Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε ριζική αναδιαμόρφωση του ενεργειακού μοντέλου της Ευρώπης, στρέφοντας το βάρος από το φυσικό αέριο στον ηλεκτρισμό. Η Κομισιόν παρουσίασε πακέτο μέτρων που συνδυάζει επενδύσεις ύψους 100 δισ. ευρώ για την απανθρακοποίηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας με ένα φιλόδοξο σχέδιο μαζικού εξηλεκτρισμού της οικονομίας. Στόχος είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση να εξελιχθεί στην πρώτη «ηλεκτροδοτούμενη» ήπειρο του κόσμου, περιορίζοντας δραστικά την εξάρτησή της από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, στην Ελλάδα το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έδωσε διευκρινίσεις για τις προθεσμίες του προγράμματος Εξοικονομώ, που εντάσσεται στην ίδια προσπάθεια ενεργειακής αναβάθμισης.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν σκοτώνει εννέα Κούρδους μαχητές στο βόρειο Ιράκ
Το νέο ενεργειακό μοντέλο της Ευρώπης
Με το νέο ενεργειακό μοντέλο, η Κομισιόν επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που λειτουργεί η ευρωπαϊκή βιομηχανία. Τα 100 δισ. ευρώ που προβλέπονται για επενδύσεις θα κατευθυνθούν στην απανθρακοποίηση των παραγωγικών μονάδων, με έμφαση στην αντικατάσταση του φυσικού αερίου από ηλεκτρική ενέργεια. Παράλληλα με το επενδυτικό πακέτο, η Κομισιόν προχωρά στη μεγαλύτερη αναθεώρηση του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, γνωστού ως EU ETS, από τότε που ξεκίνησε να λειτουργεί. Το EU ETS μετατρέπεται από απλό μηχανισμό τιμολόγησης του άνθρακα σε βασικό εργαλείο χρηματοδότησης της βιομηχανικής μετάβασης και της ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Η μετάβαση στον ηλεκτρισμό αναμένεται να έχει άμεσο αντίκτυπο στο εμπορικό ισοζύγιο της Ευρώπης. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Κομισιόν, η ηλεκτροδότηση της οικονομίας θα μειώσει κατά 260 δισ. ευρώ ετησίως τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έως το 2040. Πρόκειται για ποσό που, εάν επιτευχθεί, θα ενισχύσει σημαντικά την ενεργειακή αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε τρίτες χώρες, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Το πρόγραμμα Εξοικονομώ στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ενημέρωσε τους δικαιούχους των προγραμμάτων Εξοικονομώ για τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται γύρω από τις προθεσμίες ολοκλήρωσης των διαδικασιών. Το υπουργείο διευκρίνισε ότι η καταληκτική ημερομηνία της 17ης Ιουλίου 2026 αφορούσε αποκλειστικά την εμπρόθεσμη υποβολή του Β’ Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, γνωστού ως Β’ ΠΕΑ, στο Πληροφοριακό Σύστημα των Προγραμμάτων. Η ρύθμιση αυτή ισχύει για τα προγράμματα Εξοικονομώ 2021, Εξοικονομώ 2023, Εξοικονομώ Νέων, Εξοικονομώ 2025 και Εξοικονομώ – Επιχειρώ, σύμφωνα με όσα προβλέπονται στους υπό έκδοση Οδηγούς των Προγραμμάτων.
Τα προγράμματα Εξοικονομώ χρηματοδοτούν παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης σε κατοικίες και επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα. Στις επιλέξιμες δράσεις περιλαμβάνονται η θερμομόνωση κτιρίων, η αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων, η εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και άλλων αποδοτικότερων συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, καθώς και η αναβάθμιση του φωτισμού και του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται επιπλέον η αντικατάσταση ενεργοβόρων ηλεκτρικών συσκευών. Στόχος του υπουργείου είναι η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και του κόστους λειτουργίας, αλλά και η συνολική αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος της χώρας, μια πολιτική που κινείται στην ίδια κατεύθυνση με το ευρωπαϊκό σχέδιο εξηλεκτρισμού.
Τι ακολουθεί για τους δικαιούχους
Για τους δικαιούχους που έχουν ήδη υποβάλει εμπρόθεσμα το Β’ ΠΕΑ, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανοίγει ένα ακόμη παράθυρο ενεργειών. Μέχρι και την 31η Ιουλίου 2026 παρέχεται η δυνατότητα υποβολής αιτήματος τελικής εκταμίευσης για τις αντίστοιχες αιτήσεις. Το υπουργείο κάλεσε τους ενδιαφερόμενους να μεριμνήσουν για την έγκαιρη ολοκλήρωση των απαιτούμενων ενεργειών, ώστε να μην χάσουν το δικαίωμα εκταμίευσης της επιδότησης. Η προθεσμία αυτή αφορά χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί στα διαδοχικά προγράμματα Εξοικονομώ των τελευταίων ετών.
