Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προειδοποίησε την Τρίτη 30 Ιουνίου για την κρίση χρηματοδότησης της UNRWA, του Γραφείου Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες στην Εγγύς Ανατολή. Η προειδοποίηση διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια διάσκεψης δωρητών της υπηρεσίας, την ώρα που οι συνθήκες ζωής εκατομμυρίων Παλαιστινίων στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη, στον Λίβανο, στη Συρία και στην Ιορδανία κρέμονται από μια κλωστή. Ο κ. Γκουτέρες τόνισε ότι διακυβεύονται η ασφάλεια και η ευημερία εκατομμυρίων προσφύγων.
Ο ΟΗΕ περιγράφει σαρωτικούς περιορισμούς και έλλειψη ρευστότητας
Ο Γκουτέρες αναφέρθηκε στις «απόλυτα φρικιαστικές» συνθήκες που επικρατούν στη Γάζα, στην κλιμάκωση του εποικισμού στη Δυτική Όχθη και στη βία των Ισραηλινών εποίκων, καθώς και στις συνέπειες του πολέμου που διεξάγει το Ισραήλ εναντίον της Χεζμπολά στον Λίβανο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η κατάσταση της υπηρεσίας γίνεται «ολοένα πιο επισφαλής», καθώς η UNRWA αντιμετωπίζει σαρωτικούς περιορισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη και έλλειψη ρευστότητας που θέτουν σε κίνδυνο το έργο της σε όλη την περιοχή. Η υπηρεσία, που δημιουργήθηκε με εντολή της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 1949, διαχειρίζεται κέντρα υγείας και σχολεία σε πέντε διαφορετικές περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ εξέφρασε την ανησυχία του για τις συνεχιζόμενες προσπάθειες περιθωριοποίησης και υπονόμευσης της UNRWA μέσω παραπληροφόρησης, εκστρατειών κατασυκοφάντησης, νομοθετικών ενεργειών, επιχειρησιακών περιορισμών και διπλωματικών εμποδίων. Υπενθύμισε παράλληλα ότι 390 εργαζόμενοι της υπηρεσίας έχουν σκοτωθεί στη Λωρίδα της Γάζας από την 7η Οκτωβρίου 2023, όταν και ξεκίνησε ο πόλεμος μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο τμήμα του ισραηλινού εδάφους.
Οι κατηγορίες του Ισραήλ και το χρηματοδοτικό κενό
Η UNRWA αποτελεί εδώ και καιρό στόχο κατηγοριών από την πλευρά του Ισραήλ, οι οποίες κλιμακώθηκαν μετά την επίθεση της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023. Η ισραηλινή κυβέρνηση κατηγορεί την υπηρεσία για μεροληψία, υποστηρίζοντας πως είναι «γεμάτη πράκτορες της Χαμάς», και μάλιστα της απαγόρευσε διά νόμου να είναι παρούσα και να δρα στο έδαφός της. Αντιμέτωπη με αυτό το κλίμα πιέσεων, αλλά κυρίως με σοβαρή έλλειψη χρηματοδότησης, η υπηρεσία αναγκάστηκε ήδη να μειώσει τις υπηρεσίες που παρέχει από την αρχή της χρονιάς.
Ο Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε νέα μείωση μπορεί να οδηγήσει την κατάσταση πέρα από το σημείο της ρήξης. Ο ίδιος χαρακτήρισε την UNRWA «δύναμη σταθεροποίησης» στην περίοδο αστάθειας που διανύει η περιοχή, καλώντας τα κράτη μέλη και τους δωρητές να σπεύσουν να καλύψουν το χρηματοδοτικό κενό. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το κενό αυτό ανέρχεται σε 100 εκατομμύρια δολάρια.
Τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν βαθύ έλλειμμα
Τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η υπηρεσία για το 2025 αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος. Η UNRWA ενημερώθηκε για δεσμεύσεις χρηματοδότησης ύψους 887 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ οι πραγματικές συνεισφορές που εισπράχθηκαν ανήλθαν σε 829 εκατομμύρια δολάρια. Το ποσό αυτό καλύπτει μόλις το 27% των συνολικών χρηματοδοτικών αναγκών της υπηρεσίας, οι οποίες υπολογίζονται σε 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Η μεγάλη αυτή απόκλιση μεταξύ αναγκών και διαθέσιμων πόρων αποτυπώνει το μέγεθος της πρόκλησης που αντιμετωπίζει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών στην προσπάθειά του να διατηρήσει τη λειτουργία βασικών υπηρεσιών υγείας και εκπαίδευσης για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες.
