Στις 12 Αυγούστου 2026 μια ολική έκλειψη Ηλίου θα διασχίσει τμήμα της Ευρώπης, με την Ισπανία να βρίσκεται στο επίκεντρο του φαινομένου. Πρόκειται για την πρώτη φορά από το 1905 που η ηπειρωτική Ισπανία θα βρεθεί στο «μονοπάτι της ολότητας», ενώ για ολόκληρη την ηπειρωτική Ευρώπη είναι η πρώτη ολική έκλειψη από το 2006. Το φαινόμενο αναμένεται να προσελκύσει πλήθος παρατηρητών σε περιοχές όπως η Γαλικία, το Οβιέδο και οι Βαλεαρίδες Νήσοι.
Διαβάστε επίσης: Η ολική έκλειψη ηλίου επιστρέφει στις 12 Αυγούστου
Πώς θα εξελιχθεί η ολική έκλειψη Ηλίου
Η έκλειψη θα προκληθεί όταν η Σελήνη ευθυγραμμιστεί ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, ρίχνοντας μια στενή ζώνη σκιάς πάνω στην επιφάνεια του πλανήτη. Η προηγούμενη ολική έκλειψη είχε καταγραφεί στις 9 Απριλίου 2024, ωστόσο δεν ήταν ορατή από την ηπειρωτική Ευρώπη. Το φαινόμενο οφείλεται σε μια ιδιαίτερη κοσμική σύμπτωση: παρότι ο Ήλιος είναι περίπου 400 φορές μεγαλύτερος από τη Σελήνη, βρίσκεται και περίπου 400 φορές πιο μακριά από τη Γη, με αποτέλεσμα τα δύο ουράνια σώματα να φαίνονται σχεδόν ίδιου μεγέθους από τη σωστή οπτική γωνία. Έτσι η Σελήνη μπορεί να καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο, αφήνοντας ορατό το ηλιακό στέμμα, την εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου που κανονικά δεν διακρίνεται λόγω της έντονης φωτεινότητας.
Κατά τη διάρκεια της ολικότητας το φως της ημέρας θα μειωθεί απότομα, δημιουργώντας ένα ασυνήθιστο λυκόφως. Η θερμοκρασία μπορεί να πέσει, οι σκιές αλλάζουν μορφή και, όπως αναφέρεται, ορισμένα ζώα αντιδρούν σαν να έχει έρθει η νύχτα. Η ζώνη μέσα στην οποία θα παρατηρηθεί η πλήρης κάλυψη του Ήλιου θα εκτείνεται σε περίπου 8.300 χιλιόμετρα, ξεκινώντας από τον Αρκτικό Ωκεανό και μια απομακρυσμένη περιοχή της βόρειας Ρωσίας, περνώντας από τον Βόρειο Πόλο, τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, πριν φτάσει στη βόρεια Ισπανία και το βορειοανατολικό άκρο της Πορτογαλίας.
Οι διάρκειες του σκοταδιού και το μονοπάτι στην Ισπανία
Στην Ισπανία, η ζώνη της ολικής έκλειψης θα εκτείνεται από την περιοχή του Οβιέδο στα βόρεια έως τη Μαγιόρκα, ενώ σύμφωνα με άλλα στοιχεία η σκιά θα κινηθεί από τη Γαλικία μέχρι τις Βαλεαρίδες Νήσους. Η πορεία της έκλειψης θα περάσει, μάλιστα, από περιοχές που έχουν πληγεί τα τελευταία χρόνια από καταστροφικές πυρκαγιές. Η φάση της ολικότητας θα σημειωθεί λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου, γεγονός που θα μειώσει τη διάρκεια του φαινομένου σε σύγκριση με άλλα σημεία του πλανήτη. Στην πόλη Μπούργκος, ο Ήλιος αναμένεται να καλυφθεί πλήρως για περίπου 1 λεπτό και 48 δευτερόλεπτα, ενώ σε άλλα σημεία της βόρειας Ισπανίας η ολικότητα θα περιοριστεί σε περίπου 20 δευτερόλεπτα. Αντίθετα, στη Γροιλανδία το σκοτάδι θα διαρκέσει λίγο περισσότερο από δύο λεπτά, χωρίς πάντως να ξεπερνά τα δυόμισι λεπτά σε κανένα σημείο του «μονοπατιού».
Πολύ μεγαλύτερη περιοχή θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει μόνο τη μερική έκλειψη, κατά την οποία η Σελήνη θα καλύψει ένα τμήμα του ηλιακού δίσκου. Η μερική φάση θα είναι ορατή σε τμήματα της Ευρώπης, της Αφρικής, του Καναδά, των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών και της βορειοδυτικής Αφρικής, με τη συνολική διάρκεια των μερικών φάσεων να φτάνει περίπου τη μία ώρα και 45 λεπτά. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος (ESA) έχει σχολιάσει την ιδιαίτερη σημασία που έχουν για την επιστημονική κοινότητα τέτοιου είδους ολικές εκλείψεις. Καθώς μια συγκεκριμένη περιοχή μπορεί να χρειαστεί ακόμη και εκατοντάδες χρόνια για να βρεθεί ξανά στο μονοπάτι μιας ολικής έκλειψης, η ευκαιρία του Αυγούστου 2026 θεωρείται ιδιαίτερα σπάνια για τους κατοίκους της Ιβηρικής.
Τι ακολουθεί μετά την έκλειψη του Αυγούστου
Η Ισπανία δεν θα χρειαστεί να περιμένει άλλον έναν αιώνα για την επόμενη εμπειρία. Στις 2 Αυγούστου 2027, μια ακόμη ολική έκλειψη θα διασχίσει τη νότια Ισπανία, τη βόρεια Αφρική και την Αραβική Χερσόνησο, με διάρκεια που αναμένεται να ξεπεράσει αυτήν του 2026. Επιπλέον, θα ακολουθήσει και τρίτη ολική έκλειψη ορατή από την Ισπανία έως το 2028, δημιουργώντας μια ασυνήθιστη ακολουθία αστρονομικών γεγονότων για τη χώρα μέσα σε λιγότερο από τρία χρόνια.
