Νέες, ανοιχτές απειλές κατά του Ιράν εξαπέλυσε σήμερα, 10 Ιουνίου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, από το Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου. Ο Αμερικανός πρόεδρος προαναγγέλλει νέα στρατιωτικά πλήγματα κατά του Ιράν, επικαλούμενος την κατάρριψη αμερικανικού ελικοπτέρου πάνω από τα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ο Τραμπ πιέζει την Τεχεράνη να υπογράψει άμεσα μια ήδη πλήρως διαπραγματευμένη συμφωνία, που θα απαγορεύει στη χώρα να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Πρόκειται για τη δεύτερη φορά εντός της ίδιας ημέρας που ο Τραμπ εκτοξεύει πλήγματα απειλών κατά του Ιράν, κλιμακώνοντας την ένταση στη Μέση Ανατολή.
Τα νέα πλήγματα Τραμπ κατά του Ιράν
Απαντώντας σε δημοσιογράφους που τον ρώτησαν να διευκρινίσει προηγούμενες δηλώσεις του ότι το Ιράν «θα πρέπει να πληρώσει το τίμημα», ο Τραμπ ήταν κατηγορηματικός: «Πρόκειται να τους επιτεθούμε, και μάλιστα να τους επιτεθούμε πολύ σκληρά». Ο Αμερικανός πρόεδρος επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν ήδη πλήξει ιρανικούς στόχους την προηγούμενη ημέρα και ότι τα χτυπήματα θα συνεχιστούν αμείωτα. «Τους χτυπήσαμε σκληρά χθες και θα τους χτυπήσουμε ξανά σκληρά σήμερα», δήλωσε χαρακτηριστικά, απευθυνόμενος στους δημοσιογράφους που παρευρίσκονταν στο Οβάλ Γραφείο. Ως δικαιολογία για τις στρατιωτικές ενέργειες, επικαλέστηκε την κατάρριψη ενός αμερικανικού ελικοπτέρου τύπου Apache πάνω από τα Στενά του Ορμούζ, αποδίδοντας ευθέως την ευθύνη στις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. «Θα επαναλάβουμε τους βομβαρδισμούς. Έχουμε το δικαίωμα να το κάνουμε. Κατέρριψαν το ελικόπτερό μας», τόνισε ο ίδιος.
Οι δηλώσεις αυτές έρχονται ως δεύτερη δημόσια προειδοποίηση μέσα σε λίγες ώρες. Νωρίτερα, ο Τραμπ είχε αναρτήσει μήνυμα στο Truth Social, στο οποίο χαρακτήριζε τον ιρανικό στρατό «απόλυτο χάος», ισχυριζόμενος ότι το Ναυτικό και η Πολεμική Αεροπορία του Ιράν «δεν υπάρχουν καν πλέον — έχουν ηττηθεί ολοκληρωτικά». Στο ίδιο μήνυμα, ο Αμερικανός πρόεδρος έγραφε ότι οι Ιρανοί «χρειάστηκαν πάρα πολύ χρόνο για να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα ήταν εξαιρετική για αυτούς» και ότι «τώρα θα πρέπει να πληρώσουν το τίμημα». Ο Τραμπ αποκάλυψε επίσης επιχειρήσεις που, κατά τους ισχυρισμούς του, διεξάγουν οι ΗΠΑ εναντίον των ιρανικών ενεργειακών πόρων: αμερικανικές δυνάμεις έχουν, σύμφωνα με τον ίδιο, κατασχέσει «εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου». Μάλιστα, ισχυρίστηκε ότι σε μία μόνο νύχτα πέρασαν 22 πλοία «χωρίς φώτα, επειδή δεν έχουν ραντάρ», προσθέτοντας ότι αυτές οι επιχειρήσεις κρατούν την τιμή του πετρελαίου στα 85-90 δολάρια το βαρέλι, αντί για 250 δολάρια που θα διαμορφωνόταν χωρίς αυτές.
Η πίεση για συμφωνία και η απογοήτευση Τραμπ
Παράλληλα με τις στρατιωτικές απειλές, ο Τραμπ επιχείρησε να παρουσιάσει την αμερικανική πολιτική ως συνδυασμό στρατιωτικής πίεσης και διπλωματικής επιδίωξης. Δήλωσε ότι εργάζεται με το Ιράν «εδώ και αρκετούς μήνες» με στόχο μια συμφωνία που θα εμπόδιζε οριστικά την Τεχεράνη από την απόκτηση πυρηνικών όπλων. «Πρέπει να υπογράψουν τη συμφωνία. Είναι μια καλή συμφωνία», δήλωσε με έμφαση, ξεκαθαρίζοντας ότι η συμφωνία «είναι πλήρως διαπραγματευμένη» και το μόνο που απομένει είναι η τυπική υπογραφή. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος εξέφρασε έντονη απογοήτευση για τις επανειλημμένες καθυστερήσεις της Τεχεράνης: «Ήμασταν πολύ κοντά στη συμφωνία, αλλά συνεχίζουν να μας καθυστερούν». Η σύγχυσή του για τις προθέσεις της ιρανικής ηγεσίας αποτυπώθηκε σε μία μόνο φράση: «Δεν ξέρω τι κάνουν».
Ο Τραμπ υπογράμμισε ότι η προτεινόμενη συμφωνία θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα και των δύο πλευρών, αποτρέποντας το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν έχει ήδη αποδεχθεί την αρχή ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά, αλλά η Τεχεράνη αρνείται να κάνει το τελευταίο βήμα και να υπογράψει το έγγραφο. «Θέλουμε μια συμφωνία που να έχει νόημα, θέλουμε μια συμφωνία που να λειτουργεί», τόνισε, αποτυπώνοντας την ανυπομονησία της Ουάσινγκτον. «Συνεχίζουν να μας περνούν για κορόιδα, συνεχίζουν να μας καθυστερούν», πρόσθεσε ο Τραμπ, περιγράφοντας με οξύτητα την τακτική κωλυσιεργία της ιρανικής πλευράς. Το μήνυμά του προς την Τεχεράνη παραμένει διπλό: ανοιχτή πόρτα για διαπραγμάτευση, αλλά με ταυτόχρονη απειλή νέων στρατιωτικών πληγμάτων εάν η ιρανική ηγεσία δεν αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους.
Τι ακολουθεί για τις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν
Η κρίση στη Μέση Ανατολή αποκτά νέες διαστάσεις, καθώς η ανταλλαγή πληγμάτων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν ανησυχεί βαθιά τις διεθνείς αγορές και τους περιφερειακούς παράγοντες. Τα Στενά του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού, βρίσκονται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης και κάθε νέα ένταση εκεί επηρεάζει άμεσα τις τιμές ενέργειας παγκοσμίως. Οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον παρακολουθούν με αυξανόμενη ανησυχία, γνωρίζοντας ότι κάθε νέο χτύπημα μπορεί να πυροδοτήσει αλυσιδωτές αντιδράσεις σε μια ήδη εύφλεκτη περιοχή. Το Ιράν δεν έχει εκδώσει άμεση επίσημη απάντηση στις τελευταίες δηλώσεις του Τραμπ, αφήνοντας την εξέλιξη της κρίσης εξαιρετικά απρόβλεπτη.
