Τσιγάρα στα 13 ευρώ: Η μάχη της Ελλάδας σήμερα στο Ecofin

Πόσο ακριβότερο θα γίνει το πακέτο των τσιγάρων και πότε θα φτάσει η αύξηση στα ταμεία των καταναλωτών είναι το κύριο ζήτημα που συζητείται σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, στις Βρυξέλλες. Το ζήτημα βρίσκεται στην ατζέντα των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του Ecofin. Η κρίσιμη διαπραγμάτευση για τα καπνικά προϊόντα γίνεται το απόγευμα, με την Ιρλανδική Προεδρία να στοχεύει στην ασφάλιση πολιτικής συμφωνίας για το νέο πλαίσιο. Η συμφωνία των «27» παραμένει δύσκολη και δεν αποκλείεται εξάμηνη αναβολή των αποφάσεων.

Τα σενάρια του ΚΕΠΕ για πακέτο έως 13,82 ευρώ

Στο επίκεντρο βρίσκεται η αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης, αλλά και νέοι κοινοί κανόνες φορολόγησης στα προϊόντα καπνού, ατμού και νικοτίνης. Μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, εξετάζει διαφορετικά σενάρια για τυχόν μεγάλες ανατιμήσεις. Ως βάση χρησιμοποιήθηκε η μέση λιανική τιμή των 4,17 ευρώ ανά πακέτο, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2023.

Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν μεγάλη απόκλιση ανάλογα με το φορολογικό σενάριο. Στις ηπιότερες προσομοιώσεις οι υπολογιζόμενες τιμές ξεκινούν από τα 5,91 ευρώ, ενώ σε άλλους συνδυασμούς φτάνουν τα 9,02 και τα 9,73 ευρώ. Με υψηλότερους συντελεστές, η μελέτη καταγράφει ενδεικτικές μέσες τιμές 11,58 και 13,82 ευρώ, δηλαδή αυξήσεις 177,7% και 231,5% σε σύγκριση με την τιμή αναφοράς.

Πρόκειται για υποθετικές προσομοιώσεις και όχι για προβλέψεις της πραγματικής πορείας των τιμών. Οι υπολογισμοί βασίζονται στην παραδοχή ότι οι φορολογικές αυξήσεις μεταφέρονται εξ ολοκλήρου στον καταναλωτή, με τα περιθώρια κέρδους των παραγωγών να παραμένουν αμετάβλητα. Το ΚΕΠΕ σημειώνει ότι διαφορετικές εμπορικές αποφάσεις ή μεταβολές στην κατανάλωση μπορούν να οδηγήσουν σε άλλα αποτελέσματα, ενώ εξαιρετικής σημασίας είναι οι επιπτώσεις στο λαθρεμπόριο και τα δημόσια έσοδα.

Η μετάθεση στο 2036 που διεκδικεί η Αθήνα

Η ελληνική πλευρά έχει ήδη τοποθετηθεί υπέρ μιας μεγαλύτερης μεταβατικής περιόδου, επικαλούμενη τον κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου και ζητώντας ηπιότερες επιβαρύνσεις. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σε δήλωσή του στις 26 Οκτωβρίου, υποστήριξε ότι η Ελλάδα, σε συνεργασία με άλλες χώρες, πέτυχε ουσιαστικές αλλαγές στη συμβιβαστική πρόταση που προετοιμάστηκε για το Ecofin.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι προβλεπόμενες αυξήσεις στη φορολογία θα είναι πιο περιορισμένες σε σχέση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Επιπλέον, η εφαρμογή τους για την Ελλάδα μετατίθεται στο 2036 αντί του 2028, όπως ανέφερε. Η σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο υπό διαπραγμάτευση συμβιβαστικό κείμενο κατά την κυβέρνηση.

Το κείμενο αυτό δεν αποτελεί ακόμη οριστική νομοθετική ρύθμιση, καθώς η τελική μορφή του θα κριθεί από τη σημερινή διαπραγμάτευση στο Ecofin. Με βάση την αρχική πρόταση της Κομισιόν, το «πακέτο στα 13 ευρώ» θεωρείται μετριοπαθές και όχι ακραίο σενάριο, γεγονός που εξηγεί γιατί η Αθήνα επιμένει στο μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής.