καχυποψία· πολλοί πολίτες αναρωτιούνται αν οι Βρυξέλλες γνωρίζουν κάτι που αυτοί δεν ξέρουν. Το χάσμα ανάμεσα στην προειδοποίηση και στην εξήγηση έχει γίνει πρόσφορο έδαφος για κάθε λογής ερμηνείες.

Από τον φόβο στο ταμείο: τα ράφια που αδειάζουν

Στο πολιτικό επίπεδο, η εικόνα είναι αντιφατική. Δεν υπάρχουν επίσημες τοποθετήσεις και οι περισσότερες κυβερνήσεις σιωπούν, αν και στην πράξη ευθυγραμμίζονται με τις κατευθύνσεις των Βρυξελλών. Αυτή η αναντιστοιχία ανάμεσα στη δημόσια σιωπή και στη ουσιαστική συμμόρφωση εντείνει την αβεβαιότητα. Η ανησυχία των πολιτών δεν περιορίζεται αλλά γενικεύεται από χώρα σε χώρα.

Το κενό ενημέρωσης μετατράπηκε σε ευκαιρία για χειραγώγηση και εμπορικά σκοπιμότητα. Καταγράφονται αυξημένες πωλήσεις νερού, μη ευπαθών τροφίμων, φαρμάκων, φακών, μπαταριών και μετρητών. Πολλοί πολίτες που αναζήτησαν τις αναλυτικές οδηγίες για το περιεχόμενο του κιτ προχώρησαν σε αγορές. Δύο ερωτήματα κυκλοφορούν: «να το πάρουμε τώρα» και «να μαζέψουμε κι άλλα τρόφιμα»;

Από τις 4 Νοεμβρίου 2026, όταν η είδηση για τον κανόνα των 72 ωρών διαδόθηκε, ο δημόσιος διάλογος κυμαίνεται ανάμεσα στη λογική της ετοιμότητας και στη ρητορική της συνωμοσίας. Οι Βρυξέλλες επιμένουν στο μήνυμα της προετοιμασίας, αλλά όσο οι απαντήσεις παραμένουν γενικές, ο φόβος βρίσκει διέξοδο στα ράφια των σούπερ μάρκετ.