Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) εξαπέλυσε επίθεση κατά του νέου «Αυτοδιοικητικού Κώδικα» που προωθεί το Υπουργείο Εσωτερικών, χαρακτηρίζοντας τις διατάξεις του ως δραματικά επιβαρυντικές για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση στον ειδικό ιστότοπο του υπουργείου έως την 4η Ιουνίου 2026. Σύμφωνα με την ομοσπονδία, οι νέες διατάξεις εισάγουν έναν αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ και ένα αναγκαστικό 27ετές ενοικιοστάσιο στις νέες μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων, επιβαρύνοντας τους ιδιοκτήτες με τριπλάσιο ετήσιο κόστος.
Διπλός φόρος και τριπλάσια επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες
Το επίκεντρο των αντιδράσεων της ΠΟΜΙΔΑ εστιάζεται στο Άρθρο 393 του νομοσχεδίου, που ορίζει ένα νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης υπέρ των Δήμων — ουσιαστικά έναν «δημοτικό ΕΝΦΙΑ». Ο συντελεστής ορίζεται στο 0,30-0,70‰ ετησίως, δηλαδή στο διπλάσιο του ισχύοντος πλαισίου του ΤΑΠ που κυμαίνεται μεταξύ 0,25-0,35‰. Το νομοσχέδιο όμως δεν σταματά εκεί: μέσω του Άρθρου 447 προβλέπεται παράλληλα η επιβολή ενός Τέλους Περιφερειακής Ανάπτυξης με συντελεστή 0,15-0,35‰, εισπραττόμενου υπέρ των Περιφερειών. Αμφότερα τα νέα τέλη θα ισχύουν ταυτόχρονα και ανεξάρτητα από τον κρατικό ΕΝΦΙΑ.
Η συνδυαστική επίδραση αυτών των δύο νέων τελών οδηγεί σε συνολικό συντελεστή έως και 1,05‰ ετησίως — ένα ποσοστό που, σύμφωνα με την ομοσπονδία, ισοδυναμεί με τριπλάσια ετήσια οικονομική επιβάρυνση σε σχέση με το ισχύον καθεστώς. Η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι οι ιδιοκτήτες θα κληθούν να καταβάλλουν πλέον ταυτόχρονα τον κρατικό και τον νέο «αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ», φέροντας έτσι ένα διπλό και αθροιστικό φορολογικό βάρος που ουδέποτε έχει υπάρξει στο παρελθόν. Παράλληλα, η ομοσπονδία αναγνωρίζει ως θετική τη διάταξη του Άρθρου 389, που προβλέπει μειωμένο συντελεστή 10% στα δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού για ακίνητα χωρίς ηλεκτρολογική εγκατάσταση ή με διακοπή ηλεκτροδότησης — ανταποκρινόμενη έτσι σε πάγιο αίτημά της.
Ωστόσο, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι ακόμη και αυτή η θετική διάταξη παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις, καθώς δεν αναφέρει ρητά τις αποθήκες-οριζόντιες ιδιοκτησίες των πολυκατοικιών. Πρόκειται για βοηθητικούς χώρους χωρίς καμία ουσιαστική δραστηριότητα και με υποτυπώδη ηλεκτρολογική εγκατάσταση, οι οποίοι ωστόσο χρεώνονται δημοτικά τέλη ισοδύναμα με κατοικίες. Η ομοσπονδία ζητά αυτή η κατηγορία να ενταχθεί ρητά στο ευνοϊκό πλαίσιο του άρθρου.
Αντιδράσεις: Το «ενοικιοστάσιο κατοχικής έμπνευσης» και τα δικαιώματα των ιδιοκτητών
Εξίσου σφοδρή είναι η αντίδραση της ΠΟΜΙΔΑ στις διατάξεις που αφορούν τις μισθώσεις ακινήτων από Δήμους και Περιφέρειες. Το νομοσχέδιο θεσπίζει ένα 27ετές αναγκαστικό ενοικιοστάσιο στις νέες μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων, το οποίο η ομοσπονδία χαρακτηρίζει ως «κατοχικής κυριολεκτικά έμπνευσης». Η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ότι η διάταξη αυτή δεν ωφελεί τελικά ούτε τους ίδιους τους φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης: η επιβολή τόσο δεσμευτικών όρων θα αποτρέψει τους ιδιοκτήτες από τη σύναψη συμφωνιών με Δήμους και Περιφέρειες, αφήνοντας τελικά τους ίδιους τους οργανισμούς χωρίς ακίνητα για τις στεγαστικές ανάγκες των υπηρεσιών τους.
Ειδικότερα, το νομοσχέδιο παρέχει στους Δήμους και τις Περιφέρειες το δικαίωμα να προβούν μονομερώς σε πρόωρη λύση οποιασδήποτε μίσθωσης εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της απόφασης στον εκμισθωτή, και μάλιστα αζημίως. Από εκείνη τη στιγμή παύει κάθε υποχρέωση καταβολής μισθωμάτων, ακόμα και αν το ακίνητο συνεχίζει να κατέχεται αυθαίρετα χωρίς να αποδίδεται στον ιδιοκτήτη. Η ΠΟΜΙΔΑ καταδεικνύει με σαφήνεια την παγίδα: ένα νομικό πλαίσιο που αφαιρεί κάθε εγγύηση από τον ιδιοκτήτη δεν προσφέρει κανένα κίνητρο για συνεργασία με δημόσιους φορείς.
Η ομοσπονδία ζητά την άμεση διαγραφή των επίμαχων διατάξεων από το νομοσχέδιο, τονίζοντας ότι οι συνέπειές τους θα είναι αντιπαραγωγικές για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Το επιχείρημα που προβάλλει είναι εύγλωττο: ένας αυτοδιοικητικός ΕΝΦΙΑ που τριπλασιάζει τη φορολογική επιβάρυνση και ένα ενοικιοστάσιο που αποτρέπει τις μισθώσεις δεν εξυπηρετούν ούτε τους ιδιοκτήτες ούτε τους ίδιους τους δήμους.
Τι ακολουθεί: Διαβούλευση έως 4 Ιουνίου 2026
Ο νέος «Αυτοδιοικητικός Κώδικας» παραμένει αναρτημένος στον ιστότοπο διαβουλεύσεων του Υπουργείου Εσωτερικών και η δημόσια διαβούλευση είναι ανοιχτή έως την 4η Ιουνίου 2026 στις 9:00 μ.μ.. Η ΠΟΜΙΔΑ απευθύνει έκκληση σε όλους τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες ακινήτων να αξιοποιήσουν αυτό το παράθυρο και να διατυπώσουν επίσημα τις απόψεις τους. Η συμμετοχή στη διαβούλευση θεωρείται από την ομοσπονδία κρίσιμης σημασίας, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αναθεώρηση των επίμαχων διατάξεων πριν το νομοσχέδιο κατατεθεί στη Βουλή.
