Στο Λονδίνο απλώνεται ολοένα και περισσότερο η πρακτική της χρήσης ιδιωτικών ντετέκτιβ από εργοδότες που θέλουν να ελέγξουν αν οι εργαζόμενοί τους κάνουν κατάχρηση αναρρωτικών αδειών ή τηλεργασίας. Μεγάλες εταιρείες του City και γνωστά δικηγορικά γραφεία της Βρετανίας προσφεύγουν σε επαγγελματίες παρακολούθησης για να ξεσκεπάσουν περιπτώσεις απάτης. Το φαινόμενο έχει ενισχυθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω της εξάπλωσης της τηλεργασίας και της χαλαρότερης παρουσίας στο γραφείο.
Τι ακριβώς συμβαίνει στη Βρετανία
Η Βρετανία κατέχει εδώ και καιρό την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά την τηλεργασία, με μέσο όρο 1,8 ημέρες εργασίας από το σπίτι την εβδομάδα. Αυτή η ευελιξία, ωστόσο, φαίνεται να έχει ανοίξει παράθυρο κατάχρησης για ορισμένους εργαζομένους. Σύμφωνα με στοιχεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας του Ηνωμένου Βασιλείου, κατά το τελευταίο έτος εκδόθηκαν 11 εκατομμύρια βεβαιώσεις απουσίας από την εργασία λόγω ασθένειας — αριθμός αυξημένος κατά ένα πέμπτο σε σχέση με το 2021. Η εκρηκτική αυτή αύξηση έχει θορυβήσει πολλούς εργοδότες, οι οποίοι στρέφονται πλέον σε ιδιωτικές εταιρείες ερευνών για να διερευνήσουν ύποπτες περιπτώσεις.
Ο Τίμοθι Μπέρτσελ, διευθυντής εταιρείας ιδιωτικών ερευνών με έδρα το Λονδίνο, περιγράφει χαρακτηριστικές υποθέσεις που έχει αναλάβει. Σε μία από αυτές, εργαζόμενος με αναρρωτική άδεια τουλάχιστον έξι μηνών, που ισχυριζόταν πως υποφέρει από σοβαρό μυοσκελετικό τραυματισμό, εντοπίστηκε να επισκέπτεται κέντρα κηπουρικής και να φορτώνει με άνεση βαριούς σάκους κομπόστ στο αυτοκίνητό του. Σε άλλη περίπτωση, υψηλόβαθμο στέλεχος τεχνολογικής εταιρείας που δήλωνε αδυναμία εργασίας λόγω σοβαρού τραυματισμού στον αυχένα παρακολουθήθηκε και αποδείχθηκε ότι εργαζόταν καθημερινά σε έναν από τους κύριους ανταγωνιστές του εργοδότη του.
Ο Μπέρτσελ αναφέρει επίσης ότι πολλοί εργαζόμενοι σε καθεστώς τηλεργασίας δηλώνουν ότι εργάζονται τις βραδινές ώρες, ενώ στην πραγματικότητα βρίσκονται σε εστιατόρια. Άλλοι κάνουν πολύωρα μεσημεριανά διαλείμματα, ψωνίζουν ή απουσιάζουν ολόκληρη την ημέρα. Πρόκειται για συμπεριφορές που δύσκολα μπορεί να εντοπίσει ο εργοδότης χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Εταιρείες ντετέκτιβ και η αγορά παρακολούθησης εργαζομένων
Η εταιρεία Bond Rees, μία από τις γνωστές εταιρείες ιδιωτικών ερευνών στη Βρετανία, αναφέρει ότι το 90% των υποθέσεών της προέρχεται από εργοδότες. Οι υποθέσεις αφορούν είτε εργαζομένους που εργάζονται από το σπίτι χωρίς να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους είτε άτομα σε αναρρωτική άδεια που δεν αντιμετωπίζουν το πρόβλημα υγείας που δηλώνουν. Η ζήτηση για τέτοιες υπηρεσίες έχει αυξηθεί σημαντικά, σύμφωνα με το βρετανικό δημοσίευμα της Telegraph, που αναφέρει ότι οι εταιρείες ντετέκτιβ κατακλύζονται από αιτήματα εργοδοτών. Δεν πρόκειται μόνο για μικρές επιχειρήσεις — στους πελάτες περιλαμβάνονται μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα του χρηματοπιστωτικού κλάδου και κορυφαία δικηγορικά γραφεία της χώρας.
Το φαινόμενο δεν αφορά αποκλειστικά περιπτώσεις εργαζομένων που κάνουν «βόλτα τον σκύλο τους» ή αφιερώνουν χρόνο στη γυμναστική κατά τις εργάσιμες ώρες, όπως τονίζει ο Μπέρτσελ. Οι υποθέσεις που φτάνουν στα γραφεία των ντετέκτιβ περιλαμβάνουν συστηματική και μακροχρόνια κατάχρηση, με εργαζομένους να διεκδικούν παροχές για αναπηρίες που δεν υφίστανται ή να εργάζονται παράλληλα σε ανταγωνιστικές εταιρείες ενώ είναι επίσημα σε αναρρωτική άδεια. Η πρακτική αυτή θέτει σοβαρά νομικά και ηθικά ζητήματα τόσο για τους εργαζομένους που καταφεύγουν σε αυτές τις μεθόδους όσο και για τους εργοδότες που επιλέγουν τον δρόμο της παρακολούθησης.
Τι ακολουθεί για εργοδότες και εργαζομένους
Η αύξηση των αναρρωτικών αδειών κατά 20% από το 2021 και η παγίωση της τηλεργασίας στη Βρετανία δείχνουν ότι η τάση αυτή δεν θα υποχωρήσει σύντομα. Οι εταιρείες ντετέκτιβ αναμένουν συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση από εργοδότες που δυσκολεύονται να ελέγξουν εξ αποστάσεως τους εργαζομένους τους. Παράλληλα, το ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ της προστασίας της ιδιωτικής ζωής των εργαζομένων και του δικαιώματος των εργοδοτών να ελέγχουν την εκπλήρωση των εργασιακών υποχρεώσεων αναδεικνύεται σε κεντρικό θέμα συζήτησης στη βρετανική αγορά εργασίας.
