Η ανοδική πορεία του πετρελαίου συνεχίστηκε την Τρίτη, με τις τιμές πετρελαίου να ενισχύονται για τρίτη διαδοχική συνεδρίαση. Το Brent ξεπέρασε τα 91 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι ελπίδες για νέα συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποδυναμώθηκαν. Η εξέλιξη ήρθε μετά τη λήξη, τη Δευτέρα, της προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας που είχαν υπογράψει οι δύο πλευρές τον Ιούνιο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να την παρατείνει.
Διαβάστε επίσης: Το Ιράν απειλεί με «πλήρη επίθεση» στα Στενά του Ορμούζ
Η λήξη της συμφωνίας και οι επιπτώσεις στις τιμές πετρελαίου
Το μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει ΗΠΑ και Ιράν τον Ιούνιο προέβλεπε περίοδο 60 ημερών διαπραγματεύσεων για μια πιο μακροπρόθεσμη ειρηνευτική λύση, με στόχο τον «άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα». Ωστόσο, η συμφωνία είχε ήδη εκτροχιαστεί τον Ιούλιο, εξαιτίας της διένεξης για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, της θαλάσσιας οδού από την οποία διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου που διακινείται παγκοσμίως. Η περίοδος των 60 ημερών ολοκληρώθηκε επισήμως τη Δευτέρα χωρίς καμία πρόοδο.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ότι οι ΗΠΑ είχαν στη διάθεσή τους μόνο λίγες εβδομάδες για να εκπληρώσουν τους όρους της συμφωνίας, πριν από τη διεξαγωγή περαιτέρω συνομιλιών. Σύμφωνα με τον ίδιο, «όλες οι διατάξεις της συμφωνίας πρέπει να υλοποιηθούν από τις ΗΠΑ» ως προϋπόθεση για νέες διαπραγματεύσεις. Το Ιράν, πρόσθεσε, έχει υιοθετήσει στάση «αμιγώς επιθετική» και προειδοποίησε πως θα κλιμακώσει τη δράση του στο Στενό του Ορμούζ και στην ευρύτερη περιοχή, εάν οι διπλωματικές προσπάθειες αποτύχουν πλήρως.
Οι δηλώσεις Τραμπ και η στάση του Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι δεν αναμένει να καταλήξει το Ιράν στο είδος της συμφωνίας που θεωρεί απαραίτητο. «Δεν πρόκειται να συνάψουν το είδος της συμφωνίας που θεωρώ απαραίτητο. Το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Και δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικό όπλο», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ερωτηθείς εάν η Ουάσιγκτον επιθυμεί παράταση της προσωρινής συμφωνίας, απάντησε ξεκάθαρα «Όχι», προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν «πλήρη έλεγχο» στο Στενό του Ορμούζ μέσω του ναυτικού αποκλεισμού που έχουν επιβάλει.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη φέρεται να ετοιμάζεται να περάσει σε «πλήρη επίθεση» από στρατιωτική άποψη, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες μεσολαβητών για τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο. Οι ένοπλες δυνάμεις του Ιράν και οι σύμμαχοί του ετοιμάζονται να κλιμακώσουν τη δράση τους στο Στενό του Ορμούζ, ενώ ο αξιωματούχος έκανε λόγο για μελλοντική «επίκαιρη και ακριβή» στρατιωτική επιχείρηση με στόχο να σπάσει ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο, αν οι διεργασίες δεν φέρουν αποτέλεσμα. Παράλληλα, δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου αναφέρθηκαν σε ανεπίσημες επαφές της κυβέρνησης Τραμπ με τους Φρουρούς της Επανάστασης, των οποίων ο ρόλος έχει ενισχυθεί μετά το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Axios, στα μέσα Μαΐου είχε σταλεί μήνυμα μέσω ιρακινού κούρδου αξιωματούχου.
Οι διαπραγματεύσεις Ιράν – Ομάν και η αγορά πετρελαίου
Παράλληλα με την κλιμάκωση της ρητορικής, το Ιράν και το Ομάν συνεχίζουν τις διαπραγματεύσεις για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Ορμούζ, χωρίς τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ουάσιγκτον εκτιμάται πως δύσκολα θα στηρίξει μια συμφωνία που δεν θα διασφαλίζει την απρόσκοπτη διέλευση πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Ταυτόχρονα, οι παραγωγοί πετρελαίου της Μέσης Ανατολής φαίνεται να αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία στη μεταφορά φορτίων μέσω του Ορμούζ, αξιοποιώντας πρακτικές πιο δύσκολα ανιχνεύσιμες, ενώ αυξάνονται και οι προσπάθειες προώθησης φορτίων μέσω εναλλακτικών διαδρομών εκτός του κρίσιμου περάσματος.
Η δυνατότητα αυτή περιορίζει σε κάποιο βαθμό τις άμεσες επιπτώσεις ενδεχόμενων διαταραχών στη ναυσιπλοΐα, χωρίς όμως να εξαλείφει τον γεωπολιτικό κίνδυνο που βαραίνει τις τιμές πετρελαίου. Οι επενδυτές παρακολουθούν πλέον στενά τις διαπραγματεύσεις Ιράν – Ομάν, καθώς και κάθε νέα κίνηση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με το Brent να παραμένει πάνω από τα 91 δολάρια το βαρέλι εν αναμονή περαιτέρω εξελίξεων.
