Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει πυροδοτήσει το μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ που έχει βιώσει ποτέ ο κόσμος, σύμφωνα με τον επικεφαλής του σαουδαραβικού πετρελαϊκού κολοσσού Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ. Μιλώντας σε επενδυτές σήμερα, 11 Μαΐου 2026, ο Νάσερ προειδοποίησε ότι οι ενεργειακές αγορές ενδέχεται να μην επιστρέψουν στην κανονικότητα πριν από το 2027. Παράλληλα, τα αποτελέσματα πρώτου τριμήνου της εταιρείας επιβεβαιώνουν τον αντίκτυπο της κρίσης, με τα καθαρά κέρδη να καταγράφουν άνοδο 25,5% χάρη στη ραγδαία αύξηση των τιμών πετρελαίου. Το ενεργειακό τοπίο αλλάζει δραματικά, με τα Στενά του Ορμούζ να παραμένουν στο επίκεντρο της παγκόσμιας ανησυχίας.
Στενά του Ορμούζ: η κρίσιμη αρτηρία που κρατά τον κόσμο σε αγωνία
Ο Αμίν Νάσερ ήταν κατηγορηματικός μπροστά στους επενδυτές: ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ άνοιγαν σήμερα, η αγορά θα χρειαστεί μήνες για να εξισορροπηθεί. Αν η επαναλειτουργία τους καθυστερήσει για μερικές ακόμη εβδομάδες, η επιστροφή στην ομαλότητα δεν θα γίνει πριν από το 2027. Η διαπίστωση αυτή αντικατοπτρίζει την τεράστια σημασία που έχουν τα Στενά για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, καθώς μέσα από αυτά διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Ο επικεφαλής της Aramco περιέγραψε την τρέχουσα κατάσταση ως το «μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ» που έχει βιώσει ποτέ ο κόσμος, μια εκτίμηση που αντικατοπτρίζει το βάθος της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Η τιμή του αργού πετρελαίου έχει εκτιναχθεί σε επίπεδα που δεν έχουν ξαναφανεί εδώ και χρόνια. Το Brent της Βόρειας Θάλασσας κόστιζε περίπου 70 δολάρια το βαρέλι πριν από τον πόλεμο, όμως τον Μάρτιο του 2026 έφτασε τα 100 δολάρια και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και τα 120 δολάρια. Η εκρηκτική αυτή άνοδος καθρεφτίζει τη σοβαρότητα της διαταραχής στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού ενέργειας. Οι αγορές αντιδρούν σε κάθε εξέλιξη της σύγκρουσης, με τους επενδυτές να παρακολουθούν στενά τις κινήσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.
Η Aramco κατάφερε να διατηρήσει μέρος των εξαγωγών της χάρη στον πετρελαιαγωγό ανατολής-δύσης, ο οποίος συνδέει τις εγκαταστάσεις της στον Περσικό Κόλπο με τερματικούς σταθμούς φόρτωσης στην Ερυθρά Θάλασσα. Την Κυριακή η εταιρεία ανακοίνωσε ότι ο αγωγός αυτός έφτασε στο μέγιστο της χωρητικότητάς του, στα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Πρόκειται για κρίσιμη εναλλακτική οδό που αποδείχθηκε σωτήρια σε συνθήκες απόφραξης των κανονικών διαδρομών μεταφοράς. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο αγωγός λειτουργεί πλέον στη μέγιστη δυναμικότητά του σημαίνει ότι δεν υπάρχει περιθώριο για πρόσθετους όγκους εξαγωγής μέσω αυτής της εναλλακτικής οδού.
Ιρανικά αντίποινα και τα χτυπήματα στη Σαουδική Αραβία
Η κλιμάκωση ξεκίνησε με τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, τα οποία προκάλεσαν σκληρή αντίδραση από την Τεχεράνη. Σε αντίποινα, η ιρανική πλευρά έβαλε στο στόχαστρο τα αμερικανικά συμφέροντα και τις πολιτικές υποδομές στον Κόλπο. Η Σαουδική Αραβία, η μεγαλύτερη οικονομία της περιοχής, υπέστη χτυπήματα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της, ενώ και ο ίδιος ο αγωγός ανατολής-δύσης δέχτηκε επίθεση. Τα πλήγματα αυτά ανάγκασαν τη Riyadh να αναθεωρήσει τον τρόπο λειτουργίας των ενεργειακών υποδομών της και να αναζητήσει εναλλακτικές οδούς εξαγωγής του πετρελαίου της.
Παρά τις ζημιές στις εγκαταστάσεις, τα οικονομικά αποτελέσματα της Aramco για το πρώτο τρίμηνο του 2026 παρουσιάζουν μια αντιφατική εικόνα. Τα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν κατά 25,5%, κυρίως λόγω της ραγδαίας ανόδου των τιμών πετρελαίου που συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική αστάθεια. Η εκτόξευση της κερδοφορίας αποτυπώνει με τον πιο εύγλωττο τρόπο πόσο βαθιά επηρεάζει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή τις τιμές ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Aramco, ως ο μεγαλύτερος πετρελαϊκός παραγωγός του κόσμου, βλέπει τα έσοδά της να εκτοξεύονται ακόμη και όταν οι υποδομές της δέχονται επιθέσεις.
Τι αναμένεται: εκτίναξη ζήτησης με το άνοιγμα των Στενών
Ο Αμίν Νάσερ εκτίμησε ότι μόλις ξανανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, η ζήτηση για πετρέλαιο θα αυξηθεί κατακόρυφα. Ο λόγος είναι σαφής: οι χώρες και οι ενεργειακές εταιρείες παγκοσμίως θα επιδιώξουν να ανασυστήσουν τα στρατηγικά αποθέματά τους, τα οποία έχουν εξανεμιστεί σε μεγάλο βαθμό λόγω της διακοπής στον ανεφοδιασμό. Αυτή η αναμενόμενη αύξηση ζήτησης θα ασκήσει επιπλέον πίεση στις τιμές πετρελαίου, ακόμη και μετά το άνοιγμα των Στενών. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Aramco, η παγκόσμια ενεργειακή κρίση δεν θα λυθεί αυτόματα με την εκτόνωση της στρατιωτικής σύγκρουσης — θα απαιτηθεί παρατεταμένη περίοδος σταθεροποίησης για να επανέλθουν οι αγορές στην ομαλότητα, με ορίζοντα το 2027.
