Το ζήτημα των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό αποτελεί το κυριότερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον για τον τερματισμό του πολέμου. Αυτό δήλωσε σήμερα, 6 Ιουνίου 2026, ο Μοχσέν Ρεζαΐ, στρατιωτικός σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, σε συνέντευξή του στο τηλεοπτικό δίκτυο CNN. Ο Ρεζαΐ, πρώην επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, έθεσε ξεκάθαρα τον όρο της Τεχεράνης: η αποδέσμευση μέρους των κεφαλαίων αυτών αποτελεί προϋπόθεση για οποιαδήποτε συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Τι εγινε: Τα παγωμένα δισεκατομμύρια στο επίκεντρο
Ο Μοχσέν Ρεζαΐ υπογράμμισε ότι η στάση της αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια θα κρίνει αν οι δύο χώρες μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία. «Αν ο Ντόναλντ Τραμπ θέλει να καταλήξει σε συμφωνία με το Ιράν, αυτά τα 24 δισεκατομμύρια δολάρια αποτελούν τεστ για την αξιοπιστία του», δήλωσε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε δε ότι πρόκειται για «τεστ που οι ΗΠΑ πρέπει να περάσουν ώστε να ανοίξει ο δρόμος» προς μια ειρηνευτική συμφωνία. «Είναι δικά μας χρήματα, όχι των ΗΠΑ», τόνισε κατηγορηματικά.
Τα παγωμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία αποτελούν χρόνιο πόνο για την Τεχεράνη. Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, τα κεφάλαια του Ιράν που βρίσκονταν εκτός συνόρων δεσμεύτηκαν, ενώ οι δεκαετείς αμερικανικές κυρώσεις έχουν παραλύσει σε μεγάλο βαθμό το οικονομικό σύστημα της χώρας. Αν και δεν υπάρχουν επίσημα στοιχεία για το συνολικό ύψος των δεσμευμένων κεφαλαίων, τοπικά ιρανικά μέσα ενημέρωσης εκτιμούν ότι το ποσό κυμαίνεται μεταξύ 100 και 123 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το Ιράν φέρεται να ζητά την άμεση αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων ως πρώτο βήμα, με άλλα 12 δισεκατομμύρια δολάρια να αποδεσμεύονται σε μεταγενέστερο στάδιο.
Ωστόσο, στην Ουάσινγκτον επικρατεί έντονος προβληματισμός για το ενδεχόμενο αποδέσμευσης κεφαλαίων σε αυτό το στάδιο. Αμερικανοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι μια τέτοια κίνηση θα αποδυνάμωνε ένα σημαντικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα έναντι της Τεχεράνης. Τα παγωμένα κεφάλαια είναι διασκορπισμένα σε διάφορες χώρες: στη Νότια Κορέα, για παράδειγμα, περίπου 6 δισεκατομμύρια δολάρια σε έσοδα από πετρέλαιο μεταφέρθηκαν σε λογαριασμούς στο Κατάρ το 2023 στο πλαίσιο συμφωνίας ανταλλαγής κρατουμένων, αν και η πρόσβαση σε αυτά παραμένει περιορισμένη. Σημαντικά κεφάλαια βρίσκονται επίσης στο Ιράκ, κυρίως από αγορές ιρανικού φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Μεταξύ διπλωματίας και νέας κλιμάκωσης
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν οι δύο πρώτες χώρες εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές εναντίον ιρανικού εδάφους. Η σύγκρουση επεκτάθηκε γρήγορα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή μέσω των ιρανικών αντιποίνων, προκαλώντας έντονες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία. Στις 8 Απριλίου, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός χάρη στη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, ανοίγοντας ένα παράθυρο για διπλωματική διευθέτηση.
Παρά την εκεχειρία, οι εχθροπραξίες αναζωπυρώθηκαν τις τελευταίες ημέρες, κυρίως γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο για τη μεταφορά υδρογονανθράκων που ελέγχει το Ιράν. Τα πιο πρόσφατα πλήγματα ήταν αμερικανικές επιδρομές σε εγκαταστάσεις ραντάρ του Ιράν, στις οποίες η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις με drones και πυραύλους κατά του Κουβέιτ και του Μπαχρέιν. Η γεωγραφική επέκταση των επιθέσεων αυτών αποκαλύπτει την ευρύτητα της ιρανικής ικανότητας αντιποίνων στην περιοχή του Κόλπου.
Ο Ρεζαΐ προειδοποίησε με σαφήνεια για την περίπτωση επανέναρξης των εχθροπραξιών από αμερικανικής πλευράς. «Θα δώσουμε άλλη διάσταση στον πόλεμο εξαπολύοντας επιθέσεις σε άλλες αμερικανικές βάσεις από αυτές στις οποίες έχουμε επιτεθεί μέχρι στιγμής», δήλωσε. Παράλληλα, ο ίδιος εκτίμησε ότι «η πιθανότητα ενός πολέμου είναι μικρή», αφήνοντας ανοιχτό ένα διπλωματικό παράθυρο. Η προειδοποίηση ότι οι ΗΠΑ θα «μπουν σε έναν σκοτεινό δρόμο» σε περίπτωση νέων επιθέσεων αποτυπώνει την πολύπλοκη ισορροπία τρόμου που χαρακτηρίζει τις διαπραγματεύσεις.
Τι ακολουθεί: Η μπάλα στο γήπεδο Τραμπ
Σύμφωνα με τον Ρεζαΐ, η επόμενη κίνηση ανήκει αποκλειστικά στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Η αποδέσμευση ή μη των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων θα κρίνει αν υπάρχει ουσιαστική βούληση για συμφωνία. Το ιρανικό αίτημα για άμεση αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων θέτει μια συγκεκριμένη και μετρήσιμη δοκιμασία για την αμερικανική διπλωματία. Αν η Ουάσινγκτον αρνηθεί, το Ιράν σηματοδοτεί ότι οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν προοπτική εξέλιξης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη σταθερότητα της περιοχής και την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
