Σε κατάσταση υψηλής συναγερμού βρίσκεται η παγκόσμια αγορά πετρελαίου, καθώς η Morgan Stanley προειδοποιεί ότι ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία που κρατά μέχρι στιγμής τις τιμές του αργού σε διαχειρίσιμα επίπεδα. Η αμερικανική τράπεζα περιγράφει την κατάσταση ως «μάχη με τον χρόνο», υπογραμμίζοντας ότι εάν τα Στενά παραμείνουν κλειστά έως τον Ιούνιο, οι προστατευτικοί μηχανισμοί που έχουν χτιστεί από τις ΗΠΑ και την Κίνα θα αρχίσουν να αδυνατίζουν επικίνδυνα. Παράλληλα, στις αγορές συναλλάγματος, το ευρώ υποχωρεί κατά 0,13% έναντι του δολαρίου, διαμορφώνοντας ένα κλίμα συγκρατημένης αβεβαιότητας.
Τι έγινε: Ο αποκλεισμός και τα όρια της αγοράς
Από τα τέλη Φεβρουαρίου, οπότε ξεκίνησε ο πόλεμος στο Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται υπό διπλό αποκλεισμό από το Ιράν και τις ΗΠΑ. Η αγορά έχει χάσει σχεδόν 1 δισ. βαρέλια από τότε, ωστόσο οι τιμές δεν έχουν φτάσει στα ακραία επίπεδα του 2022, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτό οφείλεται, σύμφωνα με τους αναλυτές της Morgan Stanley, στο ότι η αγορά εισήλθε στην κρίση με επαρκή αποθέματα και στο ότι οι επενδυτές διατήρησαν σχετική αισιοδοξία για επανεκκίνηση της κυκλοφορίας στα Στενά.
Καθοριστικό ρόλο στη σταθεροποίηση έπαιξαν οι κινήσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών. Οι ΗΠΑ αύξησαν τις εξαγωγές αργού κατά 3,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα, ενώ η Κίνα μείωσε τις εισαγωγές της κατά 5,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Το αποτέλεσμα ήταν να «απορροφηθεί» ουσιαστικά η έλλειψη 9,3 εκατ. βαρελιών την ημέρα από τον υπόλοιπο κόσμο — ένα στοιχείο που οι αναλυτές χαρακτηρίζουν «πολύ σημαντικό». Ωστόσο, η ίδια η Morgan Stanley επισημαίνει ότι η ικανότητα των ΗΠΑ να διατηρήσουν αυτό το υψηλό επίπεδο εξαγωγών «βρίσκεται υπό μεγαλύτερη πίεση» και είναι δύσκολο να εκτιμηθεί για πόσο ακόμη μπορεί να συνεχιστεί.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού έχουν σημειώσει σημαντική άνοδο από την έναρξη του πολέμου, αλλά δεν έχουν φτάσει στα ακραία υψηλά που σημειώθηκαν το 2022. Το μπρεντ διατηρείται σε τροχιά που αντανακλά τον συνδυασμό πίεσης και αντίστασης — μια ισορροπία που η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι είναι εύθραυστη.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Τι προβλέπει η Morgan Stanley
Το βασικό σενάριο της Morgan Stanley προβλέπει άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ πριν οι ΗΠΑ χρειαστεί να περικόψουν τις εξαγωγές τους και η Κίνα σταματήσει τη μείωση των εισαγωγών της. Στο σενάριο αυτό, το μπρεντ προβλέπεται στα 110 δολάρια το βαρέλι στο τρέχον τρίμηνο, στα 100 δολάρια τους επόμενους τρεις μήνες και στα 90 δολάρια μεταξύ Οκτωβρίου και Δεκεμβρίου. Οι προβλέψεις αυτές παραμένουν αμετάβλητες σε σχέση με προηγούμενες εκτιμήσεις της τράπεζας.
Ωστόσο, οι αναλυτές έχουν χαρτογραφήσει και ένα πιο δυσοίωνο σενάριο. Εάν ο αποκλεισμός παραταθεί μέχρι τα τέλη Ιουνίου ή και τον Ιούλιο, τότε — όπως χαρακτηριστικά σημειώνουν — «η σταθερή τιμή του μπρεντ θα κάνει την κίνηση που μέχρι στιγμής έχει καταφέρει να αποφύγει». Η «μάχη με τον χρόνο», κατά τη Morgan Stanley, αφορά ακριβώς αυτό το κρίσιμο χρονικό παράθυρο: το αν τα αμερικανικά και κινεζικά αποθέματα ασφαλείας θα παραμείνουν επαρκή για να απορροφήσουν τον κλονισμό έως ότου αποκατασταθεί η ροή.
Παράλληλα, στις αγορές συναλλάγματος, το ευρώ διαμορφώνεται στα 1,1774 δολάρια με πτώση 0,13%, ενώ βρίσκεται στα 184,9010 γεν και στο 0,9157 έναντι του ελβετικού φράγκου. Το δολάριο ενισχύεται κατά 0,29% έναντι του γεν, φτάνοντας στα 157,0680 γεν, ενώ η στερλίνα υποχωρεί 0,23% στα 1,3602 δολάρια — κινήσεις που αντικατοπτρίζουν τη γενικότερη αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Τι ακολουθεί: Το χρονικό παράθυρο του Ιουνίου
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας είναι ο Ιούνιος 2026. Εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά έως τότε, η Morgan Stanley προειδοποιεί ότι θα δημιουργηθεί «νέα στενότητα» στην αγορά αργού. Η Κίνα φαίνεται σε καλύτερη θέση να αντέξει ένα παρατεταμένο κλείσιμο, σε σχέση με τις ΗΠΑ, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν αυξημένες πιέσεις για τη διατήρηση του υψηλού ρυθμού εξαγωγών τους. Στο ανοδικό σενάριο — με παρατεταμένο αποκλεισμό — οι τιμές αναμένεται να κινηθούν σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα από τις τρέχουσες προβλέψεις, χωρίς να έχει ακόμη αποκλειστεί η επίτευξη νέων ιστορικών υψηλών.
