Σημαντική άνοδο καταγράφουν τα κρατικά έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων στο πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Ο συνολικός φόρος επί των μεταβιβάσεων κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων ανήλθε σε 149,37 εκατ. ευρώ, από 130,86 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας αύξηση 14%. Ιδιαίτερα ισχυρή εικόνα παρουσίασε ο Μάρτιος 2026, όπου τα έσοδα εκτινάχθηκαν κατά 20,2% σε σχέση με τον ίδιο μήνα πέρυσι. Η δυναμική αυτή επιβεβαιώνει ότι η αγορά ακινήτων παραμένει σε ανοδική τροχιά παρά τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τις υψηλές τιμές.
Τι έδειξαν οι αριθμοί: Αναλυτικά τα στοιχεία
Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ αποτυπώνουν με σαφήνεια τη δυναμική της αγοράς κατά το πρώτο τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026. Οι αγοραπωλησίες οικοδομών, κτιρίων και διαμερισμάτων αποτέλεσαν τη βασική κινητήρια δύναμη, με τον φόρο μεταβίβασης να διαμορφώνεται σε 125,53 εκατ. ευρώ έναντι 109,84 εκατ. ευρώ πέρυσι, αύξηση 14,28%. Παράλληλα, οι αγοραπωλησίες γης — οικοπέδων και αγροτεμαχίων — κατέγραψαν έσοδα ύψους 23,84 εκατ. ευρώ από 21,02 εκατ. ευρώ το 2025, ποσοστό ανόδου 13,42%. Τα μεγέθη αυτά δείχνουν ότι η ζήτηση για ακίνητα παραμένει ισχυρή ανεξάρτητα από την κατηγορία περιουσιακού στοιχείου.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η εικόνα του Μαρτίου 2026. Ο φόρος μεταβίβασης για αγοραπωλησίες οικοδομών εκτοξεύτηκε στα 44,29 εκατ. ευρώ από 36,97 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 20% (19,8%). Ακόμα μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, με τον σχετικό φόρο να ανέρχεται σε 8,57 εκατ. ευρώ από 7 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 22,44%. Συνολικά, τον Μάρτιο τα έσοδα από φόρους μεταβίβασης κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων έφτασαν τα 52,85 εκατ. ευρώ, έναντι 43,97 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα πέρυσι.
Ανοδική τάση κατέγραψαν και οι μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων μέσω κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι φόροι και τα τέλη από αυτές τις κατηγορίες ανήλθαν σε περίπου 60,4 εκατ. ευρώ, έναντι 56,95 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, αύξηση 6%. Ειδικά τον Μάρτιο, οι φόροι κληρονομιών διαμορφώθηκαν σε 16,73 εκατ. ευρώ από 14,65 εκατ. ευρώ, αύξηση 14,21%, ενώ τα τέλη δωρεών και γονικών παροχών εκτινάχθηκαν κατά 34,9%, φτάνοντας τα 5,32 εκατ. ευρώ από 3,94 εκατ. ευρώ πέρυσι. Η διατήρηση του αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού εξακολουθεί να ενθαρρύνει τη μεταβίβαση περιουσίας εντός οικογένειας.
Πλαίσιο: Γιατί ανεβαίνουν τα έσοδα από ακίνητα
Η έντονη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων αντικατοπτρίζει τη συνδυασμένη επίδραση της ισχυρής αγοραστικής ζήτησης και του περιορισμένου αποθέματος κατοικιών. Η ακίνητη περιουσία διατηρεί την ελκυστικότητά της ως επενδυτική επιλογή, ακόμα και με τις υψηλές τιμές που επικρατούν στην κτηματαγορά. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ανοδική πορεία επιμένει κάτω από αβέβαιες διεθνείς γεωπολιτικές συνθήκες, γεγονός που αναδεικνύει την ανθεκτικότητα του κλάδου. Ο υψηλός όγκος συναλλαγών που αποτυπώνεται στους φόρους μεταβίβασης επιβεβαιώνεται και από τις τιμές που δηλώθηκαν στα συμβόλαια και στην εφορία.
Ωστόσο, η αυξημένη κινητικότητα φέρνει μαζί της και εντατικοποίηση των ελεγκτικών μηχανισμών. Η ΑΑΔΕ σχεδιάζει να διενεργήσει ελέγχους σε 5.900 υποθέσεις φορολογίας μεταβιβάσεων ακινήτων, δωρεών, γονικών παροχών, κληρονομιών και τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 για το 2026. Στην πρώτη γραμμή βρίσκονται 2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που απαλλάχθηκαν από τον φόρο μεταβίβασης λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας, καθώς και 1.080 υποθέσεις αφορολόγητων γονικών παροχών και δωρεών που αξιοποίησαν το υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ. Επιπλέον, θα ελεγχθούν 320 τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 από τις οποίες προέκυψαν επιστροφές ΕΝΦΙΑ, καθώς και 2.500 δηλώσεις μεταβιβάσεων σε περιοχές εκτός αντικειμενικού συστήματος.
Οι εντατικοί έλεγχοι έχουν τις ρίζες τους στο 2021, όταν θεσπίστηκε το υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού. Από τότε, οι μεταβιβάσεις αυτής της κατηγορίας βρίσκονται υπό συνεχή παρακολούθηση από τη Φορολογική Αρχή, η οποία επιδιώκει να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή των φορολογικών απαλλαγών. Οι στοχευμένες διασταυρώσεις αποσκοπούν στον εντοπισμό παρατυπιών και στη διασφάλιση ίσης μεταχείρισης για όλους τους φορολογούμενους.
Τι ακολουθεί: Οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ το 2026
Για το υπόλοιπο του 2026, η ΑΑΔΕ θα συνεχίσει τις στοχευμένες διασταυρώσεις για τον έλεγχο ορθής εφαρμογής των φορολογικών απαλλαγών στις μεταβιβάσεις ακινήτων. Οι 5.900 υποθέσεις που τέθηκαν στο ραντάρ του φοροελεγκτικού μηχανισμού αναμένεται να εξεταστούν διεξοδικά, με στόχο τη διακρίβωση τυχόν παρατυπιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις περιπτώσεις που αξιοποίησαν το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές, το οποίο ισχύει για συγγενείς πρώτου βαθμού. Παράλληλα, τα στοιχεία της αγοράς θα συνεχίσουν να παρακολουθούνται στενά, καθώς ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων αποτελεί έναν από τους βασικούς δείκτες δραστηριότητας της κτηματαγοράς.
