Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε τελεσίγραφο στη Meta, ζητώντας να αλλάξει τον εθιστικό σχεδιασμό στο Instagram και στο Facebook, διαφορετικά η εταιρεία του Μαρκ Ζάκερμπεργκ κινδυνεύει με πρόστιμα για παραβίαση των κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο. Η εκτελεστική εξουσία του μπλοκ δημοσίευσε τα προκαταρκτικά της ευρήματα την Παρασκευή, βάσει του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών. Η ανακοίνωση έρχεται λίγες ημέρες πριν από νέα σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων της Ένωσης τη Δευτέρα, για τον καθορισμό ελάχιστης ηλικίας χρήσης στα social media. Ο εθιστικός σχεδιασμός των δύο πλατφορμών βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ρυθμιστικής ατζέντας.
Διαβάστε επίσης: Η ΕΕ κατηγορεί τη Meta για εθιστικό σχεδιασμό στο Instagram
Οι αλλαγές που ζητά η Κομισιόν
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Επιτροπής, η Meta οφείλει να απενεργοποιήσει λειτουργίες όπως η αυτόματη αναπαραγωγή και η απεριόριστη κύλιση στις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις των εφαρμογών της. Παράλληλα, ζητείται η αποτελεσματική εφαρμογή «διαλειμμάτων χρόνου οθόνης» για τους χρήστες, καθώς και η τροποποίηση του αλγορίθμου προτάσεων, ο οποίος επί του παρόντος έχει σχεδιαστεί ώστε να μεγιστοποιεί την αλληλεπίδραση. «Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Meta πρέπει να εφαρμόσει αλλαγές στο σχεδιασμό τόσο του Instagram όσο και του Facebook», ανέφερε η εκτελεστική εξουσία της Ένωσης σε ανακοίνωσή της. Η διατύπωση αυτή δείχνει ότι η Κομισιόν δεν ζητά απλώς αισθητικές ρυθμίσεις, αλλά ριζική αναθεώρηση της λειτουργίας των δύο εφαρμογών.
Στα ευρήματά της, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Meta δεν αξιολόγησε σωστά τους κινδύνους που συνδέονται με τον εθιστικό σχεδιασμό, συμπεριλαμβανομένων των «εξαιρετικά εξατομικευμένων προτάσεων», της αυτόματης αναπαραγωγής και της απεριόριστης κύλισης, γνωστής και ως doomscrolling. Όπως σημειώνεται στην ανακοίνωση, αυτά τα χαρακτηριστικά «τροφοδοτούν την επιθυμία του χρήστη να συνεχίζει να κάνει κύλιση και θέτουν τον εγκέφαλο σε λειτουργία αυτόματου πιλότου», συμβάλλοντας σε ανθυγιεινές συνήθειες και καταναγκαστική χρήση. Η περιγραφή αυτή αποτελεί έναν από τους πιο αναλυτικούς χαρακτηρισμούς που έχει διατυπώσει η Επιτροπή για τον τρόπο λειτουργίας μεγάλων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης.
Πρόστιμα έως 6% των ετήσιων εσόδων
Η Meta θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πρόστιμο έως και 6% των ετήσιων παγκόσμιων εσόδων της, εάν δεν συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις που έθεσε η Επιτροπή βάσει του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών. Πρόκειται για ένα από τα αυστηρότερα εργαλεία επιβολής που διαθέτει η Ένωση απέναντι σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, και η εφαρμογή του σε μια εταιρεία του μεγέθους της Meta θα μπορούσε να μεταφραστεί σε πρόστιμο ύψους δισεκατομμυρίων ευρώ. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη ανακοινώσει τελική απόφαση, ωστόσο τα προκαταρκτικά ευρήματα αποτελούν το πρώτο βήμα πριν από ενδεχόμενη επίσημη κύρωση.
Η απάντηση της Meta
Ο εκπρόσωπος της Meta, Μπεν Γουόλτερς, δήλωσε ότι η εταιρεία διαφωνεί με τα προκαταρκτικά ευρήματα της Επιτροπής. «Διαφωνούμε με αυτά τα προκαταρκτικά ευρήματα, τα οποία δεν λαμβάνουν με ακρίβεια υπόψη τα σημαντικά μέτρα που έχουμε λάβει για την προστασία των εφήβων», ανέφερε ο Γουόλτερς. Ο εκπρόσωπος της εταιρείας παρέπεμψε στους Λογαριασμούς Εφήβων, τους οποίους λάνσαρε το Instagram το 2024, υποστηρίζοντας ότι «προστατεύουν αυτόματα τους εφήβους και δίνουν στους γονείς τον έλεγχο». Η Meta φαίνεται να επιχειρεί να παρουσιάσει τα υπάρχοντα εργαλεία ασφαλείας της ως επαρκή απάντηση στις ανησυχίες της Επιτροπής.
Έρευνα από το 2024 και προηγούμενο πόρισμα κατά του TikTok
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ερευνά τη Meta από τον Μάιο του 2024 για πιθανές παραβιάσεις των κανόνων της για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε προηγούμενη σειρά ευρημάτων, η εκτελεστική εξουσία της Ένωσης είχε ήδη κατηγορήσει την εταιρεία ότι δεν κάνει αρκετά για να κρατήσει τους χρήστες κάτω των 13 ετών μακριά από τις πλατφόρμες της, καθώς και ότι δεν παρέχει επαρκή διαφάνεια σε εξωτερικούς ενδιαφερόμενους φορείς. Τον Φεβρουάριο, η Επιτροπή είχε εκδώσει ανάλογο πόρισμα και κατά του TikTok, υποστηρίζοντας ότι η πλατφόρμα στόχευε νεαρούς χρήστες μέσω εθιστικού σχεδιασμού. Η υπόθεση της Meta εντάσσεται έτσι σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ελέγχων που έχει ξεκινήσει η Ένωση απέναντι στις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο τη μεγαλύτερη προστασία των ανήλικων χρηστών στο διαδίκτυο.
