Σε συναγερμό βρίσκεται η UNESCO για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Κούβα, καθώς ο ενεργειακός αποκλεισμός που επέβαλαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη νησιωτική χώρα απειλεί πλέον άμεσα το εκπαιδευτικό σύστημά της. Η κρίση, που εντάθηκε από τις αρχές του τρέχοντος έτους, έχει ήδη πλήξει περίπου 400.000 μαθητές και 28.000 φοιτητές, ενώ η έλλειψη καυσίμων και οι συνεχείς διακοπές ρεύματος αλλάζουν δραματικά τη σχολική πραγματικότητα. Η διευθύντρια του Γραφείου της UNESCO στην Αβάνα προειδοποίησε ότι τίθεται σε κίνδυνο «το μέλλον μιας ολόκληρης γενιάς». Το εκπαιδευτικό σύστημα της Κούβας βρίσκεται αντιμέτωπο με κρίση χωρίς προηγούμενο.
Διαβάστε επίσης: Η Κίνα απειλεί με αντίποινα αν η ΕΕ πλήξει εξαγωγές
Ο ενεργειακός αποκλεισμός ΗΠΑ πλήττει σχολεία και πανεπιστήμια
Η Κούβα βρίσκεται υπό αμερικανικό εμπάργκο από το 1962, αλλά η κατάσταση επιδεινώθηκε σημαντικά από τις αρχές του τρέχοντος έτους, όταν η Ουάσινγκτον επέβαλε πετρελαϊκό αποκλεισμό σε συνδυασμό με πρόσθετες οικονομικές κυρώσεις. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και επώδυνο: η νησιωτική χώρα αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη καυσίμων, η οποία έχει προκαλέσει εκτεταμένα προβλήματα στις μεταφορές και συχνές διακοπές ηλεκτροδότησης. Τα δημόσια σχολεία και τα πανεπιστήμια δεν γλίτωσαν από τις συνέπειες αυτής της κρίσης, καθώς η λειτουργία τους έχει διαταραχθεί σε βαθμό που δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Η ενεργειακή ανέχεια έχει μετατραπεί σε εκπαιδευτικό αδιέξοδο, με συνέπειες που απειλούν να αφήσουν μόνιμα ίχνη.
Η UNESCO διαπίστωσε ότι οι ενεργειακοί περιορισμοί και τα προβλήματα μετακίνησης επηρεάζουν άμεσα την προσέλευση των εκπαιδευτικών στα σχολεία. Σε μια χώρα που ήδη αντιμετώπιζε έλλειψη περισσότερων από 26.000 καθηγητών, η κατάσταση καθίσταται ακόμη πιο δυσχερής. Τα ελλείμματα αυτά, σε συνδυασμό με τις συνεχείς διακοπές ρεύματος, έχουν μειώσει δραστικά τις ώρες διδασκαλίας. Η κουβανική κυβέρνηση αναγκάστηκε να λάβει έκτακτα μέτρα, περιορίζοντας τα σχολικά προγράμματα και ολοκληρώνοντας πρόωρα το σχολικό έτος κατά αρκετές εβδομάδες. Περίπου 400.000 μαθητές είδαν τη σχολική τους χρονιά να συρρικνώνεται απότομα.
Ιδιαίτερα επηρεασμένοι είναι οι φοιτητές των πανεπιστημίων, καθώς από τις αρχές Φεβρουαρίου ανεστάλησαν τα διά ζώσης μαθήματα με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας. Ωστόσο, η εναλλακτική λύση της διαδικτυακής εκπαίδευσης αποδείχθηκε ανεφάρμοστη στην πράξη. Το ασταθές ηλεκτρικό δίκτυο και η περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια, ιδιαίτερα για τους 28.000 φοιτητές που αντιμετωπίζουν αβεβαιότητα για την ολοκλήρωση των σπουδών τους. Οι δυσκολίες είναι πολλαπλάσιες για όσους διαμένουν σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της χώρας, όπου οι υποδομές είναι ελάχιστες και τα προβλήματα ηλεκτροδότησης και μεταφοράς αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα.
Η προειδοποίηση της UNESCO και το πλαίσιο της κρίσης
Η διευθύντρια του Γραφείου της UNESCO στην Αβάνα, Αν Λεμέστρ, έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα μέσω ανάρτησής της στην πλατφόρμα X. «Η εκπαίδευση στην Κούβα κινδυνεύει λόγω της υφιστάμενης ενεργειακής κρίσης. Αυτή θέτει σε κίνδυνο το μέλλον μιας ολόκληρης γενιάς, με μακροπρόθεσμες συνέπειες», τόνισε χαρακτηριστικά. Η ίδια επεσήμανε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι οι ενεργειακές δυσκολίες και τα προβλήματα μεταφοράς έχουν επηρεάσει καθοριστικά την προσέλευση των εκπαιδευτικών, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο ένα σύστημα που ήδη αγωνίζεται να σταθεί όρθιο. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται από έναν διεθνή οργανισμό που παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις εξελίξεις στο νησί.
Η οικονομική κρίση της Κούβας δεν είναι φαινόμενο της τελευταίας στιγμής. Η χώρα βιώνει για χρόνια τις συνέπειες του αμερικανικού εμπάργκο, που ξεκίνησε το 1962 και παραμένει σε ισχύ ως σήμερα. Η κατάσταση, ωστόσο, επιδεινώθηκε ραγδαία από τις αρχές του τρέχοντος έτους, όταν οι ΗΠΑ επέβαλαν πρόσθετο πετρελαϊκό αποκλεισμό και οικονομικές κυρώσεις. Η συσσώρευση αυτών των πιέσεων έχει οδηγήσει σε ένα δυσμενές σενάριο, όπου κάθε τομέας της δημόσιας ζωής — από τις μεταφορές μέχρι την εκπαίδευση — πλήττεται σοβαρά. Οι κάτοικοι του νησιού βιώνουν μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης που δεν δείχνει σημεία υποχώρησης.
Η κουβανική κυβέρνηση, αντιμέτωπη με αυτή τη σωρευμένη κρίση, έχει προσπαθήσει να διαχειριστεί τις συνέπειες με τα ελάχιστα διαθέσιμα μέσα. Η μείωση των ωρών διδασκαλίας, η πρόωρη λήξη του σχολικού έτους και η αναστολή των διά ζώσης μαθημάτων στα πανεπιστήμια αποτελούν ενδείξεις της έκτασης του προβλήματος. Παράλληλα, το έλλειμμα που ξεπερνά τους 26.000 καθηγητές σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση δημιουργεί ένα πολύπλευρο αδιέξοδο για το εκπαιδευτικό σύστημα. Η UNESCO εκτιμά ότι οι συνέπειες αυτές θα αφήσουν μακροχρόνια ίχνη στην κοινωνία του νησιού, με ολόκληρη γενιά νέων να κινδυνεύει να χάσει ουσιαστικά χρόνια σχολικής και πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.
