Ιστορική καταδίκη για τη Purdue Pharma εξέδωσε δικαστήριο στην πολιτεία Νιου Τζέρσεϊ των ΗΠΑ, κρίνοντας ένοχη τη φαρμακευτική εταιρεία που βαρύνεται για την κρίση οπιοειδών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η εταιρεία, που ανήκει στην οικογένεια Σάκλερ, οδηγείται σε άμεση διάλυση, ενώ η ποινική δίκη ολοκληρώθηκε πριν τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο πτώχευσής της. Δυνάμει της συμφωνίας, θα καταβληθούν πάνω από 8 δισεκατομμύρια δολάρια σε πρόστιμα και αποζημιώσεις, ενώ η Purdue Pharma πρέπει να έχει εκκαθαριστεί έως τη 1η Μαΐου.
Τι έγινε στο δικαστήριο
Η Purdue Pharma αντιμετώπισε ποινικές κατηγορίες για την ανεξέλεγκτη προώθηση του ισχυρού αναλγητικού OxyContin, αποκρύπτοντας παράλληλα τον υψηλό κίνδυνο εθισμού που ενέχει το σκεύασμα. Η εταιρεία κατηγορήθηκε επίσης για διανομή δωροδοκιών σε γιατρούς, πρακτικές που της εξασφάλισαν τζίρο δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων σε βάρος της δημόσιας υγείας. Η δίκη διεξήχθη στο πλαίσιο του σχεδίου πτώχευσης της εταιρείας, το οποίο δεν είχε ακόμη τεθεί σε εφαρμογή κατά τη στιγμή της εκδίκασης. Η συμφωνία προβλέπει την καταβολή πάνω από 8 δισεκατομμύρια δολαρίων σε πρόστιμα και επανορθώσεις προς τα θύματα και τις οικογένειές τους.
Η δικαστική διαδικασία υπήρξε συγκλονιστική. Η δικάστρια Μάντελιν Κοξ Αρλίο άκουσε για πάνω από έξι ώρες καταθέσεις μαρτύρων, δεκάδων θυμάτων και οικογενειών τους, πριν επιβάλει στον πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου της Purdue Pharma, Στιβ Μίλερ, να ζητήσει δημοσίως συγγνώμη. Η δικάστρια ζήτησε από τους παρευρισκόμενους να σταθούν όρθιοι και έπειτα διάβασε με δυνατή φωνή τα ονόματα 200 και πλέον θυμάτων, γραπτές καταθέσεις των οποίων είχαν υποβληθεί στην έδρα. «Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι στατιστικές σε επιδημιολογική μελέτη», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι «συνταρακτικές» ιστορίες τους «πρέπει να ακουστούν».
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, η Purdue Pharma πρέπει να εκκαθαριστεί και να διαλυθεί έως τη 1η Μαΐου. Νέα, ανεξάρτητη εταιρεία με την ονομασία Knoa Pharma θα παραλάβει τους πόρους, την τεχνογνωσία και την πνευματική ιδιοκτησία της Purdue. Βασική αποστολή της Knoa Pharma θα είναι η αντιμετώπιση της κρίσης των οπιοειδών, σε μια αναγκαστική αντιστροφή ρόλων που αντικατοπτρίζει το ηθικό βάρος της υπόθεσης.
Αντιδράσεις και το βάρος της κρίσης
Η δικάστρια Μάντελιν Κοξ Αρλίο δεν περιορίστηκε στην καταδίκη της εταιρείας. Ζήτησε επίσης συγγνώμη εκ μέρους του αμερικανικού κράτους, το οποίο κατά τη γνώμη της «απέτυχε» να προστατεύσει τους πολίτες από πρακτικές «με κίνητρο την απληστία». Χαρακτήρισε τις τακτικές και τις στρατηγικές της Purdue Pharma «συγκρίσιμες» με αυτές «εγκληματικής οργάνωσης», αφήνοντας σαφή σχόλια για τη σοβαρότητα των παραβάσεων. Τα λόγια της ήχησαν ως σφοδρή κριτική τόσο στη φαρμακευτική εταιρεία όσο και στους ρυθμιστικούς μηχανισμούς που αδυνάτησαν να αποτρέψουν την τραγωδία εγκαίρως.
Πολλά θύματα που παρευρέθηκαν στην αίθουσα κάλεσαν να ακυρωθεί η συμφωνία, ζητώντας να ασκηθούν ποινικές διώξεις σε μέλη της οικογένειας Σάκλερ ή να επιβληθούν μεγαλύτερες αποζημιώσεις. Ωστόσο, η πρόεδρος του δικαστηρίου έκρινε ότι η συμφωνία αποτελεί «την καλύτερη» λύση που είχε στη διάθεσή της υπό τις παρούσες νομικές συνθήκες. Παράλληλα, αξίωσε από τους δικηγόρους που επιφορτίστηκαν με την πτωχευτική διαδικασία να τηρήσουν τις «υποσχέσεις» τους για την καταβολή αποζημιώσεων στους δικαιούχους.
Τα στοιχεία του Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (CDC) αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής: σχεδόν 727.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις ΗΠΑ μεταξύ του 1999 και του 2022 εξαιτίας υπερβολικής δόσης οπιοειδών, που αγόρασαν είτε με ιατρική συνταγή είτε παράνομα. Η υπόθεση της Purdue Pharma αναδεικνύεται σε ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια στην ιστορία της παγκόσμιας φαρμακευτικής βιομηχανίας, με εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες να έχουν πληρώσει το τίμημα.
Τι ακολουθεί
Η Purdue Pharma πρέπει να έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία εκκαθάρισης έως τη 1η Μαΐου, με στενή παρακολούθηση από το δικαστήριο. Η νέα εταιρεία Knoa Pharma θα αναλάβει τη συνέχεια με ρητή αποστολή την καταπολέμηση της κρίσης των οπιοειδών, χρησιμοποιώντας τους πόρους και την τεχνογνωσία που κληρονομεί. Οι δικηγόροι που διαχειρίζονται την πτωχευτική διαδικασία καλούνται να αποδείξουν στην πράξη ότι τα πάνω από 8 δισεκατομμύρια δολάρια θα φτάσουν στα χέρια των θυμάτων και των οικογενειών τους, όπως ορίζει ρητά η δικαστική απόφαση.
