Η Τουρκία έκανε ένα σημαντικό βήμα προς τον τερματισμό της πολύχρονης ένοπλης σύγκρουσης με το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK), καθώς το κοινοβούλιο ενέκρινε τη Δευτέρα 10 Αυγούστου νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει περιορισμένη αμνηστία για ορισμένους Κούρδους μαχητές. Η πρόταση πέρασε με 468 ψήφους υπέρ, 88 κατά και έξι αποχές, εξασφαλίζοντας την υποστήριξη τόσο του κυβερνώντος AKP του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όσο και των εθνικιστών συμμάχων του MHP και του φιλοκουρδικού DEM. Η ψηφοφορία εντάσσεται σε μια ευρύτερη ειρηνευτική διαδικασία που στοχεύει στο κλείσιμο ενός από τα πιο αιματηρά κεφάλαια της σύγχρονης τουρκικής ιστορίας.
Διαβάστε επίσης: Η Τουρκία ψήφισε ιστορικό νόμο για την αμνηστία του PKK
Τι προβλέπει η αμνηστία για το PKK
Το νομοσχέδιο, που αποτελείται από 12 άρθρα, δεν προβλέπει γενική αμνηστία για όλα τα μέλη του PKK. Αντίθετα, παρέχει νομική προστασία σε πρώην μαχητές που δεν έχουν διαπράξει συγκεκριμένα εγκλήματα και διευκολύνει την αναστολή ποινών φυλάκισης για όσους έχουν καταδικαστεί για συμμετοχή στην οργάνωση, ανοίγοντας τον δρόμο για την επανένταξή τους στην κοινωνία. Σύμφωνα με βουλευτές, η εφαρμογή του νόμου αναμένεται να οδηγήσει σε μια πρώτη φάση στην αποφυλάκιση περίπου 3.500 κρατουμένων που συνδέονται με το PKK, δηλαδή περίπου το ένα τρίτο του συνόλου των κρατουμένων για σχετικές υποθέσεις στις τουρκικές φυλακές.
Ο νόμος θα αναστείλει ορισμένες ποινές φυλάκισης και θα αναβάλει εν εξελίξει έρευνες και δίκες για περίοδο πέντε έως δέκα ετών, ανάλογα με τη σοβαρότητα των φερόμενων αδικημάτων. Εφόσον δεν διαπραχθεί κανένα έγκλημα σχετιζόμενο με την τρομοκρατία μέσα σε αυτό το διάστημα, οι υποθέσεις θα τίθενται στο αρχείο και οι ποινές θα θεωρούνται εκτισμένες. Ωστόσο, όσοι έχουν καταδικαστεί για εκ προθέσεως ανθρωποκτονίες, καθώς και όσοι καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη πριν από το 2005, εξαιρούνται ρητά από τις διατάξεις του νομοσχεδίου.
Το άλυτο ζήτημα του Οτζαλάν
Παρά τη σημασία της ψηφοφορίας, το κείμενο αφήνει αναπάντητο ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της διαδικασίας: την τύχη του ιδρυτή του PKK, Αμπντουλάχ Οτζαλάν. Ο 77χρονος Οτζαλάν εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης σε καθεστώς απομόνωσης στο νησί-φυλακή Ιμραλί, κοντά στην Κωνσταντινούπολη, από το 1999, παρότι έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες για τερματισμό της σύγκρουσης. Η νέα ρύθμιση δεν περιλαμβάνει καμία πρόβλεψη για την προσωπική του κατάσταση, ενώ η εξαίρεση όσων καταδικάστηκαν σε ισόβια πριν από το 2005 τον αφορά άμεσα, όπως και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της οργάνωσης.
Το γεγονός ότι η ρύθμιση δεν επεκτείνεται σε καθολική αμνηστία αντανακλά τις πολιτικές και κοινωνικές ισορροπίες που εξακολουθούν να περιβάλλουν το Κουρδικό ζήτημα στην Τουρκία. Το νομοσχέδιο περιγράφει επίσης τις διαδικασίες για τον αφοπλισμό της οργάνωσης, η οποία σύμφωνα με τις πηγές εξακολουθεί να διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος του οπλισμού της, καθώς και τα βήματα για την επανένταξη χιλιάδων μελών της στην κοινωνική και πολιτική ζωή.
Τι ακολουθεί
Το κείμενο προβλέπει τη σύσταση υπουργικών και κοινοβουλευτικών επιτροπών που θα παρακολουθούν τη διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης. Τα μέτρα, ωστόσο, θα τεθούν σε ισχύ μόνο αφού το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας της Τουρκίας επιβεβαιώσει επίσημα ότι η οργάνωση έχει διαλυθεί και έχει παραδώσει το σύνολο του οπλισμού της. Όσοι επιθυμούν να επωφεληθούν από τον νόμο θα έχουν προθεσμία έξι μηνών για να υποβάλουν σχετική αίτηση, μετά τη δημοσίευση της απόφασης του Συμβουλίου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η επόμενη φάση της διαδικασίας αναμένεται να δείξει κατά πόσο η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία μπορεί τελικά να οδηγήσει σε ευρύτερη συμφωνία που θα βάλει τέλος σε μια σύγκρουση δεκαετιών.
