Σαφές και αδιαμφισβήτητο μήνυμα έστειλε το Ευρωκοινοβούλιο προς την Άγκυρα τη Δευτέρα 16 Ιουνίου 2026: η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ δεν μπορεί να επανεκκινήσει υπό τις παρούσες συνθήκες. Το ζήτημα συζητήθηκε στην Ολομέλεια στο Στρασβούργο, όπου ο εισηγητής της σχετικής έκθεσης τόνισε τις βαθιές ανησυχίες για την εσωτερική κατάσταση της χώρας. Η έκθεση αναμένεται να τεθεί την επόμενη μέρα σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια, μετά την κατάθεση τροπολογιών τον τελευταίο μήνα.
Δέκα χρόνια αναμονής χωρίς αποτέλεσμα
Ο εισηγητής της έκθεσης, Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ (Σοσιαλιστές, Ισπανία), μίλησε με ιδιαίτερη αιχμή κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης. «Εδώ και δέκα χρόνια περιμένουμε καλά νέα από την Τουρκία», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι καταγράφεται «απόλυτη έλλειψη βούλησης» συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές αρχές. Ο Ισπανός ευρωβουλευτής χαρακτήρισε την Τουρκία «πραγματικά αυταρχική χώρα» και αμφισβήτησε ευθέως τη συμβατότητά της με τις θεμελιώδεις αξίες της ΕΕ. Ωστόσο, αναγνώρισε ότι υπάρχει σημαντικό κομμάτι της τουρκικής κοινωνίας που επιθυμεί δημοκρατία και όχι απολυταρχισμό, τονίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι δεν θέλουν να «σκοτώσουν και την τελευταία ελπίδα» αυτών των πολιτών.
Η έκθεση για την Τουρκία εγκρίθηκε στα τέλη Απριλίου 2026 από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωκοινοβουλίου. Ο Σάντσεθ Αμόρ επισήμανε ότι οι ενταξιακές διαδικασίες «ορθώς έχουν παγώσει» και δεν μπορούν να επανεκκινήσουν χωρίς ουσιαστική βελτίωση της κατάστασης στη χώρα. Το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, υπογράμμισε, αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για οποιαδήποτε προσέγγιση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις κρατήσεις και φυλακίσεις, συμπεριλαμβανομένου του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, καθώς και στον εκφοβισμό ακτιβιστών και πολιτικών αντιπάλων.
Αντιδράσεις — Τουρκία ένταξη ΕΕ και ο ρόλος Ελλάδας-Κύπρου
Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος, η οποία χαρακτήρισε σοβαρές τις ανησυχίες που αποτυπώνει η έκθεση. Η Κος υπενθύμισε ότι η Τουρκία παραμένει «βασικός εταίρος, σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και υποψήφια χώρα», τονίζοντας όμως ότι «δεν έχει υπάρξει απτή πρόοδος στο κράτος δικαίου και τις θεμελιώδεις ελευθερίες». Αντίθετα, παρατηρείται οπισθοδρόμηση από το 2018 και εντεύθεν. Η Επίτροπος επεσήμανε διώξεις πολιτικών, δημοσιογράφων και επιχειρηματιών, καθώς και δικαστικές εξελίξεις που πλήττουν τον πολιτικό πλουραλισμό.
Η Μάρτα Κος ξεκαθάρισε ότι χωρίς πρόοδο στο κράτος δικαίου «δεν θα υπάρξει δυνατότητα επανέναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων». Ανέφερε ωστόσο ότι οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας αναζωογονούνται σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, όπως η διαχείριση μεταναστευτικών ροών — με περίπου 2,3 εκατομμύρια πρόσφυγες στην Τουρκία — και το εμπόριο, καθώς η Τουρκία κατατάσσεται ως ο 5ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της ΕΕ. Η τελωνειακή ένωση αποτελεί επίσης πεδίο σχετικά εύρυθμης συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο εισηγητής Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ τόνισε ξεχωριστά τον κρίσιμο ρόλο της Ελλάδας και της Κύπρου στο πλαίσιο της σχέσης ΕΕ-Τουρκίας. Οι δύο χώρες, υπογράμμισε, αποτελούν «κρίσιμους και αναπόσπαστους πυλώνες» αυτής της σχέσης και οποιαδήποτε διπλωματική εξομάλυνση με την Άγκυρα οφείλει να τις λαμβάνει υπόψη. Επεσήμανε τα σοβαρά ελλείμματα εμπιστοσύνης και τις αποκλίσεις από τις αρχές της καλής γειτονίας, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά πριν από οποιαδήποτε επανεκκίνηση. Τα ζητήματα ασφάλειας και άμυνας, πρόσθεσε, παραμένουν κομβικά στη σχέση ΕΕ με την Άγκυρα.
Τι ακολουθεί
Η Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο θα ψηφίσει επί της έκθεσης για την Τουρκία την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026. Η έκθεση εγκρίθηκε από την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων στα τέλη Απριλίου και στη συνέχεια κατατέθηκαν τροπολογίες για έναν περίπου μήνα. Η τελική ψήφος αναμένεται να αποστείλει ένα ακόμη σαφές μήνυμα στην Άγκυρα, ότι κάθε βήμα προς την ΕΕ απαιτεί υποχρεωτικά ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου και στα ανθρώπινα δικαιώματα.
