Μπλόκο της Μάλτας στον νέο ευρωφόρο για τα τσιγάρα

Ένα και μόνο «όχι» κρατά παγωμένη τη μεγάλη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φορολογίας στα καπνικά προϊόντα. Στη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ, τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, τα 26 από τα 27 κράτη μέλη τάχθηκαν υπέρ της πρότασης, όμως η Μάλτα αρνήθηκε να δώσει τη συγκατάθεσή της. Καθώς το ευρωπαϊκό σχέδιο φορολόγησης του καπνού απαιτεί ομοφωνία, η τελική έγκριση έμεινε σε εκκρεμότητα. Το ισχύον πλαίσιο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αμετάβλητο από το 2011.

Η Μάλτα κρατά το μοναδικό «όχι» στο Ecofin

Ο αντιπρόεδρος της ιρλανδικής κυβέρνησης και υπουργός Οικονομικών, Σάιμον Χάρις, εξέφρασε μετά τη συνεδρίαση τη δυσαρέσκειά του που δεν κατέστη δυνατή η οριστική συμφωνία. «Το Συμβούλιο δεν μπόρεσε σήμερα να καταλήξει σε τελική συμφωνία σχετικά με την αναθεώρηση της οδηγίας για τη φορολογία του καπνού», ανέφερε. Ο Χάρις δεν κατονόμασε τη χώρα που μπλοκάρει την υιοθέτηση του νέου πακέτου, όμως η Μάλτα φέρεται να είναι το κράτος μέλος που διατηρεί τις επιφυλάξεις του.

Παρά το αδιέξοδο, ο Ιρλανδός υπουργός υπογράμμισε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις. «Παρουσιάσαμε στο Συμβούλιο μια ισορροπημένη πρόταση, η οποία θα προστατεύει τη δημόσια υγεία των πολιτών μας και θα ενισχύει την εφαρμογή των κανόνων της ενιαίας αγοράς», σημείωσε, μιλώντας για έναν συμβιβασμό ανάμεσα στην προστασία της υγείας και στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.

Η ιρλανδική προεδρία ξεκαθάρισε ότι θα συνεχίσει τις επαφές με το κράτος που διαφωνεί, χωρίς ωστόσο να ανοίξει εκ νέου το σύνολο των διαπραγματεύσεων. «Δεν θα ξανανοίξουμε τις διαπραγματεύσεις, αλλά δεν θα ξεχάσουμε τους στόχους δημόσιας υγείας», πρόσθεσε ο Χάρις. Από την πλευρά του, ο αρμόδιος επίτροπος Βάλντις Ντομπρόβσκις διαβεβαίωσε ότι θα στηρίξει την ιρλανδική προεδρία στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας. Η αναθεώρηση φιλοδοξεί να εναρμονίσει τους φορολογικούς συντελεστές μεταξύ των κρατών μελών και να εντάξει για πρώτη φορά στο πλαίσιο τα υγρά των ηλεκτρονικών τσιγάρων, τους σάκους νικοτίνης και τον θερμαινόμενο καπνό.

Τα σενάρια του ΚΕΠΕ για πακέτο πάνω από 10 ευρώ

Η συζήτηση για τη νέα φορολογία έχει πυροδοτήσει ανησυχίες για σημαντικές ανατιμήσεις, με το ενδεχόμενο ένα πακέτο τσιγάρων να ξεπεράσει ακόμη και τα 10 ευρώ. Σε μελέτη του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, εξετάζονται διαφορετικά σενάρια αύξησης των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Ως βάση χρησιμοποιήθηκε η μέση λιανική τιμή των 4,17 ευρώ ανά πακέτο, με στοιχεία του 2023.

Τα αποτελέσματα παρουσιάζουν μεγάλη απόκλιση ανάλογα με το φορολογικό σενάριο. Στις ηπιότερες προσομοιώσεις οι υπολογιζόμενες τιμές ξεκινούν από τα 5,91 ευρώ, ενώ σε άλλους συνδυασμούς φτάνουν τα 9,02 και τα 9,73 ευρώ. Με υψηλότερους συντελεστές, η μελέτη καταγράφει ενδεικτικές μέσες τιμές 11,58 και 13,82 ευρώ, δηλαδή αυξήσεις 177,7% και 231,5% σε σχέση με την τιμή αναφοράς. Πρόκειται για υποθετικές προσομοιώσεις και όχι για προβλέψεις.

Η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει ηπιότερες επιβαρύνσεις και μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής για την αγορά. Η Αθήνα επικαλείται, μεταξύ άλλων, τον κίνδυνο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου σε περίπτωση απότομων αυξήσεων. Μέχρι να αρθεί το μπλόκο της Μάλτας, το νέο πλαίσιο παραμένει σε αναμονή, με την ιρλανδική προεδρία να επιμένει στην αναζήτηση λύσης.