Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή προκάλεσε ένα πρωτοφανές άλμα στις τιμές πετρελαίου την Παρασκευή, μετά την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ. Το πετρέλαιο Μπρεντ εκτινάχθηκε κατά 9,59% και έκλεισε στα 83,30 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο που έχει σημειωθεί ποτέ σε μία και μόνο συνεδρίαση. Ο αποκλεισμός τίθεται σε ισχύ από αύριο, Τρίτη 14 Ιουλίου, στις 23:00 ώρα Ελλάδος, όπως ανακοίνωσε το Κοινό Κέντρο Θαλάσσιων Πληροφοριών (JMIC). Η εξέλιξη αναζωπυρώνει τις ανησυχίες για τη σταθερότητα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ επαναφέρει τον ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν από την Τρίτη
Ιστορικό άλμα στις τιμές πετρελαίου
Τα συμβόλαια του Μπρεντ παράδοσης Σεπτεμβρίου κατέγραψαν άνοδο 9,59%, κλείνοντας στα 83,30 δολάρια το βαρέλι. Ανάλογη πορεία ακολούθησε και το αμερικανικό αργό WTI, με τα συμβόλαια παράδοσης Αυγούστου να ενισχύονται κατά 9,42% και να κλείνουν στα 78,14 δολάρια το βαρέλι. Οι αναλυτές του Eurasia Group σημείωσαν πως οι αγορές είχαν αγνοήσει σε μεγάλο βαθμό τις πρόσφατες επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, όμως η κατάρρευση της εύθραυστης ισορροπίας ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη άλλαξε άρδην τα δεδομένα στην αγορά ενέργειας.
Ο αποκλεισμός θα καλύπτει το σύνολο της νότιας ακτογραμμής του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των λιμανιών και των τερματικών σταθμών πετρελαίου. Το JMIC διευκρίνισε πως όλα τα ουδέτερα πλοία προειδοποιούνται να αποχωρήσουν από την περιοχή πριν την έναρξη εφαρμογής του μέτρου. Παράλληλα, ο αποκλεισμός δεν θα εμποδίζει τη διέλευση ουδέτερων πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, εφόσον αυτά κατευθύνονται προς ή προέρχονται από προορισμούς εκτός Ιράν, ενώ οι ανθρωπιστικές αποστολές θα επιτρέπονται μετά από ελέγχους.
Οι δηλώσεις Τραμπ και οι αντιδράσεις
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησής του στο Truth Social την επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού, γράφοντας πως ο «φύλακας των Στενών του Ορμούζ» θα αποζημιώνεται με ποσοστό 20% επί κάθε μεταφερόμενου φορτίου, ώστε να καλύπτονται τα έξοδα ασφάλειας στην περιοχή. Νωρίτερα, μιλώντας στο Fox News, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον έλεγχο των στενών. «Θα κρατήσουμε τα Στενά και πιθανότατα θα τα διαχειριζόμαστε. Θα γίνουμε οι φύλακες των Στενών», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας πως οι ΗΠΑ πρέπει να αποζημιωθούν «επειδή τα άλλα κράτη είναι πολύ πλούσια» και δεν μπορούν να περιμένουν το μέτρο να παρέχεται δωρεάν.
Το JMIC προειδοποίησε ότι πλοία τα οποία βοηθούν άλλα σκάφη να παρακάμψουν τον αποκλεισμό, μέσω μεταφορών από πλοίο σε πλοίο, θα θεωρούνται ύποπτα συνεργασίας με το Ιράν και θα υπόκεινται σε επιβίβαση και έλεγχο. Οι ενέργειες επιβολής, όπως διευκρινίστηκε, μπορούν να περιλαμβάνουν ακόμη και τη χρήση πυρός εναντίον πλοίων που δεν συμμορφώνονται άμεσα με τις δυνάμεις επιβολής του αποκλεισμού. Η ανακοίνωση αυτή αύξησε περαιτέρω τη νευρικότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τους επενδυτές να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην περιοχή του Κόλπου.
Τι σημαίνει η εξέλιξη για τις τιμές πετρελαίου
Η αναζωπύρωση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται καθημερινά μεγάλο ποσοστό του παγκόσμιου πετρελαίου, θέτει σε δοκιμασία τη σταθερότητα των διεθνών αγορών ενέργειας. Οι αναλυτές του Eurasia Group εκτιμούν ότι η κατάρρευση της ισορροπίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν αλλάζει ριζικά το σκηνικό, μετά από μια περίοδο κατά την οποία οι αγορές είχαν, σε μεγάλο βαθμό, εθελοτυφλήσει απέναντι στις προηγούμενες επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας. Το ερώτημα που τίθεται πλέον αφορά το κατά πόσο ο νέος αποκλεισμός και τα σχέδια περί τελών διέλευσης θα οδηγήσουν σε περαιτέρω άνοδο των τιμών πετρελαίου τις επόμενες ημέρες, με άμεσο αντίκτυπο στην ενέργεια και την οικονομία σε παγκόσμιο επίπεδο.
