Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατηγόρησε επίσημα τη Meta Platforms για παραβίαση του ευρωπαϊκού κανονισμού για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA), επειδή αποτυγχάνει να αποκλείσει παιδιά κάτω των 13 ετών από το Facebook και το Instagram. Η ανακοίνωση έγινε την Τετάρτη, στο πλαίσιο διετούς έρευνας που οδήγησε σε προκαταρκτικά συμπεράσματα εις βάρος του αμερικανικού ομίλου. Αν η Meta δεν συμμορφωθεί, αντιμετωπίζει πρόστιμο έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών της.
Τι έδειξε η έρευνα της Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι το Instagram και το Facebook αρκούνται να ζητούν από τους νέους χρήστες την ηλικία τους κατά την εγγραφή, χωρίς κανέναν ουσιαστικό έλεγχο που να επαληθεύει την ακρίβεια της ημερομηνίας γέννησης. Ακόμη και όταν το σύστημα εντοπίζει χρήστες που φαίνεται να είναι ανήλικοι κάτω των 13 ετών, αυτοί μπορούν να συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες χωρίς καμία παρέμβαση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε η Κομισιόν από όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου 10 έως 12% των παιδιών κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούν τουλάχιστον μία από τις δύο πλατφόρμες. Αυτή η κατάσταση εκθέτει τα ανήλικα παιδιά σε ακατάλληλο ή επικίνδυνο περιεχόμενο, παραβιάζοντας τις υποχρεώσεις που επιβάλλει ο DSA στις μεγάλες πλατφόρμες για αξιολόγηση και μείωση κινδύνων για ευάλωτες ομάδες χρηστών.
Η Κομισιόν επισημαίνει επίσης ότι ο Meta έχει αγνοήσει ευρέως γνωστά επιστημονικά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι τα μικρότερα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στις βλάβες από υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο Meta ορίζει στα 13 χρόνια την ελάχιστη ηλικία για πρόσβαση στα Facebook και Instagram, τα μέτρα που εφαρμόζει ο όμιλος για να επιβάλει αυτόν τον κανόνα κρίνονται παντελώς ανεπαρκή. Πρόκειται για τη δεύτερη προειδοποίηση στο πλαίσιο του DSA, καθώς τον Φεβρουάριο η Επιτροπή είχε κατηγορήσει το TikTok για εθιστικό σχεδιασμό που βλάπτει τους εφήβους.
Αντιδράσεις και ευρύτερο πλαίσιο
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν αρμόδια για θέματα τεχνολογίας, Χένα Βιρκούνεν, ήταν κατηγορηματική στις δηλώσεις της. «Τα προκαταρκτικά μας ευρήματα δείχνουν ότι το Instagram και το Facebook κάνουν ελάχιστα προκειμένου να αποτρέψουν παιδιά κάτω από αυτήν την ηλικία από το να έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες τους», δήλωσε η Βιρκούνεν. Παράλληλα, τόνισε ότι «οι όροι και οι προϋποθέσεις δεν πρέπει να είναι απλώς γραπτές δηλώσεις, αλλά να αποτελούν τη βάση για συγκεκριμένες ενέργειες με στόχο την προστασία των χρηστών – συμπεριλαμβανομένων των παιδιών». Ο Meta έχει τώρα το περιθώριο να απαντήσει στις κατηγορίες και να προτείνει διορθωτικά μέτρα πριν η Επιτροπή εκδώσει οριστική απόφαση. Ωστόσο, αν τα προτεινόμενα μέτρα κριθούν ανεπαρκή, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου τζίρου του ομίλου.
Η πίεση προς τον Meta δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. Ο αμερικανικός όμιλος αντιμετωπίζει χιλιάδες αγωγές στα αμερικανικά δικαστήρια, με κατηγορίες για «εθισμό» των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα και αρκετές ακόμη ευρωπαϊκές χώρες προχωρούν σε απαγορεύσεις χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης από εφήβους κάτω των 16 ετών. Η Κομισιόν αναπτύσσει επίσης δική της εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας, την οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούν οι πλατφόρμες για να ενισχύσουν τους ελέγχους.
Τι ακολουθεί
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απαιτεί από τη Meta να αλλάξει τη μεθοδολογία αξιολόγησης κινδύνου και να ενισχύσει τους μηχανισμούς εντοπισμού και απομάκρυνσης ανηλίκων από τις πλατφόρμες της. Ο Meta έχει δικαίωμα απάντησης και υποβολής δεσμεύσεων πριν η Κομισιόν εκδώσει την τελική της απόφαση. Αν ο όμιλος δεν πείσει τις Βρυξέλλες ότι θα λάβει αποτελεσματικά μέτρα, η έκδοση επίσημης απόφασης παραβίασης του DSA θα ανοίξει τον δρόμο για την επιβολή του πρόστιμου. Ενδεικτικό είναι ότι ο ετήσιος κύκλος εργασιών του Meta ανέρχεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, γεγονός που καθιστά το ενδεχόμενο προστίμου του 6% ιδιαίτερα βαρύ οικονομικά για τον όμιλο.
