Το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας βρίσκεται σε αγώνα δρόμου με τα χωροταξικά πλαίσια για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τον τουρισμό και τη βιομηχανία, καθώς το χρονικό περιθώριο για την ολοκλήρωσή τους στενεύει επικίνδυνα. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έχει θέσει ως νέο ορόσημο την 31η Αυγούστου για την οριστικοποίηση τριών κρίσιμων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων. Η ημερομηνία συνδέεται άμεσα με τις δεσμεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και λειτουργεί πλέον ως σκληρό όριο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Μέλη του Συμβουλίου εκφράζουν έντονο προβληματισμό τόσο για τον διαθέσιμο χρόνο όσο και για τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η όλη διαδικασία.
Τρία κρίσιμα χωροταξικά πλαίσια υπό ασφυκτική πίεση
Η διαδικασία αφορά τρία νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια (ΕΧΠ), τα οποία καλύπτουν τους τομείς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, του Τουρισμού και της Βιομηχανίας. Τα τρία σχέδια περνούν αυτή την περίοδο από την κρίση του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας, του οργάνου που καλείται να διατυπώσει τη γνώμη του πριν από την τελική τους έγκριση. Όπως αναφέρουν στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» μέλη του Συμβουλίου, η 31η Αυγούστου αποτελεί πλέον απόλυτο χρονικό όριο, δεδομένου ότι η ημερομηνία είναι δεμένη με υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Ελλάδα απέναντι στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Παρότι οι συνεδριάσεις του Συμβουλίου πραγματοποιούνται με ιδιαίτερα πυκνό ρυθμό, τα μέλη περιγράφουν τον διαθέσιμο χρόνο ως οριακό. Η πίεση δεν οφείλεται μόνο στον μεγάλο όγκο της ύλης που πρέπει να επεξεργαστούν, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο έχει οργανωθεί η τελική φάση της διαβούλευσης, κάτι που δυσχεραίνει ακόμα περισσότερο το έργο των μελών.
Ανεστραμμένη διαδικασία και βουνό παρατηρήσεων
Σύμφωνα με όσα επισημαίνουν μέλη του Συμβουλίου, η συνήθης σειρά των βημάτων έχει αντιστραφεί. Υπό κανονικές συνθήκες, η αρμόδια Διεύθυνση Χωροταξίας του ΥΠΕΝ, που λειτουργεί ως γραμματεία του οργάνου, θα έπρεπε πρώτα να επεξεργαστεί τα σχόλια, τις ενστάσεις και τις παρατηρήσεις που κατατέθηκαν κατά τις δημόσιες διαβουλεύσεις, ώστε στη συνέχεια να φέρει στο Συμβούλιο ένα επικαιροποιημένο σχέδιο των τριών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων (ΚΥΑ). Στην πράξη, όμως, τα μέλη καλούνται να τοποθετηθούν πάνω στα αρχικά κείμενα που είχαν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, χωρίς να έχουν μπροστά τους την τελική βάση πάνω στην οποία καλούνται να γνωμοδοτήσουν.
Αντί για ένα ενοποιημένο τελικό κείμενο, τα μέλη του Συμβουλίου έχουν λάβει πολυσέλιδα αρχεία Excel με το σύνολο των σχολίων που κατατέθηκαν στις διαβουλεύσεις. Πρόκειται για εκατοντάδες παρατηρήσεις από φορείς, επιστημονικές οργανώσεις και ενδιαφερόμενα μέρη, τις οποίες τα μέλη πρέπει να αξιολογήσουν μέσα σε ιδιαίτερα περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η αντεστραμμένη αυτή λογική σημαίνει ότι το Συμβούλιο συζητά επί των αρχικών κειμένων και καταθέτει τις δικές του παρατηρήσεις, οι οποίες θα πρέπει στη συνέχεια να αξιοποιηθούν από την αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΝ πριν από την οριστική διαμόρφωση των τριών ΚΥΑ.
Πυκνό πρόγραμμα συνεδριάσεων μέχρι το τέλος Αυγούστου
Με δεδομένο ότι η προθεσμία της 31ης Αυγούστου θεωρείται μη διαπραγματεύσιμη λόγω των δεσμεύσεων απέναντι στο Ταμείο Ανάκαμψης, το Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας έχει προχωρήσει σε ιδιαίτερα πυκνό πρόγραμμα συνεδριάσεων προκειμένου να κλείσει έγκαιρα η διαδικασία γνωμοδότησης και για τα τρία χωροταξικά πλαίσια. Η πίεση του χρόνου αποτυπώνεται καθαρά στον προγραμματισμό των επόμενων συναντήσεων, με τα μέλη να καλούνται να επεξεργαστούν μεγάλο όγκο υλικού σε σύντομο διάστημα, ώστε οι παρατηρήσεις τους να προλάβουν να ενσωματωθούν στα τελικά σχέδια των ΚΥΑ για τις ΑΠΕ, τον τουρισμό και τη βιομηχανία. Η έκβαση της διαδικασίας θεωρείται καθοριστική για τον χωροταξικό σχεδιασμό των τριών αυτών κλάδων τα επόμενα χρόνια.
