Ο πλούτος των Ρώσων δισεκατομμυριούχων αυξήθηκε κατά 11% το 2025, φτάνοντας στο επίπεδο ρεκόρ των 696,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων, παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αυστηρότερες δυτικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί ποτέ σε μια μεγάλη οικονομία. Τα στοιχεία αυτά δημοσιεύτηκαν από το Forbes Russia, τη ρωσική έκδοση του αμερικανικού οικονομικού περιοδικού, και αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που έρχεται σε έντονη αντίθεση με την εικόνα οικονομικής απομόνωσης της Ρωσίας. Ο πόλεμος έχει μπει στο πέμπτο έτος του, αλλά οι κορυφαίοι Ρώσοι επιχειρηματίες όχι μόνο δεν χάνουν έδαφος, αλλά ενισχύουν περαιτέρω τις περιουσίες τους.
Τι έγινε: Ρεκόρ πλούτου παρά τον πόλεμο
Σύμφωνα με τον κατάλογο του Forbes Russia, ο συνολικός πλούτος των Ρώσων δισεκατομμυριούχων ανήλθε στα 696,5 δισεκατομμύρια δολάρια, καταγράφοντας αύξηση της τάξης του 11% σε διάστημα ενός μόλις χρόνου. Το κοινό χαρακτηριστικό όλων των κορυφαίων ονομάτων στη λίστα είναι η άμεση σύνδεσή τους με τα τεράστια αποθέματα φυσικών πόρων που η Ρωσία εξάγει στις παγκόσμιες αγορές εδώ και δεκαετίες. Οι αναταράξεις στις εμπορικές ροές που προκάλεσε ο πόλεμος οδήγησαν σε ανατίμηση των εμπορευμάτων, με άμεσο αποτέλεσμα την περαιτέρω ενίσχυση του πλούτου αυτών των επιχειρηματιών. Το Forbes επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν υπάρχουν νέα ονόματα στην κορυφή του καταλόγου — τα ίδια πρόσωπα που κυριαρχούσαν παλαιότερα παραμένουν στις πρώτες θέσεις.
Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται ο Αλεξέι Μορντάσοφ, γενικός διευθυντής της επενδυτικής εταιρείας Severgroup, με περιουσία 37 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η αύξηση της περιουσίας του σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο ανέρχεται σε 8,4 δισεκατομμύρια δολάρια — μια εντυπωσιακή άνοδος που τον καθιστά τον αδιαμφισβήτητο πρωτοπόρο των Ρώσων πλουσίων. Στη δεύτερη θέση ακολουθεί ο Βλαντίμιρ Ποτάνιν, επικεφαλής της Interros και της μεταλλουργικής εταιρείας Nornickel, με περιουσία 29,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Ποτάνιν είναι ένα από τα πιο γνωστά ονόματα της ρωσικής επιχειρηματικής σκηνής, με δραστηριότητες που εκτείνονται σε μεταλλουργία και επενδύσεις.
Την τρίτη θέση καταλαμβάνει ο Βαγκίτ Αλεκπέροφ, πρώην επικεφαλής της πετρελαϊκής εταιρείας Lukoil, με περιουσία 29,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αμέσως μετά, στην τέταρτη θέση, βρίσκεται ο Λεονίντ Μίκελσον, διευθύνων σύμβουλος της Novatek, μαζί με την οικογένειά του, με συνολική περιουσία 28,3 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και οι τέσσερις κορυφαίοι δισεκατομμυριούχοι δραστηριοποιούνται σε τομείς φυσικών πόρων — πετρέλαιο, φυσικό αέριο, μέταλλα — που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ρωσικής εξαγωγικής οικονομίας.
Πλαίσιο: Κυρώσεις που δεν σταμάτησαν τον πλούτο
Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις προσδοκίες που είχαν εκφράσει δυτικές κυβερνήσεις όταν επέβαλαν τις σκληρότερες κυρώσεις στην ιστορία κατά μιας μεγάλης οικονομίας. Οι κυρώσεις στόχευαν στην οικονομική απομόνωση της Ρωσίας και στην πίεση των ελίτ της χώρας, αλλά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι κορυφαίοι Ρώσοι επιχειρηματίες βρήκαν τρόπους να διατηρήσουν και να αυξήσουν τον πλούτο τους. Η σύνδεση με τον τομέα των φυσικών πόρων αποδείχθηκε ισχυρή ασπίδα, καθώς η διαταραχή των εφοδιαστικών αλυσίδων παγκοσμίως ανέβασε τις τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και μετάλλων. Πολλοί από αυτούς τους επιχειρηματίες είχαν χτίσει τις περιουσίες τους στο χάος που ακολούθησε την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, αποκτώντας σε χαμηλές τιμές κρατικές επιχειρήσεις φυσικών πόρων.
Ωστόσο, ο πλούτος τους παραμένει σημαντικά μικρότερος σε σύγκριση με εκείνον των κορυφαίων Αμερικανών τεχνολογικών γιγάντων. Ο Ίλον Μασκ ηγείται της παγκόσμιας λίστας του Forbes με περιουσία 839 δισεκατομμυρίων δολαρίων — περισσότερο από τον συνολικό πλούτο όλων των Ρώσων δισεκατομμυριούχων μαζί. Ο Λάρι Πέιτζ της Google κατατάσσεται δεύτερος παγκοσμίως με περιουσία 257 δισεκατομμυρίων δολαρίων, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον πλουσιότερο Ρώσο δισεκατομμυριούχο. Παράλληλα, κάποτε αρκετοί Ρώσοι ολιγάρχες βρίσκονταν στους πρώτους δέκα πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη — μια θέση που πλέον δεν κατέχει κανείς τους.
Το Forbes Russia επισημαίνει ότι η σύνθεση στην κορυφή της λίστας παραμένει σταθερή, χωρίς νέα ονόματα να εκτοπίζουν τους παλαιούς πρωταθλητές. Αυτό υποδηλώνει μια δομική σταθερότητα στην οικονομική ελίτ της Ρωσίας, παρά τις έντονες γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Η εξάρτηση της ρωσικής οικονομίας από τις εξαγωγές φυσικών πόρων αποδεικνύεται ο πιο ισχυρός προστατευτικός μηχανισμός για εκείνους που ελέγχουν αυτές τις βιομηχανίες, ανεξάρτητα από τις πολιτικές συγκυρίες και τις διεθνείς πιέσεις.
