Χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης και υψηλότερο πληθωρισμό για το 2026 προβλέπει η ελληνική κυβέρνηση, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση προόδου που κατατέθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η έκθεση αφορά την πορεία υλοποίησης των στόχων του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2025–2028 και υποβάλλεται στο πλαίσιο του αναθεωρημένου ευρωπαϊκού συστήματος οικονομικής διακυβέρνησης που τέθηκε σε ισχύ στις 30 Απριλίου 2024. Ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώνεται στο 2%, ενώ ο πληθωρισμός ανεβαίνει στο 3,2%, με το οικονομικό επιτελείο να ενσωματώνει στις προβλέψεις τόσο τις διεθνείς γεωπολιτικές πιέσεις όσο και τα νέα μέτρα στήριξης που ανακοινώθηκαν μετά την κατάρτιση του προϋπολογισμού.
Τι προβλέπει η έκθεση για ανάπτυξη και δημοσιονομικά
Το οικονομικό επιτελείο χαμηλώνει τον πήχη για την ανάπτυξη, αναγνωρίζοντας ότι το διεθνές περιβάλλον επιδεινώθηκε λόγω των αυξημένων τιμών ενέργειας. Ο ρυθμός ανάπτυξης 2% για το 2026 είναι χαμηλότερος σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ώθησαν την κυβέρνηση να επικαιροποιήσει τις προβλέψεις της και για το 2027. Ωστόσο, η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να κινείται με θετικό ρυθμό, γεγονός που συνιστά σημαντικό στοιχείο σταθερότητας σε ένα δύσκολο διεθνές περιβάλλον.
Στο δημοσιονομικό σκέλος, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,2% του ΑΕΠ το 2026, από 4,9% το 2025. Το συνολικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται στο 0,2% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 1,7% το 2025. Η μείωση αυτή δεν αναστρέφει την εικόνα θετικού δημοσιονομικού αποτελέσματος, καθώς μέρος της καλύτερης επίδοσης του 2025 αξιοποιείται για να χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις στήριξης, μειώσεις φόρων και αυξημένες δαπάνες κοινωνικής πολιτικής. Το συνολικό κόστος των δημοσιονομικών παρεμβάσεων ανέρχεται σε 2,96 δισ. ευρώ το 2025 και σε επιπλέον 3,7 δισ. ευρώ το 2026.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πορεία των καθαρών πρωτογενών δαπανών, που αποτελεί τον βασικό δείκτη ελέγχου στο νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ο ρυθμός ετήσιας αύξησής τους αναμένεται να ανέλθει στο 7,5% το 2026, από 2,9% το 2025 και -0,1% το 2024. Η αύξηση αυτή αποτυπώνει τόσο τα μέτρα ενίσχυσης εισοδημάτων όσο και το κόστος των φορολογικών ελαφρύνσεων που εφαρμόζονται από τον Ιανουάριο 2026. Παρά τη σημαντική αύξηση, η έκθεση επισημαίνει ότι η σωρευτική αύξηση των καθαρών δαπανών παραμένει εντός του επιτρεπόμενου ορίου — υπολείπεται κατά 0,1% του ΑΕΠ — λαμβάνοντας υπόψη την ευελιξία της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες.
Χρέος σε πτωτική πορεία και μέτρα στήριξης 800 εκατ.
Ένα από τα πιο θετικά στοιχεία της έκθεσης είναι η σταθερά πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε από 154,2% το 2024 σε 146,1% το 2025 και αναμένεται να υποχωρήσει περαιτέρω στο 136,8% το 2026. Η αποκλιμάκωση αυτή χρησιμοποιείται από το Υπουργείο Οικονομικών ως απόδειξη ότι, παρά τις νέες δαπάνες και την πίεση από την ενεργειακή κρίση, η χώρα διατηρεί δημοσιονομικό έλεγχο και κινείται σε τροχιά περαιτέρω εξυγίανσης.
Στην έκθεση ενσωματώνονται επίσης μέτρα με συνολικό δημοσιονομικό κόστος περίπου 800 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν μετά την κατάρτιση του προϋπολογισμού και αφορούν κυρίως την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Συγκεκριμένα, προβλέπεται έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 150 ευρώ ανά τέκνο με κόστος 240 εκατ. ευρώ, καθώς και κάρτα καυσίμων (fuel pass) για τον Απρίλιο και τον Μάιο με κόστος 130 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται επιδότηση του Diesel στο δίκτυο για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο με κόστος 106 εκατ. ευρώ και επιδότηση των λιπασμάτων κατά 15% για την περίοδο 15 Μαρτίου–31 Αυγούστου με κόστος 41 εκατ. ευρώ.
Στα μόνιμα μέτρα συγκαταλέγεται η αύξηση της οικονομικής ενίσχυσης των συνταξιούχων στα 300 ευρώ καθαρά, με διεύρυνση των κριτηρίων ώστε να συμπεριληφθούν 420.000 επιπλέον δικαιούχοι με ετήσιο κόστος 198 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, διευρύνονται τα κριτήρια για την επιστροφή ενοικίου ώστε να καλυφθούν επιπλέον 70.000 δικαιούχοι με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ.
Ο ελληνικός πληθωρισμός στις κορυφαίες θέσεις της Ευρωζώνης
Το ζήτημα του πληθωρισμού αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα αν ληφθούν υπόψη και τα πρόσφατα στοιχεία του Eurostat. Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο ετήσιος πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3% τον Απρίλιο 2026, από 2,6% τον Μάρτιο. Στην Ελλάδα, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 4,6% τον Απρίλιο, από 3,4% τον Μάρτιο, τοποθετώντας τη χώρα στις πέντε πρώτες θέσεις της Ευρωζώνης με τον υψηλότερο πληθωρισμό.
Στην Ευρωζώνη, η ενέργεια αναδεικνύεται ως η κύρια κινητήρια δύναμη πίσω από την άνοδο των τιμών, με ετήσιο ρυθμό που αναμένεται στο 10,9% τον Απρίλιο, από 5,1% τον Μάρτιο. Ακολουθούν οι υπηρεσίες με 3%, τα τρόφιμα, το αλκοόλ και ο καπνός με 2,5%, και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά με 0,8%. Τα υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού στην Ευρωζώνη τον Απρίλιο κατέγραψαν η Βουλγαρία με 6,2%, η Κροατία με 5,4%, το Λουξεμβούργο με 5,2% και η Λιθουανία με 4,9%. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά σημείωσαν η Φινλανδία με 2,3%, η Μάλτα με 2,4% και η Γαλλία μαζί με την Ολλανδία με 2,5%.
