Η Γαλλίδα αστροναύτης Sophie Adenot δοκιμάζει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό μια ειδική στολή ηλεκτρομυοδιέγερσης κατά τη διάρκεια της καθημερινής της προπόνησης. Το πείραμα, που ονομάζεται EasyMotion-2, εξετάζει εάν η τεχνολογία αυτή μπορεί να περιορίσει τη μυϊκή απώλεια σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Τη σχετική ανάρτηση δημοσιοποίησε ο Έλληνας επικεφαλής Ιατρός του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), Αδριανός Γολέμης. Η δοκιμή θεωρείται σημαντική τόσο για τις μελλοντικές αποστολές στο Διάστημα όσο και για πιθανές εφαρμογές στη Γη.
Τι είναι το πείραμα EasyMotion-2
Το πείραμα EasyMotion-2 έχει έναν συγκεκριμένο επιστημονικό στόχο: να διαπιστώσει εάν η ηλεκτρομυοδιέγερση (EMS), όταν προστίθεται στη συστηματική άσκηση, μπορεί να προστατεύσει αποτελεσματικότερα τους μύες από τις επιπτώσεις της παρατεταμένης παραμονής σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Η Sophie Adenot πραγματοποιεί τις συνεδρίες φορώντας την ειδική στολή κατά την προπόνησή της στον διάδρομο και στον εξοπλισμό αντιστάσεων του σταθμού. Στο επίκεντρο της διέγερσης βρίσκονται μυϊκές ομάδες σημαντικές για τη στάση και την κίνηση του σώματος, μεταξύ άλλων στον αυχένα, την πλάτη και τους ώμους.
Στο Διάστημα, οι μύες δεν καταπονούνται με τον ίδιο τρόπο όπως στη Γη, καθώς λείπει το συνεχές ερέθισμα της βαρύτητας. Με την πάροδο του χρόνου αυτό οδηγεί σε μείωση της μυϊκής μάζας και της δύναμης, καθώς και σε μεταβολή του νευρομυϊκού ελέγχου. Για τον λόγο αυτό, η άσκηση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, με τους αστροναύτες να αφιερώνουν έως και περίπου 2,5 ώρες την ημέρα σε προπόνηση, χρησιμοποιώντας διάδρομο, εργομετρικό ποδήλατο και ειδικό εξοπλισμό αντιστάσεων. Παρ’ όλα αυτά, όπως σημειώνεται, η άσκηση από μόνη της δεν μπορεί να αντισταθμίσει πλήρως την απουσία της βαρύτητας, κάτι που καθιστά αναγκαία την αναζήτηση συμπληρωματικών λύσεων όπως το EasyMotion-2.
Πιθανές εφαρμογές και σημασία για τη Γη
Η ηλεκτρομυοδιέγερση δεν αποτελεί νέα τεχνολογία, καθώς χρησιμοποιείται ήδη στη Γη, μεταξύ άλλων στην άθληση και στην αποκατάσταση ασθενών. Το ερώτημα που θέτουν οι ερευνητές του ESA είναι διαφορετικό: μπορεί η μέθοδος αυτή να προσφέρει πρόσθετο όφελος όταν συνδυάζεται με την άσκηση σε συνθήκες μικροβαρύτητας; Τα ευρήματα της δοκιμής ενδιαφέρουν πρωτίστως τη διαστημική ιατρική, ενόψει των μελλοντικών αποστολών προς τη Σελήνη και τον Άρη, όπου η προστασία της μυϊκής υγείας των αστροναυτών θα είναι κρίσιμη για τη διάρκεια και την επιτυχία των αποστολών.
Παράλληλα, οι επιστήμονες εκτιμούν πως η γνώση που θα προκύψει από το πείραμα θα μπορούσε να έχει και πολύ πιο «γήινες» εφαρμογές. Η διατήρηση της μυϊκής μάζας και λειτουργίας αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για ηλικιωμένους, για ανθρώπους με μειωμένη κινητικότητα, καθώς και για ασθενείς που αναρρώνουν έπειτα από χειρουργικές επεμβάσεις. Εάν επιβεβαιωθεί ότι η ηλεκτρομυοδιέγερση ενισχύει αποτελεσματικά τα οφέλη της άσκησης, η μέθοδος θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ευρύτερα στην κλινική πράξη και στην αποκατάσταση εκτός Διαστήματος, προσφέροντας μια νέα εργαλειοθήκη στη φυσικοθεραπεία και στη γηριατρική φροντίδα.
