Ο υπουργός Οικονομικών του Ισραήλ Μπεζαλέλ Σμότριτς ανακοίνωσε την Τετάρτη 3 Ιουνίου 2026 τη σημαντική επέκταση τριών εβραϊκών οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, με την κατασκευή 2.162 νέων κατοικιών. Η κίνηση αυτή φέρνει εκ νέου στο επίκεντρο το ζήτημα των εβραϊκών οικισμών στη Δυτική Όχθη, τους οποίους η πλειονότητα των χωρών θεωρεί παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου. Οι Παλαιστίνιοι καταδίκασαν άμεσα την ανακοίνωση και κάλεσαν τις Ηνωμένες Πολιτείες να παρέμβουν, ενώ το ζήτημα συνδέεται άμεσα με τις προοπτικές για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.
Νέοι εβραϊκοί οικισμοί στη Δυτική Όχθη: τι ενέκρινε η επιτροπή
Η αρμόδια επιτροπή σχεδιασμού που εποπτεύει τμήματα της πολιτικής διοίκησης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη ενέκρινε τη δημιουργία 2.162 νέων εβραϊκών κατοικιών σε τρεις διαφορετικές τοποθεσίες. Συγκεκριμένα, 1.006 μονάδες θα ανεγερθούν σε νέο οικισμό κοντά στην Ιερουσαλήμ, 922 μονάδες πλησίον της παλαιστινιακής πόλης Ναμπλούς και άλλες 234 μονάδες κοντά στη Χεβρώνα. Ο Σμότριτς δεν διευκρίνισε πότε ακριβώς θα ξεκινήσουν οι κατασκευαστικές εργασίες, αφήνοντας ανοιχτό το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Ο ίδιος διαθέτει εξουσία σε ορισμένα τμήματα της πολιτικής διοίκησης του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη, κάτι που του επιτρέπει να παρεμβαίνει άμεσα σε αποφάσεις που αφορούν τους εβραϊκούς οικισμούς.
Η ανακοίνωση δεν αποτελεί έκπληξη για όσους παρακολουθούν την πολιτική του Σμότριτς τα τελευταία χρόνια. Αφότου ανέλαβε υπουργικά καθήκοντα πριν από τρία χρόνια, επιδιώκει συστηματικά την ενίσχυση του ισραηλινού ελέγχου στη Δυτική Όχθη, ενώ αντιτίθεται ρητά στη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους. Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, οι εβραϊκοί οικισμοί στη Δυτική Όχθη έχουν επεκταθεί σημαντικά, ενώ έχουν ιδρυθεί και εντελώς νέοι. Σήμερα, περίπου 500.000 Ισραηλινοί ζουν στη Δυτική Όχθη ανάμεσα σε περίπου τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιους. Αυτή η δημογραφική πραγματικότητα καθιστά κάθε νέα κατασκευή ακόμα πιο εκρηκτική για τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
«Συνεχίζουμε να χτίζουμε τη Γη του Ισραήλ στην πράξη», δήλωσε ο Σμότριτς, τονίζοντας ότι οι νέες κατοικίες θα «ενισχύσουν την κυριαρχία στη γη, θα ενδυναμώσουν την ασφάλεια του Ισραήλ και θα δημιουργήσουν αδιαμφισβήτητα τετελεσμένα επί του εδάφους». Ο ίδιος υποστήριξε ότι στόχος είναι να αποτραπεί η δημιουργία αραβικού κράτους στην περιοχή, εκθέτοντας με σαφήνεια την πολιτική του βούληση να επεκτείνει τους εβραϊκούς οικισμούς ανεξαρτήτως διεθνών αντιδράσεων. Πρόκειται για έναν ακροδεξιό πολιτικό που αντιμετωπίζει κυρώσεις από τη Βρετανία, τη Γαλλία και άλλες χώρες, με την κατηγορία ότι υποκινεί βία εναντίον Παλαιστινίων. Ο Σμότριτς έχει απορρίψει τις κυρώσεις, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται να αλλάξουν την πολιτική του Ισραήλ.
Αντιδράσεις Παλαιστινίων και το διεθνές πλαίσιο
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση καταδίκη από την παλαιστινιακή πλευρά. Το γραφείο του Παλαιστίνιου προέδρου Μαχμούντ Αμπάς χαρακτήρισε τις πολιτικές του Ισραήλ «προκλητικές» και προειδοποίησε ότι ωθούν την περιοχή σε νέους κύκλους βίας. Παράλληλα, κάλεσε τις Ηνωμένες Πολιτείες να παρέμβουν ενεργά και να αναχαιτίσουν την ισραηλινή επεκτατική πολιτική. Οι Παλαιστίνιοι επιδιώκουν η Δυτική Όχθη να αποτελέσει τμήμα ενός μελλοντικού ανεξάρτητου κράτους, μαζί με την Ανατολική Ιερουσαλήμ και τη Λωρίδα της Γάζας.
Στις 19 Μαΐου 2026, ο Σμότριτς είχε δηλώσει ότι θα εξαπολύσει «πόλεμο» στην Παλαιστινιακή Αρχή, αφού πληροφορήθηκε ότι ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ICC) επιδίωξε εμπιστευτικό ένταλμα σύλληψης σε βάρος του. Το ICC δεν έχει επιβεβαιώσει τη δήλωση αυτή. Η Παλαιστινιακή Αρχή ασκεί περιορισμένη πολιτική διακυβέρνηση στη Δυτική Όχθη, γεγονός που καθιστά την εχθρική ρητορική του Σμότριτς απέναντί της ιδιαίτερα ανησυχητική για τη σταθερότητα της περιοχής.
Ως προς τη στάση των ΗΠΑ, η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται αισθητά λιγότερο επικριτική απέναντι στην επέκταση των ισραηλινών οικισμών σε σχέση με προηγούμενες αμερικανικές διοικήσεις. Ωστόσο, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει στο Ισραήλ να προσαρτήσει τη Δυτική Όχθη, μια θέση που προκάλεσε αντιδράσεις από ορισμένους δεξιούς Ισραηλινούς βουλευτές. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ένα από τα λίγα αραβικά κράτη με επίσημες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, έχουν επίσης προειδοποιήσει δημοσίως κατά οποιασδήποτε προσάρτησης. Η πλειονότητα των χωρών παγκοσμίως εξακολουθεί να θεωρεί τους εβραϊκούς οικισμούς στη Δυτική Όχθη παράνομους βάσει του διεθνούς δικαίου και μεγάλο εμπόδιο για τη λύση δύο κρατών.
