Η οικονομία του Ιράν βρίσκεται σε βαθιά κρίση, καθώς οι πιέσεις πάνω στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης πολλαπλασιάζονται. Ιρανική οικονομική εφημερίδα, η Jahan-e Sanat, δημοσίευσε άρθρο που περιγράφει με σκληρά λόγια τη διαφθορά και τη φτώχεια που ταλανίζουν τη χώρα. Το δημοσίευμα έρχεται σε μια περίοδο όπου η ηγεσία του Ιράν διαμηνύει ότι δεν βιάζεται για συμφωνία με τις ΗΠΑ, ενώ ο χρόνος φαίνεται να λειτουργεί εις βάρος του καθεστώτος. Η κατάσταση της οικονομίας αποτελεί πλέον καθημερινό θέμα συζήτησης, τόσο στην κοινωνία όσο και στους πολιτικούς κύκλους της χώρας.
Η οικονομία του Ιράν μέσα από τα μάτια μιας ιρανικής εφημερίδας
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της Jahan-e Sanat, με έδρα την Τεχεράνη, «από κλοπή σε κλοπή υπάρχει μεγάλη διαφορά». Η εφημερίδα, που απηχεί τους μετριοπαθείς κύκλους της χώρας, αναφέρει το παράδειγμα κάποιου που λαμβάνει επιδοτήσεις για εισαγωγή φαρμάκων και τα ξοδεύει σε μια σύγχρονη βίλα στην Ευρώπη. Περιγράφει επίσης πρόσωπα που εισπράττουν τα έσοδα της χώρας σε συνάλλαγμα και τα μοιράζουν στον στενό τους κύκλο αντί να τα διαθέτουν για την ανάπτυξη και την ευημερία του λαού. Στον αντίποδα, το δημοσίευμα κάνει λόγο για Ιρανούς που κλέβουν απλώς για να γεμίσουν το άδειο τους στομάχι, όπως ένα κουτί τυρί ή ένα καρβέλι ψωμί.
Επικαλούμενη υπάλληλο αλυσίδας σούπερ μάρκετ, η εφημερίδα περιγράφει περιστατικά Ιρανών που καταφεύγουν σε κλοπές τροφίμων ή τα καταναλώνουν επιτόπου λόγω απόλυτης φτώχειας. Ειδικοί που παραθέτει το δημοσίευμα εκτιμούν ότι η επιδείνωση των συνθηκών διαβίωσης δεν έχει απλώς συρρικνώσει τις μερίδες φαγητού στο τραπέζι των νοικοκυριών, αλλά έχει επηρεάσει ευρύτερα και τη συμπεριφορά της κοινωνίας. Οι περιγραφές αυτές αφορούν μια χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο εδώ και πάνω από πέντε μήνες, υπό θεοκρατικό καθεστώς και υπό το βάρος διαδοχικών αμερικανικών, ευρωπαϊκών και διεθνών κυρώσεων εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, με μοναδική ανάπαυλα μια τριετή χαλάρωση στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας.
Οι δηλώσεις Πεζεσκιάν και το πολιτικό πλαίσιο
Στις αρχές του μήνα, ο μετριοπαθής πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν, παραδέχθηκε ότι η χώρα του αντιμετωπίζει «δυσκολίες και προβλήματα». Ο ίδιος υποστήριξε ότι «ο εχθρός ασκεί πίεση σε μια προσπάθεια να προκαλέσει τον λαό σε διαμαρτυρίες», αποδίδοντας μέρος της εσωτερικής δυσαρέσκειας σε εξωτερικούς παράγοντες. Η κρίση της οικονομίας του Ιράν αποτέλεσε φόντο και για τις πολύνεκρες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που σημειώθηκαν στη χώρα στις αρχές του έτους, εικόνες που παραμένουν νωπές τόσο για τους πολίτες όσο και για το ίδιο το καθεστώς.
Παρά την αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική επέμβαση, το καθεστώς της Τεχεράνης δεν έχει αλλάξει· αντίθετα, φαίνεται να έχει ενισχύσει τους σκληροπυρηνικούς στο εσωτερικό του συστήματος. Στους κόλπους της ηγεσίας εκτιμάται ότι μαίνεται ένα έντονο μπρα ντε φερ εξουσίας μεταξύ διαφορετικών φατριών, τάσεων και παραγόντων. Παράλληλα, η Τεχεράνη επιχειρεί να μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε γεωοικονομικό μοχλό πίεσης απέναντι στη Δύση, μια κίνηση που δείχνει πόσο κρίσιμη έχει γίνει πλέον η διαπραγματευτική της θέση.
Τι ακολουθεί
Παρότι η ηγεσία της Τεχεράνης εμφανίζεται να συμπεριφέρεται σαν ο χρόνος να λειτουργεί υπέρ της, τα δεδομένα δείχνουν το αντίθετο. Η οικονομία του Ιράν παραμένει υπό ασφυκτική πίεση, ενώ η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν έχει κοπάσει από τις διαδηλώσεις της αρχής του έτους. Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν το καθεστώς θα καταφέρει να διαχειριστεί τις εσωτερικές πιέσεις πριν αυτές μετατραπούν ξανά σε ανοιχτή κοινωνική αναταραχή.
