«Πόσο πιστοί είστε στον Ντόναλντ Τραμπ;» είναι, ουσιαστικά, το ερώτημα που θέτει η Ουάσινγκτον στους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ μέσα από ένα εκτενές έγγραφο-ερωτηματολόγιο. Σύμφωνα με αποκάλυψη του πρακτορείου Bloomberg, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να μετρήσουν τον βαθμό ευθυγράμμισης κάθε κράτους-μέλους με τις πολιτικές του Αμερικανού προέδρου, πριν αποφασίσουν ποιες στρατιωτικές δυνάμεις και ποια μέσα θα αποσύρουν από την ήπειρο. Πρόκειται για ένα τεστ αφοσίωσης που έχει προκαλέσει ανησυχία στους κόλπους της Συμμαχίας, καθώς συνδέει άμεσα την αμερικανική στρατιωτική προστασία με την πολιτική στάση κάθε χώρας απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ.
Τι περιλαμβάνει το ερωτηματολόγιο αφοσίωσης των ΗΠΑ
Το έγγραφο εστάλη πρόσφατα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, το οποίο αποκάλυψε το περιεχόμενό του. Στις ερωτήσεις που τίθενται περιλαμβάνεται εάν κάθε χώρα «έχει υποστηρίξει δημοσίως» την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και ποιους «περιορισμούς» έχει επιβάλει στη χρήση των στρατιωτικών της βάσεων από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις. Το ερωτηματολόγιο εξετάζει επίσης κατά πόσον οι σύμμαχοι δαπανούν κονδύλια για την αγορά εξοπλισμού από αμερικανικές αμυντικές εταιρείες και εάν έχουν «αντιταχθεί δημοσίως σε κανονισμούς» που δυσχεραίνουν τη σύναψη συμβάσεων με αμερικανικές επιχειρήσεις.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά ερωτήματα του εγγράφου ζητά να διευκρινιστεί εάν η κάθε χώρα έχει επιδείξει ευθυγράμμιση με την αμερικανική προσέγγιση «ισχυρά, ξεκάθαρα και αθόρυβα», μια φράση που παραπέμπει σε δήλωση του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ. Παράλληλα, το ερωτηματολόγιο εμβαθύνει στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών, ζητώντας στοιχεία που αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με τις δεσμεύσεις για υψηλότερους προϋπολογισμούς άμυνας και την αντικατάσταση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων από ευρωπαϊκά. Το έγγραφο διανεμήθηκε αρχικά στις αντιπροσωπείες των χωρών στην Ουάσινγκτον και, όπως αναφέρεται, άρχισε αυτή την εβδομάδα να κυκλοφορεί και στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναμένεται να συναντηθούν με τους συμμάχους αργότερα μέσα στον μήνα, προκειμένου να συζητηθεί η συνολική επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
Ανησυχία και αντιδράσεις στους συμμάχους
Η αποκάλυψη του Bloomberg προκάλεσε έντονες αντιδράσεις ανάμεσα στους συμμάχους των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, αρκετές χώρες θεωρούν ότι πρόκειται για προσπάθεια της Ουάσινγκτον να τις πιέσει να ευθυγραμμιστούν ιδεολογικά με την κυβέρνηση Τραμπ, με αντάλλαγμα τη διατήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής προστασίας. Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η σύνδεση των εγγυήσεων ασφαλείας με έναν τέτοιο βαθμό πολιτικής αφοσίωσης θα μπορούσε να ανατρέψει τη διατλαντική σχέση που έχει οικοδομηθεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μέχρι σήμερα παρέμενε σταθερή, παρά τις κατά καιρούς πολιτικές διαφωνίες μεταξύ Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκών πρωτευουσών.
Το ερωτηματολόγιο αφοσίωσης θίγει έμμεσα και ζητήματα που έχουν ήδη δημιουργήσει ρήγμα στις σχέσεις της Ουάσινγκτον με τους ευρωπαίους συμμάχους της, όπως οι αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, η επιχείρηση σύλληψης του ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, καθώς και η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για ανάθεση αμυντικών συμβάσεων σε τοπικές εταιρείες μέσω της πολιτικής «made in Europe». Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη επιχειρήσει να ενισχύσει δεξιές πολιτικές δυνάμεις σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ουγγαρία, ενώ δεσμεύθηκε να στείλει επιπλέον στρατεύματα στην Πολωνία μετά την εκλογή στην προεδρία του εθνικιστή Κάρολ Ναβρότσκι.
Τι ακολουθεί με την επανεξέταση της αμερικανικής παρουσίας
Το ερωτηματολόγιο έρχεται καθώς βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η εξάμηνη επανεξέταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, μια διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο. Η επανεξέταση έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στο ΝΑΤΟ, καθώς τα κράτη-μέλη προετοιμάζονται για ενδεχόμενες δραστικές περικοπές στην αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη, οι οποίες θα μπορούσαν να αφορούν τόσο τα στρατεύματα που βρίσκονται ήδη στην Ευρώπη όσο και τον εξοπλισμό που διαθέτουν οι ΗΠΑ για την άμυνα της Συμμαχίας. Οι σύμμαχοι αναμένουν τη συνάντηση με Αμερικανούς αξιωματούχους στις Βρυξέλλες για να αποκτήσουν σαφέστερη εικόνα για το πώς θα διαμορφωθεί τελικά η αμερικανική στρατηγική στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
