Η Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών, γνωστή ως ΔΕΟΣ, έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία και αναλαμβάνει κεντρικό ρόλο στη στρατηγική της ΑΑΔΕ για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου και του οικονομικού εγκλήματος. Η νέα υπηρεσία προέκυψε μετά την απορρόφηση του ΣΔΟΕ και αποτελεί σημαντική αναδιάρθρωση των ελεγκτικών δομών. Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΔΕΟΣ προβλέπει τουλάχιστον 39.300 ελέγχους μέσα στο 2026, ενώ εισάγει τεχνολογίες όπως drones, πλωτά μέσα και ψηφιακά συστήματα.
Η νέα δομή και το εύρος αρμοδιοτήτων
Στη νέα δομή της ΔΕΟΣ εντάσσονται οι Μονάδες Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων (ΜΕΟΕΛ) σε Αττική και Μακεδονία, οι Μονάδες Ειδικών Φορολογικών Ελέγχων (ΜΕΦΕΛ) σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο, καθώς και οι Μονάδες Ειδικών Τελωνειακών Ελέγχων (ΜΕΤΕΛ) σε Αττική και Θεσσαλονίκη. Αυτή η ευρεία γεωγραφική κατανομή δίνει τη δυνατότητα στην υπηρεσία να παρέμβει συντονισμένα σε ολόκληρη τη χώρα. Το φάσμα των δραστηριοτήτων που καλύπτει η ΔΕΟΣ είναι εξαιρετικά διευρυμένο, περιλαμβάνοντας ελέγχους σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες, δίωξη στη θάλασσα, ελέγχους σε καύσιμα, τσιγάρα και ναρκωτικά, αλλά και έρευνες για ξέπλυμα χρήματος, διαφθορά και παράνομες χρηματοδοτήσεις.
Το επιχειρησιακό πλάνο προβλέπει 4.500 ειδικούς ελέγχους και έρευνες για οικονομικό έγκλημα, λαθρεμπόριο και δασμοδιαφυγή, με ιδιαίτερη έμφαση σε υποθέσεις διαφθοράς δημοσίων λειτουργών. Προβλέπονται επίσης έρευνες για κοινοτικές επιδοτήσεις, παραβιάσεις πνευματικής ιδιοκτησίας, ύποπτες διακινήσεις προϊόντων και υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Αυτή η πολυσχιδής προσέγγιση επιτρέπει την ταυτόχρονη καταπολέμηση πολλαπλών μορφών οικονομικού εγκλήματος.
Οι στοχευμένοι έλεγχοι και οι κινητές ομάδες
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους επιτόπιους προληπτικούς ελέγχους, με τη ΔΕΟΣ να σχεδιάζει 18.000 στοχευμένους ελέγχους σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες με έμφαση σε περιοχές και κλάδους υψηλού κινδύνου φοροδιαφυγής. Παράλληλα, προγραμματίζονται 900 ειδικές έρευνες για απάτες στον ενδοκοινοτικό ΦΠΑ. Οι Κινητές Ομάδες Ελέγχου αναλαμβάνουν 14.500 επιχειρήσεις δίωξης σε προϊόντα υψηλού φορολογικού ενδιαφέροντος όπως καύσιμα, καπνικά και αλκοολούχα ποτά. Ο εστιασμός σε αυτούς τους κλάδους ανταποκρίνεται στις παραδοσιακές εστίες φοροδιαφυγής.
Οι έρευνες της ΔΕΟΣ επεκτείνονται και σε νεότερες μορφές παράνομης δραστηριότητας, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα παραποιημένα προϊόντα και οι παράνομες διακινήσεις αγαθών. Αυτή η προσαρμοσμένη προσέγγιση φανερώνει τη δυνατότητα της υπηρεσίας να ακολουθεί τις εξελισσόμενες μορφές οικονομικού εγκλήματος και να αντιδρά με ευελιξία.
Τεχνολογικές καινοτομίες: drones, πλωτά μέσα και ψηφιακά συστήματα
Στο επίκεντρο του νέου μοντέλου ελέγχων βρίσκονται τα drones, με τη ΔΕΟΣ να σχεδιάζει 160 ελέγχους με μη επανδρωμένα αεροσκάφη αξιοποιήσιμα τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα. Τα drones ενισχύουν σημαντικά τη δυνατότητα παρακολούθησης ύποπτων δραστηριοτήτων σε πραγματικό χρόνο, παρέχοντας οπτική κάλυψη απρόσιτων περιοχών. Παράλληλα, οι έλεγχοι στη θάλασσα λαμβάνουν ιδιαίτερη προσοχή, με το σχέδιο να προβλέπει τουλάχιστον 400 θαλάσσιους ελέγχους, εκ των οποίων 60 με τη χρήση αντιλαθρεμπορικών σκαφών της Τελωνειακής Υπηρεσίας.
Επιπρόσθετα, προβλέπονται 18 επιχειρήσεις με υποβρύχια drones (ROV) για τον εντοπισμό παράνομων φορτίων σε θαλάσσιο περιβάλλον. Το πλάνο συμπληρώνεται με 10.000 ελέγχους με σκύλους ανιχνευτές, που αποτελούν παραδοσιακή αλλά εξαιρετικά αποτελεσματική τακτική, καθώς και 900 ελέγχους με φασματόμετρα κινητικότητας ιόντων για την ανίχνευση εκρηκτικών και επικίνδυνων ουσιών. Αυτή η σύνθεση παραδοσιακών και σύγχρονων τεχνολογιών δημιουργεί ένα ολοκληρωμένο ελεγκτικό περιβάλλον.
Συνεργασίες και εξειδικευμένες έρευνες
Η ΔΕΟΣ δεν λειτουργεί μεμονωμένα αλλά συνεργάζεται με άλλες αρχές και διεθνείς οργανισμούς. Σε συνεργασία με τη FRONTEX, προβλέπεται ο εντοπισμός και ο στοχευμένος έλεγχος πλωτών μέσων, ενώ ειδικά επιχειρησιακά σχέδια έχουν σχεδιαστεί για τη καταπολέμηση συγκεκριμένων παραβάσεων. Κοινές επιχειρήσεις με άλλες αρχές στοχεύουν τη νοθεία αλκοολούχων ποτών, το λαθρεμπόριο καυσίμων και τη διακίνηση επικίνδυνων χημικών υλικών. Η διευρυμένη συνεργασία αυτή υποδηλώνει ένα ενοποιημένο μέτωπο κατά του οικονομικού εγκλήματος στη χώρα.
Η ίδρυση και ενεργοποίηση της ΔΕΟΣ αντιπροσωπεύει μια στρατηγική επιλογή να ενισχυθούν τα ελεγκτικά όργανα με σύγχρονα εργαλεία και μεθόδους. Τα 39.300 προγραμματισμένα ελέγχους για το 2026 και η εκτεταμένη χρήση τεχνολογίας δείχνουν έναν σχεδιασμό που υπερβαίνει τις παραδοσιακές προσεγγίσεις και προσανατολίζεται προς τη δημιουργία αποτρεπτικού περιβάλλοντος για την οικονομική παραβατικότητα.
