Η Ευρωπαϊκή Ένωση ανακοίνωσε τη δρομολόγηση νέου προγράμματος υποστήριξης για τους Παλαιστίνιους που αντιμετωπίζουν τη βία των Ισραηλινών εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Η κοινή ανακοίνωση έγινε από την Παλαιστινιακή Αρχή και το γραφείο της ΕΕ στην Ιερουσαλήμ, σηματοδοτώντας μια ουσιαστική παρέμβαση της Ευρώπης στο ζήτημα της βίας που μαστίζει τις παλαιστινιακές κοινότητες. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος θα ανέλθει σε περίπου έξι εκατομμύρια ευρώ και τα επιμέρους έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός λίγων μηνών.
Τι περιλαμβάνει το νέο πρόγραμμα της ΕΕ
Το πρόγραμμα αναπτύσσεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε στενή συνεργασία με τοπικές και διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις, με διττό στόχο: αφενός την τεκμηρίωση των επιθέσεων κατά Παλαιστινίων από βίαιους Ισραηλινούς εποίκους, αφετέρου την ουσιαστική στήριξη των κοινοτήτων που υφίστανται αυτές τις επιθέσεις. Σύμφωνα με πηγή από το γραφείο του αντιπροσώπου της ΕΕ στα παλαιστινιακά εδάφη, το πρόγραμμα θα παράσχει παρουσία προστασίας και προστατευτικό εξοπλισμό, όπως φράχτες, στα παλαιστινιακά χωριά που δέχονται επιθέσεις εποίκων. Η «παρουσία προστασίας» είναι ένας μηχανισμός που χρησιμοποιούν ήδη πολλές ΜΚΟ, στέλνοντας Ισραηλινούς ή ξένους ακτιβιστές να παραμένουν κοντά σε παλαιστινιακές κοινότητες, ιδίως κατά τη διάρκεια της συγκομιδής, με στόχο την αποτροπή επιθέσεων. Μια ΜΚΟ που δραστηριοποιείται στη Δυτική Όχθη επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις με την ΕΕ για την ανάπτυξη αυτού του προγράμματος.
Ο Παλαιστίνιος πρωθυπουργός Μοχάμεντ Μουστάφα δήλωσε ρητά ότι η ΕΕ, σε πλήρη συντονισμό με την παλαιστινιακή κυβέρνηση, θα ξεκινήσει «ένα πρόγραμμα για την υποστήριξη των θυμάτων της τρομοκρατίας των εποίκων». Η διατύπωση αυτή υπογραμμίζει τη σοβαρότητα με την οποία αντιμετωπίζει η Παλαιστινιακή Αρχή το φαινόμενο, το οποίο χαρακτηρίζει ευθέως ως τρομοκρατία. Τα έργα που εντάσσονται στο πρόγραμμα θα διαρκέσουν λίγους μήνες και ο συνολικός προϋπολογισμός τους έχει οριστεί σε περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που καλύπτει τόσο τις δράσεις τεκμηρίωσης όσο και τον προστατευτικό εξοπλισμό για τα χωριά.
Η βία των εποίκων: Ένα χρόνιο πρόβλημα που εντείνεται
Η βία των εξτρεμιστών εποίκων στη Δυτική Όχθη αποτελεί επαναλαμβανόμενο πρόβλημα εδώ και δεκαετίες, το οποίο έχει ενταθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς οι ισραηλινοί οικισμοί συνεχίζουν να επεκτείνονται. Εκτός της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, την οποία έχει προσαρτήσει το Ισραήλ, περισσότεροι από 500.000 Ισραηλινοί ζουν στη Δυτική Όχθη, ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιους, μέσα σε οικισμούς που ο ΟΗΕ χαρακτηρίζει παράνομους σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Το Ισραήλ κατέχει τη Δυτική Όχθη από το 1967. Σύμφωνα με Παλαιστίνιους αξιωματούχους και τα Ηνωμένα Έθνη, από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου έχει σημειωθεί αύξηση των θανατηφόρων επιθέσεων από Ισραηλινούς εποίκους.
Οι αγροτικές κοινότητες είναι οι πλέον εκτεθειμένες στη βία, λόγω της γεωγραφικής τους απομόνωσης και της αδυναμίας άμεσης προστασίας. Ξυλοδαρμοί, καταστροφές σε γεωργικές εκτάσεις και καλλιέργειες, κλοπές βοοειδών και εμπρησμοί αναφέρονται σχεδόν καθημερινά. Τα παλαιστινιακά χωριά που βρίσκονται κοντά σε ισραηλινούς οικισμούς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυξημένη συχνότητα επιθέσεων, με αποτέλεσμα πολλές κοινότητες να έχουν εγκαταλείψει εκτάσεις που καλλιεργούσαν για γενεές. Η ΕΕ εκτιμά ότι η ενίσχυση της «παρουσίας προστασίας» και η τοποθέτηση φυσικών φραγμών μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά απέναντι στους εποίκους που επιχειρούν επιθέσεις.
Το διπλωματικό πλαίσιο και οι επόμενες κινήσεις
Η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εντάσσεται σε ένα ευρύτερο διπλωματικό πλαίσιο αυξανόμενης ευρωπαϊκής ανησυχίας για τις συνθήκες στη Δυτική Όχθη. Η ΕΕ επιλέγει να δράσει μέσω οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, τόσο τοπικών όσο και διεθνών, διασφαλίζοντας ότι το πρόγραμμα θα έχει άμεσο αντίκτυπο στις κοινότητες που το χρειάζονται. Παράλληλα, η τεκμηρίωση των επιθέσεων που προβλέπει το πρόγραμμα θα παράγει επίσημα αρχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις όσο και σε διεθνείς νομικές διαδικασίες. Το γραφείο του αντιπροσώπου της ΕΕ στα παλαιστινιακά εδάφη επιβεβαίωσε ότι το πρόγραμμα βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο σχεδιασμού, με τις εμπλεκόμενες ΜΚΟ να συμμετέχουν ενεργά στις διαβουλεύσεις. Το πρόγραμμα αναμένεται να ξεκινήσει προσεχώς, με τα επιμέρους έργα να έχουν χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης λίγων μηνών.
