Στη 52η επέτειο από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επανέλαβε σήμερα, 20 Ιουλίου, τη σταθερή θέση της Άγκυρας υπέρ των Τουρκοκυπρίων, μέσα από ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η δήλωση του Τούρκου προέδρου προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από την ελληνική πλευρά, με το υπουργείο Εξωτερικών και τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια να απαντούν κατηγορηματικά. Παράλληλα, η επέτειος συμπίπτει με νέα διπλωματική κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό, ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στη Λευκωσία.
Η ανάρτηση Ερντογάν και η αμετακίνητη θέση της Άγκυρας
Σε ανάρτησή του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέτισε φόρο τιμής στους Τούρκους στρατιώτες που σκοτώθηκαν κατά την επιχείρηση του 1974, εκφράζοντας παράλληλα την ευγνωμοσύνη του προς τους βετεράνους. Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε την εισβολή «Κυπριακή Ειρηνευτική Επιχείρηση» και ευχήθηκε στον τουρκοκυπριακό λαό για την «Ημέρα Ειρήνης και Ελευθερίας της 20ής Ιουλίου», στέλνοντας όπως ανέφερε τους θερμότερους χαιρετισμούς του στους Τουρκοκύπριους.
Στο μήνυμά του, ο Ερντογάν επανέλαβε τη διαχρονική γραμμή της Άγκυρας, τονίζοντας ότι «ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια χώρα, δεν θα αφήσουμε ποτέ μόνο του τον τουρκοκυπριακό λαό στον δίκαιο αγώνα του». Η φράση αυτή αποτελεί πάγια θέση της τουρκικής πλευράς, η οποία συνεχίζει να παρουσιάζει την εισβολή του 1974 ως «επιχείρηση ειρήνης» και όχι ως κατοχή, κάτι που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη θέση της Ελλάδας, της Κύπρου και του διεθνούς δικαίου.
Η απάντηση Αθήνας και Λευκωσίας
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία τόνισε ότι συμπληρώνονται 52 χρόνια από την τουρκική εισβολή της 20ής Ιουλίου 1974, η οποία «προκάλεσε τον εδαφικό ακρωτηριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας» και το «συνεχιζόμενο δράμα χιλιάδων αγνοουμένων, εκτοπισμένων και εγκλωβισμένων». Σύμφωνα με το ΥΠΕΞ, το Κυπριακό παραμένει «διεθνές ζήτημα παράνομης εισβολής και κατοχής κράτους-μέλους της Ε.Ε. και του Ο.Η.Ε.», με την Ελλάδα να δηλώνει προσηλωμένη στην αναζήτηση λύσης βάσει Διζωνικής, Δικοινοτικής Ομοσπονδίας.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας ανέφερε μέσω ανάρτησής του στο Χ ότι «η μνήμη παραμένει ζωντανή» και υπογράμμισε πως «το Κυπριακό παραμένει ζήτημα παράνομης κατοχής». Ο υπουργός επεσήμανε ότι «η Λευκωσία δεν μπορεί να είναι σήμερα η τελευταία διαιρεμένη πρωτεύουσα της Ευρώπης» και διαβεβαίωσε ότι «για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, η Κύπρος κείται πλησίον». Στο ίδιο πνεύμα, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) έκανε λόγο για «έγκλημα που οδήγησε σε χιλιάδες νεκρούς και αγνοούμενους, πάνω από 200.000 πρόσφυγες και την παράνομη κατοχή του 37% της Κύπρου», ζητώντας λύση με κατάργηση των εγγυήσεων και αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων.
Νέα διπλωματική κινητικότητα ενόψει της επίσκεψης Γκουτέρες
Η επέτειος έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης διπλωματικής δραστηριότητας γύρω από το Κυπριακό. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, αναμένεται να επισκεφθεί τη Λευκωσία από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου, μετά τις επαφές που πραγματοποίησε η προσωπική του απεσταλμένη, Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, σε Αθήνα, Κύπρο και Άγκυρα. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, δήλωσε ότι στόχος είναι να δημιουργηθούν οι συνθήκες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, εκφράζοντας την ελπίδα ότι η νέα προσπάθεια υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών θα οδηγήσει σε ουσιαστική συζήτηση.
Ο Χριστοδουλίδης χαρακτήρισε θετική την κάθοδο του Γενικού Γραμματέα, επισημαίνοντας ότι θα υπάρξει και τριμερής συνάντηση μεταξύ Γκουτέρες, Ερχιουρμάν και του ίδιου. Ωστόσο, σύμφωνα με ελληνικές διπλωματικές πηγές, οι δυσκολίες για την επανέναρξη ουσιαστικού διαλόγου παραμένουν σημαντικές, με το ερώτημα να παραμένει αν όλες οι πλευρές είναι πράγματι διατεθειμένες να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
