Η Ελλάδα πήρε σαφή θέση στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για την κρίσιμη κατάσταση που επικρατεί στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, ζητώντας άμεσο τερματισμό της βίας εποίκων και επανεκκίνηση αξιόπιστης πολιτικής διαδικασίας για το Παλαιστινιακό. Ο αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος, Ιωάννης Σταματέκος, μίλησε σε συνεδρίαση τύπου Arria που διοργανώθηκε στην έδρα του ΟΗΕ, στέλνοντας ισχυρό μήνυμα για την επιδεινούμενη ανθρωπιστική κατάσταση στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. Η παρέμβαση της Αθήνας συνοδεύτηκε από συγκεκριμένα αιτήματα που καλύπτουν τόσο την ασφάλεια των αμάχων όσο και την οικονομική επιβίωση της Παλαιστινιακής Αρχής.
Τι έγινε στον ΟΗΕ
Οι μόνιμες αντιπροσωπείες της Δανίας, της Γαλλίας, της Ελλάδας, της Λετονίας και του Ηνωμένου Βασιλείου συνδιοργάνωσαν στην έδρα του ΟΗΕ συνεδρίαση τύπου Arria, με στόχο να δοθεί η ευκαιρία στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να ακούσουν άμεσες μαρτυρίες για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Παλαιστίνιοι στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η μορφή Arria επιτρέπει άτυπες, αλλά υψηλού επιπέδου συζητήσεις εκτός της επίσημης διαδικασίας του Συμβουλίου, δίνοντας φωνή σε μαρτυρίες που διαφορετικά δεν θα ακούγονταν στα επίσημα φόρα. Ο Ιωάννης Σταματέκος εκπροσώπησε την Ελλάδα στη συνεδρίαση αυτή, παρουσιάζοντας με σαφήνεια τις ελληνικές θέσεις. Η συμμετοχή χωρών με έντονη διπλωματική παρουσία, όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δίνει ιδιαίτερο βάρος στη συγκεκριμένη κίνηση.
Ο Σταματέκος χαρακτήρισε την κατάσταση στη Δυτική Όχθη ως κατάσταση που «επιδεινώνεται με ανησυχητικό ρυθμό», καταδικάζοντας ρητά την «αυξανόμενη και πρωτοφανή βία εποίκων κατά Παλαιστινίων, συμπεριλαμβανομένων των χριστιανικών κοινοτήτων». Η αναφορά στις χριστιανικές κοινότητες είναι ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα, που διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με τις χριστιανικές μειονότητες της περιοχής. Η Αθήνα εξέφρασε σοβαρή ανησυχία για τις περιοριστικές ρυθμίσεις στην κυκλοφορία, την παράνομη επέκταση των εποικισμών και τον αναγκαστικό εκτοπισμό πληθυσμών, τονίζοντας ότι αυτές οι τάσεις καθιστούν τη ζωή των Παλαιστινίων «αφόρητη». Επιπλέον, η Ελλάδα απέρριψε κατηγορηματικά το «σχέδιο επέκτασης του εποικισμού E1», υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες μονομερείς ενέργειες υπονομεύουν άμεσα τις προοπτικές για λύση δύο κρατών.
Στο πεδίο της ανθρωπιστικής και οικονομικής κρίσης, ο Σταματέκος ανέδειξε την κρίσιμη κατάσταση του συστήματος υγείας στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου νοσοκομείων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ. Παράλληλα, ανέφερε συγκεκριμένα την οικονομική συνεισφορά της Ελλάδας μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού PEGASE, καταδεικνύοντας ότι η ελληνική στήριξη δεν περιορίζεται σε λεκτικές δηλώσεις αλλά συνοδεύεται και από πρακτικές δράσεις.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Κεντρικό αίτημα της ελληνικής αντιπροσωπείας ήταν η άμεση αποδέσμευση των παρακρατηθέντων παλαιστινιακών φορολογικών εσόδων, με τον Σταματέκο να τονίζει ότι η Παλαιστινιακή Αρχή βρίσκεται «στα πρόθυρα οικονομικής κατάρρευσης». Η κατακράτηση αυτών των εσόδων από το Ισραήλ επηρεάζει άμεσα την ικανότητα της Παλαιστινιακής Αρχής να λειτουργήσει και να παρέχει βασικές υπηρεσίες στον πληθυσμό της. Η Αθήνα επανέλαβε τη στήριξή της προς την Παλαιστινιακή Αρχή ως «αξιόπιστο» εταίρο για την ειρήνη, χαιρετίζοντας τα «απτά βήματα» που έχει λάβει προς την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων. Αυτή η τοποθέτηση αντικατοπτρίζει τη σταθερή ελληνική γραμμή υπέρ μιας βιώσιμης και αναγνωρισμένης παλαιστινιακής κυβέρνησης.
Ο Σταματέκος υπογράμμισε επίσης ότι το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο «πρέπει να τηρείται χωρίς εξαιρέσεις», σε μια σαφή αναφορά στα επαναλαμβανόμενα περιστατικά βίας κατά αμάχων, υγειονομικών εργαζομένων και δημοσιογράφων. Η έμφαση στην προστασία των υγειονομικών εργαζομένων και των δημοσιογράφων αντικατοπτρίζει τις ανησυχίες για την πρόσβαση σε πληροφόρηση και ανθρωπιστική βοήθεια. Ζήτησε επίσης οι ισραηλινές δεσμεύσεις για λογοδοσία να συνοδευθούν από «συνεπείς έρευνες, παρακολούθηση και εφαρμογή» των σχετικών αποφάσεων του ΟΗΕ, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι οι γενικές δηλώσεις δεν αρκούν. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο Status Quo των Ιερών Τόπων στην Ιερουσαλήμ, με την Ελλάδα να επαναλαμβάνει ότι η διατήρησή του παραμένει «υψίστης σημασίας».
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Σταματέκος τόνισε ότι ο μόνος βιώσιμος δρόμος προς τα εμπρός είναι «μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία που θα οδηγήσει σε λύση δύο κρατών». Η θέση αυτή αντικατοπτρίζει τη σταθερή ευρωπαϊκή γραμμή και καταδεικνύει ότι η Ελλάδα επιλέγει να δράσει με διπλωματική συνέπεια, συνδυάζοντας ανθρωπιστικές ανησυχίες με πολιτική πρακτικότητα. Η ελληνική παρέμβαση στον ΟΗΕ αποτελεί μέρος μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής προσπάθειας να διατηρηθεί η πίεση για σεβασμό του διεθνούς δικαίου και για επιστροφή σε διαπραγματεύσεις.
Τι ακολουθεί
Η συνεδρίαση τύπου Arria που διοργανώθηκε από τις πέντε χώρες — Δανία, Γαλλία, Ελλάδα, Λετονία και Ηνωμένο Βασίλειο — αναμένεται να τροφοδοτήσει τις επίσημες συζητήσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας για την κατάσταση στα κατεχόμενα εδάφη. Η Αθήνα έχει ξεκαθαρίσει ότι θα συνεχίσει να πιέζει για την απελευθέρωση των παλαιστινιακών φορολογικών εσόδων και για μέτρα λογοδοσίας απέναντι στη βία των εποίκων. Η ελληνική διπλωματία διατηρεί ενεργό ρόλο στο Παλαιστινιακό, συνδυάζοντας πολυμερείς πρωτοβουλίες στον ΟΗΕ με πρακτική οικονομική συνεισφορά μέσω ευρωπαϊκών μηχανισμών όπως ο PEGASE.
