Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σκοπεύει να εγκαταλείψει το φιλόδοξο σχέδιο για τη δημιουργία του Ταμείου Κατά της Εργαλειοποίησης, ύψους 1,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο θα αποζημίωνε τους πολιτικούς συμμάχους του. Η απόφαση προέκυψε μετά από σωρεία αντιδράσεων τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από Ρεπουμπλικάνους πολιτικούς, ενώ καθοριστικό ρόλο έπαιξε και η δικαστική παρέμβαση που ανέκοψε τα σχέδια της κυβέρνησης. Κυβερνητικοί αξιωματούχοι που μίλησαν στον ενημερωτικό ιστότοπο Axios ήταν ξεκάθαροι: το Ταμείο «προς το παρόν είναι νεκρό».
Τι ήταν το Ταμείο Εργαλειοποίησης και πώς προέκυψε
Το Ταμείο Κατά της Εργαλειοποίησης γεννήθηκε από έναν εξωδικαστικό συμβιβασμό μεταξύ του Τραμπ και δύο κρατικών φορέων: του υπουργείου Δικαιοσύνης και της Εφορίας (IRS). Με αντάλλαγμα την απόσυρση μιας αγωγής εναντίον του αμερικανικού Δημοσίου, ο Αμερικανός πρόεδρος συμφώνησε στη δημιουργία ταμείου 1,776 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αρχικά, ο Τραμπ ζητούσε 10 δισεκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για τη διαρροή των προσωπικών του φορολογικών στοιχείων σε μέσα ενημέρωσης. Ο συμβιβασμός αυτός θεωρήθηκε πρακτική λύση που ικανοποιούσε εν μέρει τις διεκδικήσεις του.
Το Ταμείο θα λειτουργούσε υπό την εποπτεία πενταμελούς επιτροπής και θα είχε ως αποστολή την καταβολή αποζημιώσεων σε όσους αποδείξουν ότι υπήρξαν θύματα «νομικών επιθέσεων» ή «χρήσης της κυβέρνησης ως όπλου». Πρόκειται για ορολογία που ο ίδιος ο Τραμπ και οι στενοί συνεργάτες του χρησιμοποιούν συστηματικά για να περιγράψουν τις ποινικές και αστικές υποθέσεις που αντιμετώπισαν τα προηγούμενα χρόνια. Η χρηματοδότηση του Ταμείου θα προερχόταν από τα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων, γεγονός που από μόνο του αποτέλεσε πηγή έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.
Παράλληλα, κάποιοι από τους καταδικασθέντες για την εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021 είχαν εκφράσει ανοιχτά την πρόθεσή τους να υποβάλουν αίτηση αποζημίωσης. Αυτό ακριβώς το σενάριο πυροδότησε τις πιο έντονες αντιδράσεις, καθώς η προοπτική να λάβουν αποζημίωση από δημόσιους πόρους άτομα που επιτέθηκαν σε αστυνομικούς κρίθηκε ανεπίτρεπτη από ευρεία μερίδα πολιτικού κόσμου.
Αντιδράσεις από Ρεπουμπλικάνους και δικαστική απόφαση
Η αντίδραση ήρθε από παντού — και κυρίως από το εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικάνων στη Γερουσία, Τζον Θουν, υπήρξε ιδιαίτερα ξεκάθαρος στη θέση του: ζήτησε να αποσυνδεθεί πλήρως το Ταμείο από το νομοσχέδιο που αφορά τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών μετανάστευσης. «Θα ήταν προτιμότερο ο Λευκός Οίκος να εγκαταλείψει το Ταμείο», δήλωσε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας παράλληλα ότι μέχρι εκείνη τη στιγμή δεν είχε υπάρξει καμία επίσημη ανακοίνωση από την κυβέρνηση. Η τοποθέτησή του αντικατοπτρίζει την ευρύτερη ανησυχία σε κυκλώματα του GOP για τις πολιτικές επιπτώσεις ενός τέτοιου ταμείου.
Ωστόσο, η πιο καθοριστική παρέμβαση ήρθε από τη δικαστική εξουσία. Ομοσπονδιακή δικαστής εξέδωσε προσωρινή απαγόρευση, εμποδίζοντας την κυβέρνηση να προχωρήσει σε οποιαδήποτε ενέργεια για τη δημιουργία του Ταμείου. Η δικαστική αυτή απόφαση, σε συνδυασμό με την κατακραυγή που είχε εξαπλωθεί σε αμφότερα τα κόμματα, δημιούργησε αδιέξοδο για τον Λευκό Οίκο. Δύο κυβερνητικοί αξιωματούχοι που μίλησαν ανώνυμα στο Axios επιβεβαίωσαν ότι το σχέδιο έχει παγώσει: «Προς το παρόν είναι νεκρό».
Πολιτικοί και των δύο κομμάτων είχαν εκφράσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο να αποζημιωθούν οι βίαιοι υποστηρικτές του Τραμπ που εισέβαλαν στο Καπιτώλιο και επιτέθηκαν σε αστυνομικούς στις 6 Ιανουαρίου 2021. Η πολιτική ζημιά από έναν τέτοιο τελικό αποδέκτη κεφαλαίων θεωρήθηκε ανυπολόγιστη, ακόμη και για τους πιο πιστούς συμμάχους του Αμερικανού προέδρου στη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Τι ακολουθεί
Παρά το «πάγωμα» του σχεδίου, δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη ανακοίνωση εγκατάλειψης από τον Λευκό Οίκο. Ο Τζον Θουν ο ίδιος επισήμανε αυτό το κενό, υπονοώντας ότι η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη κλείσει επίσημα το κεφάλαιο. Το Ταμείο παραμένει προσωρινά αποκλεισμένο λόγω της δικαστικής απόφασης, ενώ οι αντιδράσεις του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε μελλοντική επανεκκίνηση χωρίς ουσιαστικές τροποποιήσεις. Το ζήτημα αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο νέων νομοθετικών και νομικών εξελίξεων στις επόμενες εβδομάδες, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά εναλλακτικές διαδρομές για τη διαχείριση των εκκρεμών υποθέσεων των υποστηρικτών της.
