Ο Οζγκιούρ Οζέλ, πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) της Τουρκίας, ανακοίνωσε επίσημα την Τρίτη την παραίτησή του από το κόμμα και την ίδρυση νέου πολιτικού σχηματισμού. Η κίνηση έρχεται δύο μήνες μετά τη δικαστική απόφαση που τον απομάκρυνε από την ηγεσία του CHP και επανέφερε στη θέση του προέδρου τον προκάτοχό του, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Ο Οζέλ δήλωσε ότι ο νέος σχηματισμός θα καταστεί, «με μεγάλη διαφορά», η αξιωματική αντιπολίτευση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση, σε μια εξέλιξη που αναδιαμορφώνει τον πολιτικό χάρτη της χώρας.
Διαβάστε επίσης: Ο Οζγκιούρ Οζέλ ιδρύει νέο κόμμα και διασπά το CHP της Τουρκίας
Οδυνηρός αποχαιρετισμός στην Εθνοσυνέλευση
Η ανακοίνωση του Οζγκιούρ Οζέλ έγινε κατά τη διάρκεια μιας φορτισμένης ομιλίας ενώπιον των βουλευτών και στελεχών του κόμματος στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. «Σήμερα βρισκόμαστε στο κατώφλι ενός θλιβερού αποχαιρετισμού, που έχει γίνει αναπόφευκτος και του οποίου η ώρα έχει φτάσει. Ωστόσο, θέλουμε να μοιραστούμε με τον λαό την ελπίδα μιας νέας αρχής», ανέφερε ο Οζέλ, μπαίνοντας στην αίθουσα υπό το σύνθημα «κάθε τέλος είναι μια αρχή». Ο ίδιος περιέγραψε την απόφασή του ως ένα οδυνηρό αλλά αναπόφευκτο τέλος, τονίζοντας πως δεν πρόκειται για υποχώρηση απέναντι στις πιέσεις, αλλά για την έναρξη μιας νέας πολιτικής πορείας απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. «Αύριο ιδρύουμε το νέο μας κόμμα, κάνοντας το πρώτο του βήμα μαζί με τους βουλευτές που εξελέγησαν και έλαβαν την εμπιστοσύνη του λαού», πρόσθεσε, κλείνοντας με τη φράση «δεν εγκαταλείπουμε ποτέ το βήμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και μετράμε τις ημέρες μέχρι να φτάσουμε στο βήμα του κυβερνώντος κόμματος».
Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, η αίτηση ίδρυσης του νέου κόμματος αναμένεται να κατατεθεί στο τουρκικό υπουργείο Εσωτερικών τη Δευτέρα 27 Ιουλίου. Η επίσημη ονομασία δεν έχει ανακοινωθεί, ωστόσο το «Yeni Parti», δηλαδή «Νέο Κόμμα», εμφανίζεται ως το επικρατέστερο όνομα. Ο ίδιος ο Οζέλ είχε δηλώσει λίγες ημέρες νωρίτερα ότι οι εργασίες για το καταστατικό, το πρόγραμμα, την ονομασία και το έμβλημα βρίσκονταν ακόμη σε εξέλιξη. Περισσότεροι από 80 βουλευτές του CHP παρακολούθησαν την ομιλία του, ενώ δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου εκτιμούν ότι 70 έως και περισσότεροι από 80 εκ των συνολικά 135 βουλευτών του κόμματος ενδέχεται να τον ακολουθήσουν στον νέο σχηματισμό.
Υπαρξιακή κρίση για το ιστορικό CHP
Το CHP διαθέτει σήμερα 135 έδρες στην 600μελή τουρκική Εθνοσυνέλευση. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες περί αποχώρησης περισσότερων από 80 βουλευτών, ο νέος φορέας του Οζέλ θα ξεκινήσει αμέσως ως η μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης, αφήνοντας το ιστορικό κόμμα που ίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ με περίπου 50 έως 55 έδρες. Πρόκειται για τη σοβαρότερη υπαρξιακή κρίση στη σύγχρονη ιστορία του CHP, κόμματος που ιδρύθηκε το 1923, τέθηκε εκτός νόμου μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1980 και επανιδρύθηκε το 1992.
Ο Οζέλ επιχειρεί να μεταφέρει στο νέο κόμμα το μεγαλύτερο μέρος της κοινοβουλευτικής ομάδας, των τοπικών οργανώσεων και των ψηφοφόρων που στήριξαν το CHP στις νικηφόρες δημοτικές εκλογές του 2024. Πολιτικό σημείο αναφοράς παραμένει ο φυλακισμένος πρώην δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται ο ισχυρότερος πιθανός αντίπαλος του Ερντογάν. Η διάσπαση μπορεί να αναγεννήσει την αντιπολίτευση υπό νέο όνομα, αλλά ενέχει και τον κίνδυνο κατακερματισμού της εκλογικής της βάσης, κάτι που το πρακτορείο Reuters σημειώνει ότι θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιθανότητες του κυβερνώντος στρατοπέδου.
Τι ακολουθεί
Το σχέδιο του Οζέλ προβλέπει ταχύτατη ανάπτυξη οργανώσεων σε όλη την Τουρκία. Στελέχη που συμμετέχουν στις προετοιμασίες έχουν αναφέρει ως στόχο την παρουσία του νέου κόμματος στα δύο τρίτα τουλάχιστον από τις 81 επαρχίες της χώρας μέσα στις πρώτες ημέρες από την επίσημη ίδρυσή του. Η κατάθεση της αίτησης στο υπουργείο Εσωτερικών στις 27 Ιουλίου θεωρείται το πρώτο κρίσιμο βήμα για να διαπιστωθεί πόσοι βουλευτές θα ακολουθήσουν τελικά τον Οζέλ στη νέα πολιτική περιπέτεια.
