Το CNN, το MS NOW και το Politico προσφεύγουν στη δικαιοσύνη των Ηνωμένων Πολιτειών, καταθέτοντας αγωγή κατά της κυβέρνησης του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τον αποκλεισμό τους από τον Λευκό Οίκο. Η αγωγή κατατέθηκε τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστή στο Περιφερειακό Δικαστήριο της Ουάσιγκτον, με τα τρία μέσα να επικαλούνται παραβίαση της Πρώτης Τροπολογίας του αμερικανικού Συντάγματος. Πρόκειται για την πρώτη φορά που Αμερικανός πρόεδρος προχωρά σε πλήρη και μονομερή αποκλεισμό συγκεκριμένων ειδησεογραφικών οργανισμών από την πρόσβαση στον Λευκό Οίκο.
Πώς έγινε ο αποκλεισμός από τον Λευκό Οίκο
Η κρίση ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε τον αποκλεισμό των τριών μέσων, κατηγορώντας τα ότι δημοσιεύουν «μυθοπλασίες» και ψέματα εις βάρος του. Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε παράλληλα ότι ενδέχεται να προστεθούν κι άλλα ειδησεογραφικά μέσα στον κατάλογο των αποκλεισμένων, χαρακτηρίζοντάς τα «μέσα ψευδών ειδήσεων». Το Σάββατο, δημοσιογράφοι του CNN, του MS NOW και του Politico δεν επετράπη να εισέλθουν στον Λευκό Οίκο, ενώ πλέον δεν έχουν πρόσβαση ούτε στους χώρους εργασίας τους εντός του συγκροτήματος. Στο CNN και στο MS NOW απαγορεύτηκε επιπλέον η χρήση του τηλεοπτικού τους εξοπλισμού και των θέσεων των καμερών τους.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε τη Δευτέρα, όταν το CNN απομακρύνθηκε από τις υποχρεώσεις συλλογικής κάλυψης (pool) που μοιράζονται τα μεγάλα αμερικανικά μέσα. Το δίκτυο είχε προγραμματιστεί να αναλάβει τη συλλογική τηλεοπτική κάλυψη και να ταξιδέψει μαζί με τον πρόεδρο στη Νέα Υόρκη την ίδια ημέρα. Το CNN επικοινώνησε με τον Λευκό Οίκο ζητώντας επίσημο σχόλιο για την αγωγή, χωρίς ωστόσο να υπάρχει μέχρι στιγμής απάντηση.
Οι αντιδράσεις των τριών μέσων και η νομική βάση της αγωγής
Σε κοινή ανακοίνωσή τους τη Δευτέρα, το CNN, το MS NOW και το Politico τόνισαν ότι ενημέρωσαν την κυβέρνηση το πρωί της ίδιας ημέρας για την κατάθεση της αγωγής. «Σήμερα το πρωί ενημερώσαμε την κυβέρνηση ότι καταθέτουμε αγωγή, προκειμένου να προστατεύσουμε τα δικαιώματά μας βάσει της Πρώτης Τροπολογίας και να υπερασπιστούμε την αρχή ότι η κυβέρνηση δεν αποφασίζει τι αναφέρει ή τι δημοσιεύει ο Τύπος», ανέφεραν τα τρία μέσα. Στην ανακοίνωσή τους πρόσθεσαν ότι ο Λευκός Οίκος ανακάλεσε τις διαπιστεύσεις των δημοσιογράφων τους «χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση ή οποιαδήποτε διαδικασία», επειδή διαφώνησε με το ρεπορτάζ τους, κάτι που κατά τους ίδιους «απειλεί την ελευθερία του Τύπου και το δικαίωμα του κοινού στην ανεξάρτητη δημοσιογραφία».
Ο ίδιος ο Τραμπ υπερασπίστηκε την απόφασή του, δηλώνοντας ότι τα μέσα μπορούν να συνεχίσουν να γράφουν ό,τι θέλουν, αλλά όχι μέσα από τον Λευκό Οίκο. «Αν θέλουν να τα γράφουν, δεν υπάρχει πρόβλημα. Δεν είμαι υποχρεωμένος να τους αφήσω να μπουν στο σπίτι του λαού», δήλωσε χαρακτηριστικά. Στελέχη της κυβέρνησής του έχουν υποστηρίξει δημόσια ότι ο πρόεδρος έχει κάθε δικαίωμα να αποκλείει δημοσιογράφους από συγκεκριμένους χώρους του Λευκού Οίκου. Μάλιστα, τουλάχιστον ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε την Κυριακή σε τηλεοπτική συνέντευξη πως θεωρεί ότι μια απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 1965, σχετική με την άρνηση της κυβέρνησης να επικυρώσει διαβατήρια για ταξίδια στην Κούβα, θα στηρίξει νομικά τη στάση Τραμπ.
Νομικοί ειδικοί στο συνταγματικό δίκαιο, ωστόσο, έχουν ήδη χαρακτηρίσει τον αποκλεισμό αντισυνταγματικό, διακριτικό και επιζήμιο για την ικανότητα των μέσων ενημέρωσης να καλύπτουν εθνικά ζητήματα. Σύμφωνα με την υφιστάμενη νομολογία, η πλειονότητα των αποφάσεων τάσσεται υπέρ των ειδησεογραφικών οργανισμών σε αντίστοιχες υποθέσεις πρόσβασης στον Λευκό Οίκο. Η αγωγή θεωρείται πρωτοφανής επίδειξη αλληλεγγύης μεταξύ ανταγωνιστικών μέσων ενημέρωσης, τα οποία βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξανόμενες πιέσεις από την κυβέρνηση Τραμπ.
Τι ακολουθεί στη δικαστική διαμάχη
Η αίτηση των τριών μέσων χαρακτηρίζεται ως έκτακτης ανάγκης και αναμένεται να εξεταστεί από ομοσπονδιακό δικαστή στο Περιφερειακό Δικαστήριο της Ουάσιγκτον, όπου υπηρετούν αρκετοί δικαστές που έχουν αποφανθεί στο παρελθόν υπέρ της ελευθερίας του Τύπου. Η υπόθεση ενδέχεται να οδηγήσει σε ακροαματική διαδικασία και στην παρουσίαση νομικών επιχειρημάτων εκ μέρους της αμερικανικής κυβέρνησης ήδη μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα. Η αγωγή αναμένεται να στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στην ασαφή αιτιολόγηση που έδωσε ο Τραμπ την Παρασκευή για την ανάκληση της πρόσβασης, επικαλούμενος τη δυσαρέσκειά του με τα «αρνητικά ρεπορτάζ» των τριών μέσων. Η έκβαση της δίκης αναμένεται να καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα όρια της εξουσίας ενός προέδρου να ρυθμίζει την πρόσβαση δημοσιογράφων στον Λευκό Οίκο.
