Με οξύτατο τόνο και χαρακτηριστική ευθύτητα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να απορρίψει κατηγορηματικά την ιρανική απάντηση στην αμερικανική πρόταση για διπλωματική επίλυση της κρίσης. Μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ χαρακτήρισε το ιρανικό κείμενο «εντελώς απαράδεκτο», αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για αισιοδοξία ως προς την πορεία των διαπραγματεύσεων. Η ανάρτηση αυτή αναστάτωσε τους διπλωματικούς κύκλους που παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οι επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης βρίσκονταν σε ένα εύθραυστο στάδιο προόδου. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν άφησε κανένα περιθώριο αμφιβολίας για το πώς αντιμετωπίζει τις ιρανικές θέσεις.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν, ο Τραμπ και το «Βατερλό» στη Μέση Ανατολή
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τεχεράνη διαβίβασε την πρότασή της στην Ουάσινγκτον μέσω του Πακιστάν, το οποίο φαίνεται να αναλαμβάνει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ των δύο χωρών. Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim επικαλέστηκε πληροφορημένη πηγή για να αποκαλύψει το περιεχόμενο της πρότασης, η οποία περιελάμβανε ένα σύνολο αιτημάτων που η Τεχεράνη θεωρεί απαραίτητα για οποιαδήποτε συμφωνία. Η επιλογή του Πακιστάν ως διαύλου επικοινωνίας δεν είναι τυχαία, καθώς η χώρα διατηρεί σχέσεις και με τις δύο πλευρές. Ωστόσο, η απόρριψη εκ μέρους του Τραμπ ήρθε γρήγορα και χωρίς περιστροφές.
Τα ιρανικά αιτήματα που προκάλεσαν την οργή του Τραμπ
Το κείμενο που διαβίβασε η Τεχεράνη περιελάμβανε αιτήματα που, σύμφωνα με το Tasnim, εστιάζουν στον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα και στην άρση των αμερικανικών κυρώσεων που πνίγουν την ιρανική οικονομία. Πιο συγκεκριμένα, το Ιράν ζητά άρση των κυρώσεων στις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου για διάστημα τουλάχιστον 30 ημερών, καθώς και τον τερματισμό του ναυτικού αποκλεισμού που το αποπνίγει. Παράλληλα, η πηγή που επικαλέστηκε το πρακτορείο ανέφερε ότι στα αιτήματα συμπεριλαμβάνεται και η διαχείριση από το Ιράν των Στενών του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν ορισμένες δεσμεύσεις. Το ακριβές περιεχόμενο αυτών των δεσμεύσεων δεν αποσαφηνίστηκε, αφήνοντας ανοιχτά πολλά ερωτηματικά στις διεθνείς πρωτεύουσες.
Το αίτημα για τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ίσως το πιο ευαίσθητο σημείο της ιρανικής πρότασης, δεδομένου ότι τα Στενά αυτά ελέγχουν την κυκλοφορία ενός τεράστιου ποσοστού του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Σε αυτό το πλαίσιο, η απαίτηση αυτή ερμηνεύεται από τους αναλυτές ως στρατηγικό χαρτί που η Τεχεράνη επιδιώκει να αξιοποιήσει στη διαπραγματευτική τράπεζα. Ωστόσο, για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή, κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με στρατηγική υποχώρηση με απρόβλεπτες συνέπειες. Δεν είναι συνεπώς τυχαίο που ο Τραμπ αντέδρασε με τέτοια σφοδρότητα.
Η επίθεση Τραμπ στον Ομπάμα και η ιστορία 47 χρόνων
Πέρα από την απόρριψη της ιρανικής πρότασης, ο Τραμπ εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση σε βάρος του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, τον οποίο κατονόμασε χαρακτηριστικά με το πλήρες όνομά του, Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα, με έντονα ειρωνικό τόνο. Σύμφωνα με τον Τραμπ, το Ιράν παίζει παιχνίδια με τις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο κόσμο εδώ και 47 ολόκληρα χρόνια, και η εποχή Ομπάμα υπήρξε η μεγαλύτερη ευκαιρία που βρήκε η Τεχεράνη για να ενισχύσει τη θέση της. Ο Τραμπ κατηγόρησε τον πρόκατοχό του ότι εγκατέλειψε το Ισραήλ και τους υπόλοιπους συμμάχους, ουσιαστικά παίρνοντας το μέρος του Ιράν. Οι χαρακτηρισμοί αυτοί εντάσσονται στη μακρά σειρά αντιπαραθέσεων μεταξύ των δύο πρώην προέδρων.
Ο Τραμπ ανέφερε στην ανάρτησή του ότι εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, καθώς και 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά, μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στην Τεχεράνη κατά την εποχή της προηγούμενης αμερικανικής διακυβέρνησης. Χρησιμοποίησε ιδιαίτερα έντονη γλώσσα για να περιγράψει αυτές τις μεταφορές, λέγοντας ότι «κάθε τράπεζα στην Ουάσινγκτον, τη Βιρτζίνια και το Μέριλαντ άδειασε». Η εικόνα που σκιαγράφησε ήταν εκείνη μιας χώρας που έλαβε τεράστια ποσά χωρίς να έχει ξανά δει παρόμοια πλούτη. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «θα κοπεί το γέλιο από το Ιράν», υπονοώντας ότι η δική του διοίκηση δεν έχει πρόθεση να υποχωρήσει στις ιρανικές πιέσεις.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, καθώς και οι δύο πλευρές εμφανίζονται αμετακίνητες στις θέσεις τους. Η διπλωματική διαμεσολάβηση του Πακιστάν συνεχίζεται, αλλά η ρητορική κλιμάκωση από την πλευρά του Τραμπ δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας για άμεση πρόοδο. Οι επόμενες κινήσεις της Τεχεράνης αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον από τη διεθνή κοινότητα, που παρακολουθεί με αγωνία μια κρίση με τεράστιες γεωπολιτικές προεκτάσεις.
