Δεκάδες εργαζόμενοι της Meta κατέθεσαν αγωγή κατά της εταιρείας, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποίησε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για να επιλέξει ποιοι υπάλληλοι θα απολυθούν στο πλαίσιο μαζικών περικοπών προσωπικού. Η αγωγή κατατέθηκε τη Δευτέρα στο ομοσπονδιακό δικαστήριο της βόρειας περιφέρειας της Καλιφόρνια. Σύμφωνα με τους ενάγοντες, τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης της Meta στοχοποίησαν εργαζομένους που είχαν ζητήσει αναρρωτικές άδειες, άδειες μητρότητας ή μισθολογικές προσαρμογές λόγω αναπηρίας. Η υπόθεση αφορά συνολικά περίπου 8.000 θέσεις εργασίας που καταργήθηκαν νωρίτερα μέσα στη χρονιά, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου προγράμματος περικοπών που η εταιρεία είχε ανακοινώσει.
Διαβάστε επίσης: Η ASML αναθεωρεί τις προβλέψεις λόγω τεχνητής νοημοσύνης
Πώς φέρεται να λειτούργησαν τα εργαλεία AI στις απολύσεις
Οι 26 εργαζόμενοι που προσέφυγαν στη δικαιοσύνη υποστηρίζουν ότι η Meta χρησιμοποίησε συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης «για να βαθμολογήσει, να κατατάξει και να επιλέξει» ποιοι θα περιλαμβάνονταν στη λίστα των απολύσεων. Σύμφωνα με την αγωγή, τα εργαλεία αυτά συλλέγουν δεδομένα σχετικά με τις επιδόσεις και την παραγωγικότητα των εργαζομένων, ωστόσο οι σχετικοί δείκτες σταματούν να καταγράφουν στοιχεία όταν κάποιος βρίσκεται σε άδεια. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τους ενάγοντες, ήταν να εμφανίζονται ως λιγότερο παραγωγικοί εργαζόμενοι που απουσίαζαν για λόγους υγείας ή μητρότητας, με άμεση επίπτωση στην κατάταξή τους ενόψει των απολύσεων. Με άλλα λόγια, η απουσία δεδομένων κατά τη διάρκεια μιας άδειας φέρεται να μεταφράστηκε σε χαμηλότερη βαθμολογία απόδοσης, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο λόγος της απουσίας.
Ανάμεσα στις περιπτώσεις που αναφέρονται στην αγωγή ξεχωρίζει αυτή μιας εργαζομένης η οποία βρισκόταν σε άδεια εγκυμοσύνης πριν από τον τοκετό, όταν ενημερώθηκε ότι απολύεται, μόλις δύο ημέρες πριν γεννήσει. Ένας άλλος ενάγων, μηχανικός στο επάγγελμα, υποστηρίζει ότι έλαβε «υποβαθμισμένη αξιολόγηση» εξαιτίας του χρονικού διαστήματος που είχε απουσιάσει λόγω τραυματισμού. Οι δύο αυτές περιπτώσεις παρουσιάζονται από τους ενάγοντες ως ενδεικτικές ενός ευρύτερου προτύπου, στο οποίο ευπαθείς ομάδες εργαζομένων φέρονται να έχουν πληγεί δυσανάλογα από τη χρήση αλγορίθμων στη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής για απόλυση.
Τι ζητούν οι ενάγοντες και η θέση της εταιρείας
Οι εργαζόμενοι ζητούν από το δικαστήριο την έκδοση προσωρινής διαταγής που θα εμποδίσει τη Meta να ολοκληρώσει τις απολύσεις όσο η υπόθεση εκκρεμεί δικαστικά. Παράλληλα, διεκδικούν επαναπρόσληψη στις θέσεις τους, καταβολή αναδρομικών αποδοχών, καθώς και αποζημίωση για τυχόν πρόσθετες ζημίες που υπέστησαν εξαιτίας των απολύσεων. Πρόκειται για μία από τις πιο ηχηρές νομικές αμφισβητήσεις που έχουν κατατεθεί μέχρι σήμερα σε βάρος μεγάλης τεχνολογικής εταιρείας για τη χρήση αλγορίθμων σε αποφάσεις που αφορούν το προσωπικό της.
Από την πλευρά της εταιρείας, ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, είχε αναφερθεί σε εσωτερική συζήτηση στη λογική πίσω από την εκπαίδευση των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης της εταιρείας στις συμπεριφορές των εργαζομένων της. «Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μαθαίνουν παρακολουθώντας πραγματικά έξυπνους ανθρώπους να κάνουν πράγματα», είχε δηλώσει ο Ζούκερμπεργκ. Η δήλωση αυτή αποκτά νέα βαρύτητα εν όψει της αγωγής, καθώς οι ενάγοντες την επικαλούνται για να τεκμηριώσουν πώς η εταιρεία αντιλαμβανόταν τον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αξιολόγηση του προσωπικού πριν από τις απολύσεις.
Η υπόθεση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κλίμα ανησυχίας γύρω από τη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στη λήψη αποφάσεων σε χώρους εργασίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ολοένα περισσότεροι εργαζόμενοι εκφράζουν επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο αλγόριθμοι επηρεάζουν κρίσιμες αποφάσεις για την επαγγελματική τους πορεία, ενώ ορισμένες πολιτείες εξετάζουν νομοθετικά μέτρα προστασίας για τους εργαζομένους απέναντι σε αυτόματες διαδικασίες κατάταξης και αξιολόγησης. Η εξέλιξη της δικαστικής διαμάχης αναμένεται να παρακολουθείται στενά, καθώς το αποτέλεσμά της μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη σε ζητήματα προσωπικού.
