Νέες προειδοποιήσεις σε πολλαπλά μέτωπα εξέπεμψε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ευρωζώνη μέσα σε ένα ιδιαίτερα ρευστό διεθνές περιβάλλον. Σε άρθρο του στην εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής», ο επικεφαλής της ΤτΕ αναφέρθηκε στο επενδυτικό κενό ανάμεσα σε Ευρώπη και ΗΠΑ, στην πορεία του πληθωρισμού και στην ανάγκη επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Οι προειδοποιήσεις του Γιάννη Στουρνάρα έρχονται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή να επηρεάζει την ευρωπαϊκή οικονομία.
Το επενδυτικό κενό με τις ΗΠΑ και η τεχνητή νοημοσύνη
Ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε πως «η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα εξαιρετικά απαιτητικό και ρευστό εξωτερικό περιβάλλον», επισημαίνοντας παράλληλα πως «οι διαταραχές δημιουργούν και ευκαιρίες» για την Ευρωζώνη, με την ΤτΕ να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών επεσήμανε ότι οι Ευρωπαίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα επενδυτικό κενό, καθώς οι επενδύσεις σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης στις ΗΠΑ υπερβαίνουν κατά πολύ τις αντίστοιχες επενδύσεις στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε, εάν αυτό το χάσμα διατηρηθεί και οι επιδράσεις της τεχνητής νοημοσύνης μεταφραστούν κυρίως σε βελτίωση της παραγωγικότητας, θα ασκηθούν πιέσεις υποτίμησης στο ευρώ και οι Ευρωπαίοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα βρεθούν αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις.
Ο διοικητής της ΤτΕ τόνισε ότι η Ευρώπη εξάγει σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεών της, καθώς περίπου το 1/3 των επενδύσεων των κατοίκων της Ευρωζώνης σε εισηγμένες μετοχές συγκεντρώνεται στις κεφαλαιαγορές των ΗΠΑ — ποσοστό συγκρίσιμο με τις αντίστοιχες επενδύσεις εντός της ζώνης του ευρώ. Ενώ οι τοποθετήσεις αυτές αποφέρουν χρηματοοικονομικά κέρδη για τους Ευρωπαίους αποταμιευτές, τα οφέλη όσον αφορά την παραγωγικότητα και την καινοτομία τα αποκομίζουν πρωτίστως οι χώρες όπου επενδύονται τα κεφάλαια, σε συντριπτικό βαθμό οι ΗΠΑ. Για να διοχετευτούν οι εγχώριες αποταμιεύσεις στις εγχώριες αγορές, ο Γιάννης Στουρνάρας εκτίμησε πως χρειάζεται αύξηση της παραγωγικότητας, κατάργηση των εμποδίων στις διασυνοριακές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών, διευκόλυνση της κίνησης κεφαλαίων για τραπεζικές συγχωνεύσεις, καθώς και κοινές εκδόσεις ασφαλούς χρέους στο πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση δημόσιων αγαθών όπως η άμυνα, η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ενεργειακή ασφάλεια, όπως αναλύεται στις Εκθέσεις Draghi και Letta.
Πληθωρισμός, αγορά εργασίας και η ανάγκη ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης
Αναφορικά με τον πληθωρισμό, ο Γιάννης Στουρνάρας υποστήριξε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ασκήσει στασιμοπληθωριστικές πιέσεις στην οικονομία της Ευρωζώνης. Ωστόσο, το ενθαρρυντικό στοιχείο είναι πως οι μεσοπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, βάσει δεικτών των αγορών και στοιχείων ερευνών, παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθεροποιημένες γύρω στον στόχο του 2%, κάτι που αντανακλά την αξιοπιστία που έχει εδραιώσει διαχρονικά το πλαίσιο της νομισματικής πολιτικής. Παράλληλα, η οικονομική ανάπτυξη εξακολουθεί να είναι υποτονική, με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή να επηρεάζει δυσμενώς την εμπιστοσύνη και τη δραστηριότητα στην Ευρωζώνη.
Παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι αγορές εργασίας παραμένουν ανθεκτικές, με την απασχόληση να προσεγγίζει ιστορικώς χαμηλά επίπεδα ανεργίας, γεγονός που υπογραμμίζει την υποκείμενη ισχύ της οικονομίας της Ευρωζώνης. Οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες διατηρήθηκαν ομαλές, με τα ασφάλιστρα κινδύνου να αυξάνονται ελάχιστα και τις συνθήκες τραπεζικής χρηματοδότησης να παραμένουν σταθερές. Ο διοικητής της ΤτΕ ξεκαθάρισε ότι η νομισματική πολιτική θα συνεχίσει να κάνει ό,τι χρειάζεται για τη διαφύλαξη της σταθερότητας των τιμών, ενώ η μακροχρόνια ευημερία της Ευρώπης θα εξαρτηθεί ολοένα περισσότερο από την ικανότητα αύξησης της παραγωγικότητας, την εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς, την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων και την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας.
Κλείνοντας το άρθρο του, ο Γιάννης Στουρνάρας σημείωσε πως οι Εκθέσεις Draghi και Letta προσφέρουν έναν χάρτη που δείχνει τον δρόμο για την αύξηση της ευημερίας και την ασφάλεια στο μέλλον. Έπειτα από δύο και πλέον χρόνια από τη δημοσιοποίησή τους, όπως εκτίμησε, ήρθε η ώρα να ενταθούν οι προσπάθειες. Οι τρέχουσες διεθνείς αναταράξεις, κατά τον διοικητή της ΤτΕ, δεν αποτελούν μόνο πηγή κινδύνου αλλά υπογραμμίζουν την ανάγκη για επιτάχυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και ενίσχυση του συντονισμού των κοινών πολιτικών ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.
