Η δημόσια ραδιοτηλεόραση της Ουγγαρίας σταμάτησε να εκπέμπει για αρκετές ώρες το απόγευμα, σε μια κίνηση που ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ χαρακτήρισε ιστορική. Τα τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά δίκτυα του ομίλου MTVA, τα οποία θεωρούνται προσκείμενα στον πρώην πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν, διέκοψαν την κανονική τους ροή προκειμένου να αναδιαμορφώσουν τα δελτία ειδήσεων και να επανεκκινήσουν σε νέα βάση. Η κίνηση έρχεται λίγους μήνες μετά τη νίκη του Μαγιάρ στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου, με την οποία τερματίστηκε η 16ετής διακυβέρνηση του Όρμπαν. Η αναστολή λειτουργίας αφορά τόσο το κεντρικό τηλεοπτικό κανάλι M1 όσο και τον ραδιοφωνικό σταθμό Kossuth, ανοίγοντας μια νέα σελίδα για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση της Ουγγαρίας.
Μαύρη οθόνη και δημόσια συγγνώμη
Από νωρίς το απόγευμα, οι τηλεθεατές του M1, του βασικού καναλιού του ομίλου, αντίκρισαν μια μαύρη οθόνη στις οθόνες τους. Στο κείμενο που εμφανίστηκε αναγραφόταν ότι τα δημόσια μέσα ενημέρωσης δεν πρέπει να λένε ψέματα και ότι η διοίκηση ζητά συγγνώμη επειδή αυτό συνέβαινε επί σειρά ετών. Το ίδιο μήνυμα ανέφερε ότι το ειδησεογραφικό πρόγραμμα του καναλιού έχει ανασταλεί προσωρινά, με τους τηλεθεατές να καλούνται να παραμείνουν συντονισμένοι. Ανάλογη μαύρη οθόνη εμφανίστηκε και στον ιστότοπο του δικτύου, ενώ στη συχνότητα του ραδιοφωνικού σταθμού Kossuth μεταδιδόταν το πρόγραμμα του μουσικού ραδιοφώνου Bartok.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ομίλου MTVA, ο οποίος εποπτεύει έξι τηλεοπτικά δίκτυα και επτά ραδιοφωνικά δίκτυα της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, τα προγράμματα του M1 επρόκειτο να επαναληφθούν το βράδυ στις 19:56 τοπική ώρα, δηλαδή στις 20:56 ώρα Ελλάδας. Η συγκεκριμένη ώρα επιλέχθηκε ως αναφορά στο 1956 και στην ουγγρική επανάσταση εναντίον των Σοβιετικών. Ωστόσο, η επανεκκίνηση θα γινόταν χωρίς τα καθιερωμένα δελτία ειδήσεων, καθώς το κανάλι θα μεταδίδει προσωρινά ταινίες και ψυχαγωγικό περιεχόμενο. Την απόφαση διακοπής των εκπομπών έλαβε ο νεοδιορισθέντας προσωρινός γενικός διευθυντής του ομίλου, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναμόρφωσης που ξεκίνησε μετά την αλλαγή κυβέρνησης.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ ανακοίνωσε στο Facebook ότι «η προπαγάνδα σταμάτησε να μεταδίδεται από τα δημόσια ΜΜΕ», χαρακτηρίζοντας τη μέρα ιστορική για την Ουγγαρία. Με στόχο την αντικειμενική ειδησεογραφική υπηρεσία, ο ίδιος εξέδωσε διάταγμα για ολοκληρωμένη και άμεση αναθεώρηση των δημόσιων μέσων ενημέρωσης και της χρηματοδότησής τους. Η νέα κυβέρνηση δεν περιορίστηκε στα κρατικά μέσα, καθώς στοχοποίησε και ιδιωτικά κανάλια που ανήκουν σε επιχειρηματίες συνδεδεμένους με τον Όρμπαν. Στο ιδιωτικό δίκτυο TV2, οι βασικοί παρουσιαστές των δελτίων ειδήσεων αντικαταστάθηκαν, ενώ απολύθηκε και ο διευθυντής ειδήσεων του καναλιού.
Ο Βίκτορ Όρμπαν αντέδρασε άμεσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χαρακτηρίζοντας την απόφαση «νέο παράδειγμα αυταρχισμού» εκ μέρους του κόμματος Tisza του Μαγιάρ. Ο πρώην πρωθυπουργός προέτρεψε τους Ούγγρους πολίτες που ενδιαφέρονται για «την αλήθεια» να παρακολουθούν το ιδιωτικό κανάλι HirTV, το οποίο συνδέεται με το κόμμα του, τη Fidesz. Ο έλεγχος των μέσων ενημέρωσης αποτελούσε βασικό πυλώνα της 16χρονης διακυβέρνησης του Όρμπαν, περίοδος κατά την οποία η Ουγγαρία υποχώρησε από την 23η στην 74η θέση στον δείκτη ελευθερίας του Τύπου των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα, μεταξύ 2010 και 2026. Η προηγούμενη κυβέρνηση είχε αρνηθεί κατ’ επανάληψη ότι άσκησε πίεση στα μέσα ενημέρωσης, υποστηρίζοντας ότι πληρούσε τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ελευθερία του Τύπου.
Τι ακολουθεί για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση της Ουγγαρίας
Στο δελτίο Τύπου του ομίλου MTVA, με τον νέο διευθυντή στο τιμόνι, αναφέρεται ότι η μαύρη οθόνη συμβολίζει το τέλος μιας εποχής και την επανεκκίνηση της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης με τρόπο αξιόπιστο και αντικειμενικό. Η κυβέρνηση Μαγιάρ φαίνεται αποφασισμένη να προχωρήσει σε πλήρη αναδιάρθρωση του τρόπου λειτουργίας και χρηματοδότησης των κρατικών μέσων, με στόχο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του κοινού. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η μετάβαση θα οδηγήσει σε πραγματική ανεξαρτησία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης της Ουγγαρίας ή αν θα προκαλέσει νέες εντάσεις με τους υποστηρικτές του Όρμπαν.
