Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε σήμερα, Πέμπτη 23 Ιουλίου, το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, στο μεγαλύτερο κύμα ονομαστικών καταχωρίσεων της τελευταίας τετραετίας. Η απόφαση ελήφθη στις Βρυξέλλες και περιλαμβάνει συνολικά 218 καταχωρίσεις, εκ των οποίων 48 φυσικά πρόσωπα και 170 οντότητες. Το νέο πακέτο έρχεται μετά τα πρόσφατα ρωσικά πλήγματα σε υποδομές ενέργειας, ύδρευσης και υγείας, καθώς και σε πολιτιστικούς και θρησκευτικούς χώρους. Η Ένωση επαναβεβαιώνει την αποφασιστικότητά της να διατηρήσει και να αυξήσει την πίεση στη Μόσχα.
Τι περιλαμβάνει το 21ο πακέτο κυρώσεων
Ο χρηματοπιστωτικός τομέας δέχεται το βαρύτερο πλήγμα από το νέο πακέτο κυρώσεων. Επιβάλλεται δέσμευση περιουσιακών στοιχείων σε 94 τράπεζες και μεγάλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ενώ η απαγόρευση συναλλαγών επεκτείνεται σε 33 επιπλέον ρωσικά πιστωτικά ιδρύματα. Στο στόχαστρο μπαίνει επίσης τράπεζα του Κιργιστάν συνδεδεμένη με το ρωσικό σύστημα διατραπεζικών μηνυμάτων SPFS, καθώς και τρεις ακόμη μη ρωσικές τράπεζες που κατηγορούνται για διευκόλυνση καταστρατήγησης των κυρώσεων. Σύμφωνα με αρμόδιους αξιωματούχους, η ΕΕ φτάνει πλέον να έχει πλήξει περίπου το ήμισυ του ρωσικού τραπεζικού συστήματος, και μάλιστα το «πάνω μισό» σε όρους ενεργητικού και όγκου συναλλαγών.
Στον τομέα των κρυπτονομισμάτων, η απαγόρευση συναλλαγών επεκτείνεται σε 14 πλατφόρμες με έδρα τη Γεωργία, τον Παναμά, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα Νησιά Μάρσαλ, το Κιργιστάν και τη Λευκορωσία. Προστίθενται επίσης τέσσερις καταχωρίσεις σχετικές με το διασυνοριακό δίκτυο A7, συμπεριλαμβανομένων των νέων διασυνδέσεών του με την Αφρική. Για πρώτη φορά, το πακέτο θεσπίζει τη δυνατότητα πλήρους απαγόρευσης υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων για ολόκληρη τρίτη χώρα, ένα εργαλείο που δεν αναμένεται να ενεργοποιηθεί άμεσα, λειτουργεί όμως ως προειδοποίηση προς κράτη που φιλοξενούν δίκτυα καταστρατήγησης. Παράλληλα, ενισχύονται τα μέτρα κατά του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, με την προσθήκη 41 ακόμη δεξαμενόπλοιων στον κατάλογο κυρώσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 673 πλοία.
Η σημαντικότερη ενεργειακή απόφαση του πακέτου αφορά το πλαφόν στο ρωσικό αργό πετρέλαιο. Το Συμβούλιο αποφάσισε να αναστείλει τη λειτουργία του αυτόματου μηχανισμού αναπροσαρμογής μέχρι τις 15 Ιουλίου 2027, ώστε τα ρωσικά έσοδα να παραμείνουν συγκρατημένα παρά την έκτακτη κατάσταση της αγοράς που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Χωρίς την αναστολή, ο μηχανισμός θα ανέβαζε το όριο από τα 44,7 δολάρια στα περίπου 58,5 δολάρια, με το Urals να διαπραγματεύεται σήμερα γύρω στα 65 δολάρια. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει το κόστος για τη Μόσχα σε 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ σε δωδεκάμηνη βάση.
Οι αντιδράσεις και το πλαίσιο των κυρώσεων
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, σχολίασε ότι το «21ο πακέτο μας περιλαμβάνει τον υψηλότερο αριθμό καταχωρίσεων των τελευταίων τεσσάρων ετών». Η ίδια τόνισε ότι «η Ρωσία θα καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του παράνομου πολέμου της και θα σταματήσει να σκοτώνει πολίτες, μόνο αν πιεστεί να το πράξει», προσθέτοντας πως οι νέες κυρώσεις εντείνουν αυτήν ακριβώς την πίεση. Το Συμβούλιο της ΕΕ επισημαίνει ότι το πακέτο απαντά στις «σκόπιμες, βάναυσες στρατιωτικές επιθέσεις» που έπληξαν πολιτικές υποδομές και προκάλεσαν σοβαρές δυσκολίες στον άμαχο πληθυσμό.
Οι κυρώσεις στοχεύουν τους τομείς της ρωσικής οικονομίας με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ικανότητά της να χρηματοδοτεί τον πόλεμο κατά της Ουκρανίας. Η στόχευση τραπεζών, ενέργειας και ναυτιλίας δείχνει τη διάθεση της Ένωσης να κλιμακώσει σταδιακά την οικονομική πίεση, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτό το κανάλι για διαπραγματεύσεις εφόσον η Μόσχα δεχθεί να συμμετάσχει ουσιαστικά σε αυτές.
Τι ακολουθεί
Η αναστολή του μηχανισμού για το πλαφόν πετρελαίου προβλέπει ενδιάμεση επανεξέταση, ώστε να διασφαλιστεί ότι το μέτρο παραμένει αναγκαίο και αναλογικό στο μέλλον. Το νέο εργαλείο πλήρους απαγόρευσης υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων για τρίτες χώρες παραμένει διαθέσιμο προς ενεργοποίηση, εφόσον η ΕΕ κρίνει ότι απαιτείται περαιτέρω πίεση σε κράτη που φιλοξενούν δίκτυα καταστρατήγησης των κυρώσεων.
