Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε επίσημα ότι κατάπαυση πυρός δύο ημερών στην Ουκρανία θα ισχύσει από τα μεσάνυχτα της Τετάρτης 7 Μαΐου ώρα Μόσχας, καλύπτοντας τις 8 και 9 Μαΐου. Η εκεχειρία συνδέεται με τους εορτασμούς για την Ημέρα της Νίκης της Σοβιετικής Ένωσης κατά της ναζιστικής Γερμανίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το 1945. Ωστόσο, η ανακοίνωση συνοδεύεται από σοβαρές επιφυλάξεις και αντικρουόμενες θέσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, ενώ παράλληλα η Ρωσία έχει προβεί σε εκτεταμένα μέτρα ασφαλείας ενόψει της μεγάλης παρέλασης.
Τι έγινε: Η επιβεβαίωση Πεσκόφ και η αντίδραση του Κιέβου
Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας Ντμίτρι Πεσκόφ επιβεβαίωσε την εκεχειρία μιλώντας στους δημοσιογράφους, απαντώντας σε ερώτηση του Γαλλικού Πρακτορείου. «Ναι, μιλάμε για τις 8 και 9 Μαΐου», δήλωσε κατηγορηματικά. Η ανακοίνωση αυτή ήρθε έπειτα από μια πρώτη επίσημη γνωστοποίηση της εκεχειρίας από τη Μόσχα, η οποία προηγήθηκε χρονικά της αντίστοιχης ουκρανικής θέσης. Το Κίεβο ανακοίνωσε επίσης τη δική του κατάπαυση πυρός από τα μεσάνυχτα της Τετάρτης, κατηγορώντας ταυτόχρονα τη Μόσχα ότι συνέχισε τις επιθέσεις της εναντίον της χώρας παρά την εκεχειρία. Ο Πεσκόφ απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούς, σημειώνοντας ότι «η ρωσική πλευρά δεν είχε καμία αντίδραση» στην ουκρανική ανακοίνωση εκεχειρίας.
Παράλληλα, οι ρωσικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν λάβει «επιπρόσθετα μέτρα» για να διασφαλιστεί η ομαλή διεξαγωγή των εορταστικών εκδηλώσεων το Σάββατο 9 Μαΐου σε ολόκληρη τη χώρα. Ο Πεσκόφ αναφέρθηκε ρητά στην «τρομοκρατική απειλή» από την Ουκρανία ως λόγο για τα αυξημένα μέτρα. Επιπλέον, ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας δικαιολόγησε τις πρόσφατες διακοπές του ίντερνετ στη Μόσχα, οι οποίες προκάλεσαν ανησυχία στους πολίτες, χαρακτηρίζοντάς τες «απαραίτητες» και αναγκαίες «προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πολιτών, που είναι απόλυτη προτεραιότητα».
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η δήλωση της εκπροσώπου του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Μαρίας Ζαχάροβα, σχετικά με τις απειλές του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για επίθεση στην παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στις 9 Μαΐου. Η Ζαχάροβα δήλωσε ότι οι απειλές αυτές «δεν θα υποβαθμιστούν» και ότι η Ρωσία τις εκλαμβάνει ως «πρόθεση για διενέργεια τρομοκρατικής επίθεσης». Οι δηλώσεις αυτές αποτυπώνουν τη βαθιά καχυποψία που διακατέχει τη Μόσχα ενόψει των μεγάλων εορτασμών και αναδεικνύουν τον ιδιαίτερα φορτισμένο χαρακτήρα της «εκεχειρίας».
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Αρμενία και η στροφή προς την ΕΕ
Πέρα από το ουκρανικό μέτωπο, η Ζαχάροβα έστρεψε την προσοχή και στις σχέσεις Ρωσίας-Αρμενίας, οι οποίες βρίσκονται σε τροχιά συνεχούς επιδείνωσης. Η εκπρόσωπος κατηγόρησε την Αρμενία ότι σύρεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε «αντιρωσική τροχιά» και ότι ευθυγραμμίζεται με «επιθετικά ευρωατλαντικά πρότυπα», όπως τα χαρακτήρισε. «Αυτή η πορεία θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε αρνητικές πολιτικές και οικονομικές συνέπειες για την Αρμενία», προειδοποίησε με έμφαση. Οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ρωσικής ανησυχίας για την αποστασιοποίηση του Γερεβάν από τη Μόσχα.
Η ρίζα της κρίσης ανάμεσα στις δύο χώρες ανάγεται στον Σεπτέμβριο του 2023, όταν το Αζερμπαϊτζάν ανακατέλαβε με τη βία την αποσχισθείσα περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ, παρά την παρουσία ρωσικής ειρηνευτικής δύναμης στην περιοχή. Αρμένιοι αξιωματούχοι κατηγόρησαν τη Ρωσία ότι απέτυχε να προστατεύσει την Αρμενία από τον γειτονικό και επί μακρόν αντίπαλο, αμφισβητώντας ουσιαστικά τον ρόλο της Μόσχας ως εγγυήτριας ασφαλείας. Αξίζει να επισημανθεί ότι η Αρμενία φιλοξενεί διάφορες ρωσικές στρατιωτικές βάσεις στο έδαφός της, γεγονός που καθιστά ακόμα πιο ευαίσθητη τη γεωπολιτική της στροφή.
Τις τελευταίες ημέρες, η Αρμενία υπέδεξε ογδόντα ηγέτες σε δύο διαδοχικές συνόδους: τη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Γερεβάν στις 4 Μαΐου και σύνοδο ΕΕ-Αρμενίας, στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 40 Ευρωπαίοι ηγέτες. Αυτές οι κινήσεις εκλαμβάνονται από τη Μόσχα ως ξεκάθαρα σήματα δυτικής προσέγγισης, παρά τη διατήρηση ρωσικής στρατιωτικής παρουσίας στο αρμενικό έδαφος. Η ένταση μεταξύ Ρωσίας και Αρμενίας αποτελεί ένα ακόμα κεφάλαιο της ευρύτερης ανακατανομής συμμαχιών που χαρακτηρίζει τον μετα-ουκρανικό γεωπολιτικό χάρτη.
Τι ακολουθεί: Η παρέλαση της 9ης Μαΐου υπό αυξημένη επιτήρηση
Τα βλέμματα στρέφονται πλέον στη μεγάλη παρέλαση της Ημέρας της Νίκης στις 9 Μαΐου στη Μόσχα, η οποία αποτελεί κορυφαία εθνική εορτή για τη Ρωσία. Οι ρωσικές αρχές έχουν δρομολογήσει εκτεταμένα μέτρα ασφαλείας σε ολόκληρη τη χώρα, περιλαμβανομένων και των προσωρινών διακοπών ίντερνετ που δικαιολόγησε ο Πεσκόφ. Η κατάπαυση πυρός των 8 και 9 Μαΐου, εφόσον τηρηθεί, θα δώσει στη Μόσχα τη δυνατότητα να διοργανώσει τους εορτασμούς χωρίς να εκτεθεί σε εικόνες ενεργού πολέμου. Ωστόσο, οι αντιφατικές ανακοινώσεις και οι κατηγορίες μεταξύ των δύο πλευρών για παραβίαση της εκεχειρίας αφήνουν ανοιχτό το ερώτημα αν η ηρεμία του Σαββάτου θα είναι πραγματική ή μόνο τυπική.
