Ένα ασυνήθιστο δώρο Ερντογάν σημάδεψε τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που φιλοξενήθηκε στην Άγκυρα στις 8 και 9 Ιουλίου. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επέλεξε να προσφέρει στους ξένους ηγέτες που παρευρέθηκαν χαραγμένα περίστροφα με το όνομα του καθενός, μαζί με πραγματικές σφαίρες και κιτ καθαρισμού. Η αποκάλυψη έγινε από τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ο οποίος μίλησε σε δημοσιογράφους κατά την πτήση επιστροφής από την Τουρκία.
Διαβάστε επίσης: Ο Μητσοτάκης και ο Ερντογάν αντιπαρατέθηκαν για το casus belli
Περίστροφα με πυρομαχικά ως αναμνηστικό
Σύμφωνα με όσα περιέγραψε ο Κιρ Στάρμερ, ο Ερντογάν παρέδωσε προσωπικά τα όπλα στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα την Τετάρτη 8 Ιουλίου, όπως επιβεβαίωσαν δύο αξιωματούχοι της ΕΕ στο POLITICO. Στο πακέτο του δώρου συμπεριλαμβανόταν επίσης ένα σημείωμα που εξαιρούσε τα περίστροφα από τους συνοριακούς ελέγχους, ώστε οι παραλήπτες να μπορούν θεωρητικά να τα μεταφέρουν στις χώρες τους χωρίς εμπόδια.
Ο Στάρμερ ωστόσο διευκρίνισε ότι αναγκάστηκε να αφήσει το δικό του όπλο στην Τουρκία, καθώς η εισαγωγή του στο Ηνωμένο Βασίλειο θα ήταν παράνομη. Την ίδια επιλογή έκανε δημόσια γνωστή και ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν, ο οποίος δήλωσε ότι θα αφήσει το δικό του περίστροφο στην Τουρκία για απενεργοποίηση πριν το παραλάβει. Όσον αφορά το όπλο του Αντόνιο Κόστα, αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι η ομάδα ασφαλείας του το έχει στην κατοχή της για επαλήθευση και ότι θα ακολουθηθούν οι βελγικές διαδικασίες προκειμένου να μεταφερθεί στο Βέλγιο και να αποθηκευτεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου. Η ομάδα της φον ντερ Λάιεν δεν απάντησε άμεσα σε ερώτημα για το τι θα κάνει με το δικό της όπλο, ενώ αξιωματούχος σχολίασε ότι τα ακριβά αυτά τελετουργικά περίστροφα ενδέχεται να ξεπερνούν τα επιτρεπόμενα όρια αξίας για δώρα σε αξιωματούχους, γεγονός που καθιστά απίθανο να τα κρατήσουν προσωπικά.
Το πλαίσιο της Συνόδου και οι αντιδράσεις
Το ασυνήθιστο δώρο εντάσσεται σε μια Σύνοδο όπου, όπως σχολιάστηκε, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κυριάρχησε τόσο στο παρασκήνιο όσο και στο προσκήνιο, επιφυλάσσοντας δημόσια εύσημα στον Ερντογάν και χαρακτηρίζοντάς τον πιο «πιστό» σύμμαχο από αρκετούς άλλους. Η Άγκυρα έφυγε από τη Σύνοδο με σημαντικά διπλωματικά κέρδη, καθώς η Ουάσιγκτον άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεκκίνησης της διαδικασίας προμήθειας μαχητικών F-35. Ο ναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος, μιλώντας στην εκπομπή «Κοινωνία Ώρα ΜΕGA» του Mega το πρωί της Πέμπτης 9 Ιουλίου, ανέφερε ότι ο Ερντογάν προσπαθεί να υποβαθμίσει το casus belli επειδή φοβάται, εκτιμώντας παράλληλα ότι το ΝΑΤΟ μετασχηματίζεται από μια συλλογική αντίληψη σε μια πιο συναλλακτική πολιτική, όπου η παραγωγή οπλικών συστημάτων γίνεται στρατηγικός σκοπός.
Ο Φενέκος έκρινε θετικά τον χειρισμό των ελληνικών θέσεων από τον Έλληνα πρωθυπουργό στη Σύνοδο, ιδίως σε ό,τι αφορά το casus belli, τονίζοντας ότι το μόνο θέμα προς συζήτηση παραμένει η ΑΟΖ και η υφαλοκρηπίδα. Σημείωσε επίσης ότι δόθηκε αυξημένη σημασία στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, με αυξημένη συμμετοχή δύναμης ναρκοπολέμου στη Μαύρη Θάλασσα. Χαρακτηριστικό της τουρκικής φιλοξενίας ήταν και το επίσημο δείπνο με αργοψημένα μοσχαρίσια πλευρά και μπακλαβά, χωρίς όμως αλκοόλ στο μενού, επιλογή που αρκετοί διπλωμάτες απέδωσαν στις προσωπικές προτιμήσεις του Τραμπ.
Τι ακολουθεί
Για τον Κιρ Στάρμερ η Σύνοδος της Άγκυρας ήταν η τελευταία μεγάλη διεθνής συνάντηση ως πρωθυπουργού, καθώς είχε ήδη ανακοινώσει την παραίτησή του στις 22 Ιουνίου και παραμένει στο αξίωμα μέχρι να οριστεί διάδοχος εντός του Εργατικού Κόμματος, με πιθανότερο υποψήφιο τον πρώην δήμαρχο του Μάντσεστερ Άντι Μπέρναμ. Στο μεταξύ, η ομάδα ασφαλείας του Αντόνιο Κόστα αναμένεται να ολοκληρώσει τις βελγικές διαδικασίες για τη μεταφορά και ασφαλή αποθήκευση του όπλου στο Βέλγιο, ενώ αντίστοιχες διαδικασίες απενεργοποίησης θα ακολουθήσουν και άλλοι ηγέτες πριν παραλάβουν τα δικά τους περίστροφα.
