Η στεγαστική κρίση αποτελεί πλέον ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με την Ελλάδα να καταγράφει τα δυσανάλογα υψηλότερα βάρη ανάμεσα σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με την πρώτη έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη στέγαση, οι τιμές των κατοικιών στην ήπειρο έχουν αυξηθεί κατά 60% και τα ενοίκια κατά 30% τα τελευταία 15 χρόνια. Παράλληλα, ο αριθμός των αδειών οικοδόμησης έχει μειωθεί κατά 20%, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τη διαθέσιμη προσφορά κατοικιών. Στην Ελλάδα το πρόβλημα εμφανίζεται ιδιαίτερα οξυμένο, αφού η χώρα συνδυάζει υψηλό ποσοστό ενοικιαστών με το ακριβότερο κόστος στέγασης σε σχέση με το εισόδημα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Διαβάστε επίσης: Το πρώτο ελληνικό ροκ τραγούδι γεννήθηκε σαν σήμερα
Ανάγκη για 10 εκατομμύρια νέες κατοικίες στην Ευρώπη
Η έκθεση της ΕΕ, η πρώτη του είδους της για τη στεγαστική κρίση, καταγράφει την ανάγκη για 10 εκατομμύρια νέες κατοικίες σε ολόκληρη την ήπειρο. Οι συντάκτες της επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεταρρυθμίσεις, νέες επενδύσεις και καινοτόμες λύσεις, ώστε η στέγαση να καταστεί πιο προσιτή για τους νέους, τις οικογένειες και τους εργαζομένους σε όλα τα κράτη-μέλη. Η έλλειψη διαμερισμάτων στα μεγάλα αστικά κέντρα έχει αυξήσει την πίεση στις κυβερνήσεις, οι οποίες καλούνται ταυτόχρονα να αντιμετωπίσουν τόσο την έλλειψη κατοικιών όσο και τη συνεχή άνοδο των ενοικίων.
Ανάμεσα στις χώρες με τις μεγαλύτερες προκλήσεις ξεχωρίζει η Γερμανία, η οποία καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό ενοικιαστών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα πιο ακριβά ενοίκια της ηπείρου εντοπίζονται στην Ελβετία, στην Ισλανδία και στο Λουξεμβούργο, ενώ εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης την πρώτη θέση σε κόστος στέγασης κατέχει η Ιρλανδία. Πρόκειται για μια διπλή κρίση, υψηλών τιμών και έλλειψης προσφοράς, την οποία κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να επιλύσει πλήρως.
Η Ελλάδα με το υψηλότερο κόστος στέγασης στην ΕΕ
Στην Ελλάδα η κατάσταση παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, καθώς η χώρα συγκεντρώνει και τα δύο προβλήματα που περιγράφει η ευρωπαϊκή έκθεση. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, οι ενοικιαστές αντιστοιχούν περίπου στο 30% έως 30,4% του πληθυσμού και των νοικοκυριών της χώρας. Ταυτόχρονα, το κόστος στέγασης στην Ελλάδα είναι το υψηλότερο σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, μια πραγματικότητα που επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό των ελληνικών νοικοκυριών.
Πιο συγκεκριμένα, τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούν κατά μέσο όρο από 34,6% έως 36% του εισοδήματός τους για έξοδα σπιτιού, όπως ενοίκιο ή δόση δανείου, λογαριασμούς και συντήρηση. Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος διαμορφώνεται στο 18,9%. Η διαφορά αυτή αναδεικνύει το μέγεθος της πίεσης που δέχονται τα νοικοκυριά στην Ελλάδα σε σύγκριση με τον μέσο ευρωπαίο πολίτη.
Η σύγκριση Αθήνας και Βρυξελλών
Τα επίσημα στοιχεία της Eurostat προσφέρουν μια εύγλωττη εικόνα μέσα από τη σύγκριση δύο ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Στις Βρυξέλλες, σε καλή συνοικία όπου κατοικούν συνήθως υπάλληλοι της ΕΕ, η μέση ζητούμενη τιμή για ένα διαμέρισμα δύο κρεβατοκάμαρων ήταν 1.450 ευρώ με τιμές του 2025, ποσό που, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ETUI βάσει πληθωρισμού, διαμορφώνεται φέτος στα 1.476 ευρώ. Ο κατώτατος μισθός στις Βρυξέλλες ανέρχεται σε 2.112 ευρώ, που σημαίνει ότι το ενοίκιο απορροφά περίπου το 70% αυτού του ποσού.
Στην Αθήνα, ένα αντίστοιχο νεόδμητο, ευάερο και ευήλιο διαμέρισμα σε καλή περιοχή κοστίζει, σύμφωνα πάντα με τους επίσημους υπολογισμούς της Eurostat, 1.500 ευρώ, δηλαδή ελαφρώς περισσότερο από την τιμή στις Βρυξέλλες. Η σύγκριση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη το επίπεδο των μισθών στην Ελλάδα, γεγονός που εξηγεί γιατί η χώρα καταγράφει το μεγαλύτερο ποσοστό εισοδήματος που διατίθεται για στέγαση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης παραμένει, σύμφωνα με την έκθεση της ΕΕ, ένα από τα πιο σύνθετα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια, με την εξίσωση προσφοράς, ζήτησης και εισοδήματος να παραμένει δύσκολη προς επίλυση.
