Ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να παγώσει τις επιθέσεις κατά του Ιράν, προκειμένου να δοθεί περισσότερος χώρος στη διπλωματία. Η εξέλιξη ανακοινώθηκε από τον πρεσβευτή των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Ουόλτς, σε συνέντευξή του στο Fox News. Παράλληλα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο νέας, μαζικής αμερικανικής επίθεσης, με στόχο τα απομεινάρια του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης. Το θέμα βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων τις τελευταίες ημέρες.
Παύση των βομβιστικών επιχειρήσεων
Σύμφωνα με τον Μάικ Ουόλτς, η απόφαση Τραμπ «δίνει στις συνομιλίες λίγο χώρο, δίνει λίγο χρόνο». Ο Αμερικανός πρεσβευτής δεν έδωσε περισσότερες λεπτομέρειες για τη φύση των συνομιλιών ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσιγκτον, ωστόσο επιβεβαίωσε πως το τελευταίο Σαββατοκύριακο σημειώθηκε αισθητή ύφεση στις εχθροπραξίες. Το Πεντάγωνο σταμάτησε τις βομβιστικές επιχειρήσεις ύστερα από δεκατρείς νύχτες κλιμακούμενων πληγμάτων κατά ιρανικών στόχων. Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου δεν καταγράφηκαν αναφορές για επιθέσεις του Ιράν εναντίον γειτονικών χωρών της Μέσης Ανατολής, στοιχείο που ενισχύει το σενάριο μιας προσωρινής, έστω, αποκλιμάκωσης.
Οι πιθανοί στόχοι σε περίπτωση νέας επίθεσης
Αν ο Ντόναλντ Τραμπ τελικά υλοποιήσει την απειλή του για νέα, μαζική επίθεση, τα αμερικανικά πλήγματα δεν αναμένεται να περιοριστούν σε στρατιωτικές βάσεις ή εγκαταστάσεις πυραύλων. Στο στόχαστρο ενδέχεται να βρεθούν οι υπόγειες υποδομές που θα επέτρεπαν στο Ιράν να ανασυγκροτήσει τις δυνατότητες εμπλουτισμού ουρανίου. Το σημείο που αναφέρεται συχνότερα είναι το λεγόμενο Pickaxe Mountain, γνωστό στο Ιράν ως όρος Κολάνγκ, ένα δίκτυο σηράγγων κοντά στη Νατάνζ, όπου, σύμφωνα με τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, μεταφέρθηκαν χιλιάδες φυγόκεντροι μετά τον πόλεμο των 12 ημερών. Οι υπόγειες αυτές υποδομές κατασκευάστηκαν ως αντικατάσταση μονάδας συναρμολόγησης φυγοκέντρων που είχε καταστραφεί σε έκρηξη το 2020, και έκτοτε τελούν υπό συνεχή αμερικανική και ισραηλινή παρακολούθηση.
Δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι οι εργασίες στην περιοχή συνεχίστηκαν τους τελευταίους 15 μήνες, με αυξημένη κίνηση φορτηγών, ενίσχυση των σηράγγων και δημιουργία νέας περιμέτρου ασφαλείας. Το μεγάλο πρόβλημα για τις αμερικανικές δυνάμεις παραμένει το βάθος των εγκαταστάσεων, οι οποίες εκτιμάται πως βρίσκονται περίπου 90 έως 137 μέτρα κάτω από συμπαγή γρανίτη, καθιστώντας αμφίβολη την πλήρη καταστροφή τους ακόμη και με τις ισχυρότερες διατρητικές βόμβες του αμερικανικού οπλοστασίου. Ένας ακόμη πιθανός στόχος εντοπίζεται στο στρατιωτικό συγκρότημα του Παρτσίν, νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, όπου βρίσκεται η εγκατάσταση Ταλέγκαν 2, που στο παρελθόν συνδεόταν με τις ιρανικές προσπάθειες ανάπτυξης πυρηνικών πυροκροτητών.
Εκτιμήσεις ειδικών για το πυρηνικό πρόγραμμα
Ο Ντέιβιντ Όλμπραϊτ, πρόεδρος του Institute for Science and International Security και πρώην επιθεωρητής όπλων του ΟΗΕ, εκτιμά ότι «το μεγαλύτερο μέρος των εγκαταστάσεων που απαιτούνταν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου φαίνεται ότι έχει πληγεί». Προειδοποιεί ωστόσο ότι το Ισραήλ ενδέχεται να έχει εντοπίσει νέες μυστικές τοποθεσίες ή έργα ανακατασκευής σε παλαιότερες εγκαταστάσεις. Ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπλού, από το Foundation for Defense of Democracies, εκτιμά πως όσο περισσότερο χρόνο κερδίζει η Τεχεράνη τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά το Pickaxe Mountain για την ανασύσταση του πυρηνικού της προγράμματος. Μεταξύ των εναλλακτικών επιλογών που εξετάζουν οι αναλυτές είναι ο βομβαρδισμός των εισόδων των σηράγγων, ώστε ο εξοπλισμός στο εσωτερικό τους να καταστεί απρόσιτος, καθώς μια χερσαία επιχείρηση σαμποτάζ θα ήταν πολύ αποτελεσματικότερη αλλά ασύγκριτα πιο επικίνδυνη.
Τι ακολουθεί
Η προσωρινή παύση των αμερικανικών επιθέσεων δίνει περιθώριο διπλωματίας ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, χωρίς όμως να αίρει την απειλή για νέα κλιμάκωση. Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συνεχίζουν να παρακολουθούν στενά τις υπόγειες εγκαταστάσεις του Ιράν, ενώ η εξέλιξη των συνομιλιών θα κρίνει αν το ενδεχόμενο νέας, μαζικής επίθεσης θα παραμείνει στο συρτάρι ή θα ενεργοποιηθεί εκ νέου.
