Νομική ήττα για την Εναλλακτική για τη Γερμανία στο κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας: το Διοικητικό Δικαστήριο του Ανόβερου απέρριψε σήμερα την προσφυγή του κόμματος και επικύρωσε το δικαίωμα της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Προστασίας του Συντάγματος να χαρακτηρίζει την τοπική οργάνωση της AfD «εξακριβωμένα ακροδεξιά» και να την παρακολουθεί με ειδικά μέσα.
Τι αποφάσισε το δικαστήριο
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος είχε ταξινομήσει την τοπική οργάνωση της AfD στην Κάτω Σαξονία ως «εξακριβωμένα ακροδεξιά», γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του κόμματος. Η AfD προσέφυγε στη δικαιοσύνη υποστηρίζοντας ότι η οργάνωσή της είναι «μετριοπαθής» και όχι ακροδεξιά, ζητώντας την ακύρωση του χαρακτηρισμού. Το δικαστήριο, ωστόσο, απέρριψε πλήρως αυτή την επιχειρηματολογία και επέτρεψε στην Υπηρεσία να εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την τοπική οργάνωση ως «αντικείμενο παρατήρησης μεγάλης σημασίας».
Παράλληλα, η απόφαση νομιμοποιεί τη χρήση εξειδικευμένων μέσων παρακολούθησης, όπως τηλεφωνικές υποκλοπές και ανάπτυξη πληροφοριοδοτών εντός του κόμματος. Το δικαστήριο δέχθηκε επίσης το επιχείρημα ότι η AfD στην Κάτω Σαξονία «είναι εχθρική προς το Σύνταγμα και ενεργεί κατά παράβαση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας». Ειδικότερα, αναφέρθηκε στα υποτιμητικά σχόλια που διατυπώνει το κόμμα για μουσουλμάνους και μετανάστες, καθώς και στον συστηματικό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τα υπόλοιπα κόμματα με περιφρόνηση, υπονομεύοντας τη δημοκρατική λειτουργία.
Σύμφωνα με το δικαστήριο, η συμπεριφορά της AfD δεν περιορίζεται σε εκλογικές αντιπαραθέσεις, αλλά θέτει σε αμφισβήτηση θεμελιώδεις αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατικής τάξης. Η απόρριψη της προσφυγής σημαίνει ότι οι αρχές διατηρούν πλήρως τα εργαλεία παρακολούθησης που ήδη εφάρμοζαν εναντίον της τοπικής οργάνωσης στη Βόρεια Γερμανία.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο επικεφαλής της AfD Κάτω Σαξονίας, Άνσγκαρ Σλέντε, δήλωσε ότι το κόμμα δεν μπορεί να κατανοήσει την απόφαση και χαρακτήρισε τη συλλογιστική της Υπηρεσίας «αβάσιμη, χωρίς συγκεκριμένη αιτιολόγηση». Ο Σλέντε απέρριψε κατηγορηματικά κάθε ισχυρισμό που παρουσιάζει το κόμμα του ως αντισυνταγματικό, τονίζοντας: «Παραμένουμε ένα κόμμα που βασίζεται σταθερά στις αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατικής τάξης». Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η AfD είναι έτοιμη να εξαντλήσει κάθε διαθέσιμη νομική οδό, συμπεριλαμβανομένης της αμφισβήτησης τυχόν μελλοντικής απόφασης για απαγόρευση του κόμματος.
Από την αντίπερα όχθη, η υπουργός Εσωτερικών του κρατιδίου Ντανιέλα Μπέρενς χαιρέτισε την απόφαση ως «ορόσημο νίκης της διαδικασίας που δικαιολογεί την υπόθεση ότι η AfD στην Κάτω Σαξονία πρέπει να είναι αντικείμενο παρακολούθησης». Η Μπέρενς εκπροσωπεί τον κυβερνητικό συνασπισμό CDU-SPD που διοικεί το κρατίδιο και είχε στηρίξει τον αρχικό χαρακτηρισμό από την Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος. Η τοποθέτησή της αντικατοπτρίζει τη σαφή γραμμή που υιοθετεί η κυβέρνηση της Κάτω Σαξονίας απέναντι στο κόμμα.
Η απόφαση έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την AfD, καθώς το κόμμα αντιμετωπίζει παρόμοιες διαδικασίες και σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Η τελευταία δημοσκόπηση για τις κρατιδιακές εκλογές του β’ εξαμήνου 2027 στην Κάτω Σαξονία δείχνει την AfD στο 20%, ενώ τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, CDU και SPD, συγκεντρώνουν από 25% το καθένα. Η άνοδος αυτή είναι εντυπωσιακή αν ληφθεί υπόψη ότι στις εκλογές του 2022 η AfD είχε λάβει μόλις 11% και στις εκλογές του 2017 μόλις 6%.
Τι ακολουθεί
Ο επικεφαλής της AfD Κάτω Σαξονίας Άνσγκαρ Σλέντε έδωσε σαφές σήμα ότι το κόμμα προτίθεται να αμφισβητήσει νομικά την απόφαση. Η AfD δήλωσε ότι θα εξετάσει όλες τις διαθέσιμες επιλογές, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής σε ανώτερα δικαστήρια. Το ζήτημα της παρακολούθησης και του ενδεχόμενου αποκλεισμού του κόμματος παραμένει ανοιχτό τόσο σε επίπεδο κρατιδίου όσο και σε ομοσπονδιακό επίπεδο, με την Κάτω Σαξονία να αποτελεί ένα από τα βασικά πεδία αντιπαράθεσης ενόψει των εκλογών του 2027.
