Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τους κανόνες της αγοράς εργασίας με έναν απρόσμενο τρόπο. Ενώ πριν από μια δεκαετία οι φοιτητές τεχνών και ανθρωπιστικών επιστημών ενθαρρύνονταν να στραφούν στον προγραμματισμό για να βρουν δουλειά, σήμερα το ρεύμα αντιστρέφεται. Η ομοσπονδιακή τράπεζα της Νέας Υόρκης δημοσίευσε στοιχεία που δείχνουν ότι οι αμερικανοί απόφοιτοι φιλοσοφίας βρίσκουν ευκολότερα δουλειά από τους συναδέλφους τους στην επιστήμη υπολογιστών, με πολλούς από αυτούς να προσλαμβάνονται από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
Η στροφή προς τη φιλοσοφία στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης
Το φαινόμενο περιγράφεται εκτενώς από τον Economist και τους Financial Times, οι οποίοι καταγράφουν πώς οι φιλόσοφοι μετατρέπονται σε ολοένα πιο ζητούμενα στελέχη των τεχνολογικών ομάδων. Ο Λουτσιάνο Φλορίντι, καθηγητής Φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο Γέιλ, δηλώνει στον Economist ότι «οι φοιτητές μας λαμβάνουν προσφορές εργασίας πριν καν αποφοιτήσουν», περιγράφοντας την κλίμακα των αποχωρήσεων από τα τμήματα φιλοσοφίας ως «αιμορραγία». Η δήλωση αυτή καταδεικνύει πόσο γρήγορα άλλαξε η ζήτηση για συγκεκριμένες ειδικότητες μέσα σε λίγα χρόνια.
Κορυφαίες εταιρείες όπως η Anthropic και η Google DeepMind προσλαμβάνουν πλέον φιλοσόφους με στόχο να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα, τη λογική και τα όρια ασφαλείας των γλωσσικών μοντέλων τους. Η πρόκληση, όπως σημειώνεται, δεν αφορά μόνο την κατασκευή της τεχνολογίας αλλά και τον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο αυτή θα πρέπει να συμπεριφέρεται και να επηρεάζει την κοινωνία. Έτσι, ο ρόλος του φιλοσόφου μέσα σε μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης αποκτά πρακτική διάσταση, καθώς καλείται να διαχειριστεί σύνθετα ηθικά ζητήματα και να «ευθυγραμμίσει» τη συμπεριφορά των μοντέλων με ανθρώπινες αξίες.
Το «Σύνταγμα» του Claude και η ψηφιακή προσωπικότητα
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Anthropic, η εταιρεία πίσω από το μοντέλο Claude, η οποία ανέπτυξε ένα έγγραφο συστήματος που ονομάζει «Σύνταγμα». Το κείμενο αυτό αντλεί αναφορές από την αρχαία φιλοσοφία και τις διακηρύξεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων προκειμένου να υπαγορεύσει τη συμπεριφορά του μοντέλου. Επικεφαλής φιλόσοφος της εταιρείας είναι η Αμάντα Ασκελ, η οποία περνά τις μέρες της μελετώντας τα μοτίβα συλλογισμού του Claude και μιλώντας μαζί του, χτίζοντας σταδιακά την προσωπικότητά του και διορθώνοντας τις αποτυχίες του μέσα από προτροπές.
Σε συνέντευξή της στη Wall Street Journal, η Αμάντα Ασκελ εξηγεί ότι στόχος της είναι να προικίσει το Claude με «μια αίσθηση ηθικής – μια ψηφιακή ψυχή» που καθοδηγεί τα εκατομμύρια συζητήσεις που πραγματοποιεί κάθε εβδομάδα με χρήστες σε όλο τον κόσμο. «Υπάρχει αυτό το ανθρώπινο στοιχείο στα μοντέλα που πιστεύω ότι είναι σημαντικό να αναγνωριστεί», τονίζει, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αναπόφευκτα θα σχηματίσουν κάποιου είδους αίσθηση εαυτού. Παρομοιάζει μάλιστα το έργο της με τις προσπάθειες ενός γονέα που μεγαλώνει παιδί, εκπαιδεύοντας το Claude να ξεχωρίζει το σωστό από το λάθος.
Παράλληλα, η Αμάντα Ασκελ εμποτίζει το μοντέλο με ξεχωριστά χαρακτηριστικά προσωπικότητας, καθοδηγώντας το προς τη συναισθηματική νοημοσύνη ώστε να μη λειτουργεί ούτε επιθετικά ούτε υποχωρητικά απέναντι στους χρήστες του. Ίσως το πιο σημαντικό κομμάτι της δουλειάς της είναι η ενίσχυση της κατανόησης που έχει το Claude για τον εαυτό του, ώστε το μοντέλο να μην εκφοβίζεται εύκολα ούτε να χειραγωγείται από τους χρήστες που προσπαθούν να παρακάμψουν τους περιορισμούς ασφαλείας του.
