Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε σήμερα, Παρασκευή 10 Ιουλίου, το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) που φέρνει ριζική μεταρρύθμιση για το νερό στην Ελλάδα. Το κείμενο προβλέπει την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, οι οποίες αναλαμβάνουν πλέον τη διαχείριση δεκάδων μικρότερων παρόχων ύδρευσης και αποχέτευσης. Η διαβούλευση θα διαρκέσει έως τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, ενώ στόχος του ΥΠΕΝ είναι ο εξορθολογισμός ενός συστήματος που σήμερα αριθμεί πάνω από 735 φορείς σε ολόκληρη τη χώρα.
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Η βασικότερη αλλαγή αφορά τη γεωγραφική επέκταση της ΕΥΔΑΠ, η οποία αποκτά αρμοδιότητα σε ολόκληρη την ηπειρωτική Αττική, καθώς και στην Αίγινα, το Αγκίστρι, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια, με μοναδική εξαίρεση τη Σκύρο. Παράλληλα, για πρώτη φορά στην ιστορία της εταιρείας, η ΕΥΔΑΠ αναλαμβάνει και αρμοδιότητες που αφορούν την άρδευση, με στόχο να υπάρχει ενιαία διαχείριση των υδατικών πόρων και οικονομίες κλίμακας προς όφελος των καταναλωτών. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η επέκταση της χωρικής αρμοδιότητας θα ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από την ψήφισή του.
Αντίστοιχη επέκταση προβλέπεται και για την ΕΥΑΘ, η οποία θα δραστηριοποιείται πλέον στο σύνολο των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην αντιμετώπιση των οξυμένων προβλημάτων επάρκειας νερού που καταγράφονται στην περιοχή, στη μείωση των απωλειών στα δίκτυα ύδρευσης και στη βελτίωση της λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Συνολικά, με τη μεταρρύθμιση συνενώνονται οι δυνάμεις 70 παρόχων υπηρεσιών ύδατος σε δύο μεγάλους δημόσιους οργανισμούς, την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
Η μεταρρύθμιση δεν περιορίζεται στη θεσμική αναδιάρθρωση. Συνοδεύεται από πρόγραμμα 103 έργων υποδομής σε 63 δήμους της χώρας, συνολικού προϋπολογισμού 142 εκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για έργα αφαλάτωσης, αναβάθμισης και αντικατάστασης παλαιών δικτύων ύδρευσης, καθώς και κατασκευής νέων υποδομών, τα οποία είτε έχουν ήδη υλοποιηθεί τους τελευταίους δέκα μήνες είτε δρομολογούνται για το αμέσως επόμενο διάστημα. Παράλληλα, η μεταρρύθμιση συνοδεύεται από την οριστική διευθέτηση οφειλών ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ των απορροφούμενων Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς παρόχους ενέργειας, η οποία έχει ήδη νομοθετηθεί.
Στόχοι και πλαίσιο της μεταρρύθμισης
Το ΥΠΕΝ περιγράφει το νομοσχέδιο ως το πρώτο βήμα προς έναν ενιαίο και ολιστικό σχεδιασμό στη διαχείριση του νερού, εντάσσοντάς το στη συνολική Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα. Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο τονίζει: «Το νερό είναι ευθύνη όλων μας. Δεν ανήκει μόνο σε εμάς, αλλά και στις επόμενες γενιές. Οφείλουμε να το προστατεύσουμε, να περιορίσουμε τη σπατάλη του και να διασφαλίσουμε ότι θα παραμείνει άφθονο, ποιοτικό και οικονομικά προσιτό». Η φράση αυτή συνοψίζει τη φιλοσοφία πίσω από τη μεταρρύθμιση, που επιχειρεί να συνδυάσει την περιβαλλοντική προστασία με την οικονομική βιωσιμότητα των υπηρεσιών ύδρευσης.
Σύμφωνα με το υπουργείο, η συνένωση των φορέων αναμένεται να περιορίσει τον σημερινό κατακερματισμό του κλάδου, μειώνοντας τις αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων και το αυξημένο λειτουργικό κόστος που προκαλεί η ύπαρξη εκατοντάδων μικρών παρόχων. Παράλληλα, η νέα δομή αναμένεται να διευκολύνει την πρόσβαση σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και δανειακά κεφάλαια, στοιχείο που θα ενισχύσει την υλοποίηση μελλοντικών έργων υποδομής. Το ΥΠΕΝ εκτιμά επίσης ότι οι δύο μεγάλοι δημόσιοι οργανισμοί θα έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να προσελκύσουν εξειδικευμένο προσωπικό, κάτι που σήμερα δυσκολεύει πολλούς μικρούς παρόχους.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διάσταση της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Η αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, σύμφωνα με το υπουργείο, θα συμβάλει στην προστασία τους, ενώ η επέκταση της δραστηριότητας της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε περιοχές που σήμερα εξυπηρετούνται από ιδιωτικούς ή μικρότερους δημοτικούς φορείς ενισχύει τον δημόσιο χαρακτήρα της διαχείρισης του νερού στη χώρα.
Τι ακολουθεί
Το σχέδιο νόμου παραμένει σε δημόσια διαβούλευση έως τη Δευτέρα 20 Ιουλίου, περίοδο κατά την οποία πολίτες, φορείς και δήμοι μπορούν να καταθέσουν τις παρατηρήσεις τους. Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, το νομοσχέδιο αναμένεται να οδηγηθεί προς ψήφιση, ενώ η γεωγραφική επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ προβλέπεται να ολοκληρωθεί εντός ενός έτους από τη θέσπισή του, με την απορρόφηση δεκάδων τμημάτων δήμων να αποτελεί το πρώτο στάδιο εφαρμογής της μεταρρύθμισης για το νερό.
